Recensie

Niet fijnzinnig ‘Styx’ is als spektakelopera een succes

Opera

Holland Opera brengt op droomlocatie Fort Rijnauwen de opera Styx. Verwacht geen fijnzinnige muziektheatrale tragedie. Styx is vooral een zomerse spektakelopera.

Wie van Styx een volwassen opera verwacht over Antigone, doet er goed aan zijn klassieke referenties snel te laten varen. Foto Ben van Duin

Is het opera? Rockopera? Jeugdmuziektheater? Openluchtspektakel? Lastig. Of juist simpel: Styx door Holland Opera is het allemaal.

Styx, op een libretto van Imme Dros, werd in 2007 ontwikkeld als jeugdvoorstelling. Dat merk je in de gewijzigde reprise nog steeds. Aan de hypereclectische, lekker laagdrempelige muziek van Chiel Meijering bijvoorbeeld, of aan een puberachtige (wel geestige) inval als het schetterig ordinaire wachtmuziekje dat klinkt als de doden veerman Charon oproepen voor hun laatste overtocht.

Styx wordt nu niet meer expliciet als jeugdvoorstelling geafficheerd en daar wringt iets. Wie een volwassen opera verwacht over Antigone, doet er goed aan zijn klassieke en/of gymnasiale referenties snel te laten varen. Personages en plot mogen ontleend zijn aan de Griekse mythologie – Styx is meer een jazzy soap-opera die het in hoge mate moet hebben van de droomlocatie en de spektakeltroeven in de enscenering.

Holland Opera bracht al eerder buitenvoorstellingen op Fort Rijnauwen, het grootste vestingwerk van de Hollandse Waterlinie, bij Utrecht. Vanaf de publiekstribune kijk je aan tegen de vesting, die zo een natuurlijk decor vormt. Het sprookjesachtige effect wordt versterkt door de belichting en de ruisende bomen rondom. Zet daar nog twee hijskranen bij om personages mee op te takelen in een kooi, laat er een quad rondknetteren en jaag gasvlammen hoog de donkere hemel in en je hebt spektakel van de eerste orde – maar nog geen kloppend muziektheater.

Foto Ben van Duin
Foto Ben van Duin

Er wordt heel behoorlijk gezongen, gespeeld (jong NBE) en geacteerd, maar de voorstelling lijdt onder het hybride concept. Wanneer Charon – type foute skileraar – danst als The Bangles en (wel geestige) dingen roept als „Kom er maar bij, Iocaste!” (showtrapmuziekje) wordt het moeilijk daarna serieus met Antigones klaagzang mee te leven.

Magisch is het verstilde madrigaalkoortje ‘Onder de grond’. Waarbij je denkt: was deze voorstelling maar vaker zo. Maar Styx is geen muziektheatrale pentekening, het is een zomerse spektakel-soap-rock-opera. En als zodanig is de voorstelling een succes – het in verhouding te complexe libretto daargelaten.