Suikerfeest? Shoppen in Londen kan altijd

Ramadan rush

Londen kent aan het einde van de ramadan extra bezoekers, aldus marketeers. Maar ook zonder Suikerfeest geven Arabieren er geld uit.

Een portier van warenhuis Harrods helpt de bestuurder van een in Dubai geregistreerde auto met het inladen van zijn aankopen. Foto Justin Tallis/AFP

De ramadan rush? Nee, daar hebben de vier jongens uit Koeweit nog nooit van gehoord. Ze staan te geinen voor de deur van Harrods, warenhuis der warenhuizen. Alstublieft, jij mag eerst. Nee, mijn vriend na u. Ik sta er op, jij eerst. Uiteindelijk is de portier het geginnegap beu. Doorlopen lads, zegt hij. Als de vier uitgelegd krijgen dat de ramadan rush een term is die marketeers gebruiken voor een mogelijke toestroom van moslims uit de hele wereld naar Londen om flink los te gaan na de vastenmaand, moeten ze lachen. „Wij studeerden hier afgelopen jaar en zijn al klaar met onze tentamens. We besloten nog een paar weken te blijven om ook wat toeristische dingen te zien”, zegt hun voorman. Wat ze gaan kopen bij Harrods? Ze halen hun schouders op. Misschien iets te eten. Want dat is natuurlijk wel fijn, nu de ramadan is afgelopen: ze kunnen weer gewoon overdag eten.

Wordt Harrods en de chique wijk Knightsbridge overspoeld door extra veel islamitische bezoekers? Moeilijk te zeggen. Er zijn inderdaad veel moslims die zich via de roltrappen van het opulente Egyptische trappenhuis omhoog werken. Ze komen uit de hele wereld, uit Noord-Afrika en Zuidoost-Azië, uit Rusland en India. Twee vrouwen worden in het Arabisch geholpen door een ploeg verkoopsters op de parfumafdeling, die duidelijk in de smaak valt bij de vriendengroep uit Koeweit. Tegelijkertijd zijn er veel Britten, Europeanen en Amerikanen. Er lijken op deze eerste zondag na de ramadan ’s middags in Harrods meer Chinezen aanwezig dan moslims.

Het goedkope pond

Harrods, sinds 2010 in handen van het staatsinvesteringsfonds van Qatar, doet niet opzichtig veel om het winkelfestijn na de vastenmaand expliciet te promoten. Alleen bij de chocoladebar van het Belgische Godiva staat een bord met een tekst: ‘mubarak ramadan’ en ‘happy eid’. Klanten kunnen de Belgische bonbons laten verpakken in speciale vastenmaanddozen. De goedkoopste kost 32 pond (36,50 euro) voor 24 chocolaatjes. De duurste is 250 pond voor circa 150 bonbons. „Die verkopen echt heel goed”, zegt verkoopster Kate. De doos is donkerblauw en met goudkleurig draad is een islamitisch ogend geometrisch patroon aangebracht. „De doos kan je daarna als prachtig aandenken gebruiken.” Merkt de verkoopster dat er opeens fors meer moslims winkelen? Dat kan ze niet zeggen. „Er komen hier altijd veel mensen vanuit de hele islamitische wereld.”

Wat op de winkelvloer niet onmiddellijk duidelijk is, bestaat wel degelijk, beweren winkeliers. Het goedkope pond, dat na het Brexitreferendum stevig in waarde daalde, is gunstig voor toeristen die afrekenen in oliedollars. Ze hebben meer koopkracht. Tegen de Londense krant The Evening Standard zei marketingdirecteur Ellen Lewis van winkelpassage The Burlington Arcade dat er in de dagen voor aanvang van de ramadan meer verkocht is. „Het was bijzonder druk”, zei ze. Uit onderzoek van Global Blue, een bedrijf dat regelt dat toeristen in het buitenland kunnen winkelen zonder btw te betalen, blijkt dat toeristen uit het Midden-Oosten en de Golfstaten dit jaar 8 procent meer uitgeven in het Verenigd Koninkrijk dan vorig jaar.

Of de ramadan rush echt bestaat als fenomeen, maakt eigenlijk niet uit. Belangrijker is dat Arabieren permanent hun weg vinden naar Londen, net zoals de vier studenten uit Koeweit. Pal naast Harrods zit een vestiging van Al Rayan, een Brits-Qatarese bank die klanten financiële producten, inclusief spaarrekeningen en hypotheken, aanbiedt die voldoen aan de regels van het islamitisch recht. Iets verderop in de straat zit concurrent de Abu Dhabi Islamic Bank. Rijke toeristen die geld uitgeven in Harrods is leuk, rijke Arabieren die in Londen beleggen, huizen kopen en grote vastgoedprojecten beginnen is veel belangrijker.

Alleen al Qatar zou meer grond in Londen bezitten dan Koningin Elizabeth. De Qatarezen bezitten wolkenkrabbers als The Walkie Talkie en The Shard. Ze investeerden in ambitieuze projecten zoals de herontwikkeling van het voormalige olympische dorp, samen met de Nederlandse pensioenbeheerder APG. In totaal heeft het kleine maar rijke gasstaatje de afgelopen jaren 35 miljard pond in het Verenigd Koninkrijk belegd.

Supercar season

Rond deze tijd zouden miljonairs uit de Golfstaten hun race-auto’s naar Londen verschepen. In de nasleep van ramadan rush begint ‘supercar season’. Het is in de verstopte straten van de Britse hoofdstad kennelijk aangenamer rijden dan in de snikhete woestijn. Wellicht is het seizoen nog vroeg, in Riad was het dit weekend ‘slechts’ 40 graden, maar een lange wandeltocht door de rijke straten van Knightsbridge levert slechts een Aston Martin op met een nummerbord uit Oman. Tegelijkertijd rijden er door de straten van dit deel van de stad tientallen supercars met Britse nummerborden, de stemmen die uit de cabrio’s opstijgen zijn zo Brits als fish and chips. Mede door de miljardeninvesteringen uit Qatar, Saoedie-Arabie en Koeweit zijn heel veel Britten heel rijk geworden hier in Kensington and Chelsea – hetzelfde stadsdeel waar de gemeenteraad moest beknibbelen op een sprinkelinstallatie in Grenfell Tower.