Commentaar

Red de basisschool: maak het vak van onderwijzer weer aantrekkelijk

Leerkrachten kunnen het eigenlijk niet goed, dat actievoeren. Want een staking treft in eerste instantie nu juist die kinderen voor wie ze het allemaal doen. Dus stelt die prikactie in het basisonderwijs van deze dinsdag stakingstechnisch weinig voor. Een uurtje afgesnoept van het begin van de dag.

Maar toch is dat een big deal: juist omdat dit nooit voorkomt. Maar, zo maakt het Primair Onderwijs Front (POFront) duidelijk, dit keer kan het niet anders. Er is een grens bereikt. Of eigenlijk is die grens overschreden. Helaas moeten er cijfers uit de statistiek voor burn-outs aan te pas komen die dit aantonen: eenvijfde tot een kwart van de leerkrachten in het primair onderwijs worden door een burn-out getroffen. Meer dan in welke andere sector ook. Zij lijden aan een klassieke ziekmaker: ze zijn overwerkt, ondergewaardeerd en onderbetaald.

Overigens, dat POFront is een monsterverbond tussen de actiegroep POinactie (met meer dan 40.000 leraren als volgers op Facebook), alle bonden, de schoolleiders en de schoolbesturen. Kortom een hele sector, werknemers én werkgevers, slaat alarm. En dat zou beleidsmakers ook te denken moeten geven.

Weinigen zullen de algemene uitgangspunten van het manifest van de leraren durven tegenspreken. Dat elk kind recht heeft op goed onderwijs. En dat dit het fundament is van onze samenleving. Maar dat de kwaliteit van het onderwijs op termijn niet valt te garanderen. En dat komt dus door die uitvallende leraren met hun burn-outs waardoor een ernstig lerarentekort in het primair onderwijs dreigt. Waardoor weer de werkdruk op de andere leraren wordt vergroot, waardoor ook zij het risico op een burn-out lopen.

Mede door het negatieve imago van het primair onderwijs, en de matige inkomens daalt het aantal studenten op de pabo-opleidingen. Terwijl er juist meer leerkrachten in het primair onderwijs nodig zijn.

Nog een onverbiddelijke vaststelling van de actievoerende sector: dit is geen probleem van het onderwijs maar van de samenleving. Als Nederland met zijn kenniseconomie desinvesteert in het onderwijs loopt op termijn onze welvaart risico’s.

Het Researchcentrum van onderwijs en arbeidsmarkt (ROA) heeft vastgesteld dat sinds 1982 de status van de basisschoolleraar van de 42ste naar de 69ste plaats op de beroepenladder is gezakt. In Nederland zakte het uurloon voor onderwijzers mee. Gemiddeld krijgen zij 20 procent minder dan een tweedegraads leraar aan de middelbare school. Dat moet minstens gelijk worden getrokken. Het moet weer aantrekkelijk zijn om onderwijzer te worden.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.