Column

Kabinet met ChristenUnie nog lang niet voltooid

De Haagse Stemming Vandaag is dag 101 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

Na ruim honderd dagen wordt er eindelijk geformeerd in de opstelling die iedereen in maart kon voorspellen. Na een Kamerdebat en het aanwijzen van een of meer informateurs kunnen de inhoudelijke onderhandelingen met de ChristenUnie beginnen. Welk compromis wordt er gevonden om de ‘voltooidlevenwet’ over de komende kabinetsperiode heen te tillen?

DUURT LANG: De duur van de formatie is in de driedubbele cijfers beland. En op een punt dat iedereen direct na de verkiezingen kon zien aankomen: na plichtmatige gesprekken met GroenLinks zouden VVD, CDA en D66 een kabinet gaan formeren met de ChristenUnie. Dat het zo veel tijd kost is misschien te begrijpen voor die paar honderd bewoners van het Binnenhof, maar aan de overige zeventien miljoen Nederlanders valt het nauwelijks uit te leggen, schrijft politiek verslaggever Thijs Niemantsverdriet. Waarschijnlijk dinsdag debatteert de Kamer over deze nieuwe formatiesamenstelling, zodat de partijen woensdag met de inhoudelijke onderhandelingen kunnen beginnen. Een nieuwe fase waarin het tempo, door de diepe inhoudelijke verschillen, niet opeens omhoog kan.

Informateur III: De vraag is onder leiding van wie. Herman Tjeenk Willink was alleen bedoeld voor de tussenfase, maar van verschillende kanten klinkt de wens ‘de grote stille knecht’ te houden. De terugkeer van Edith Schippers lijkt onwaarschijnlijk. Dat zou voor de ChristenUnie een ongemakkelijke situatie opleveren. De bescheiden Gert-Jan Segers en zijn secondant Carola Schouten zouden dan de enigen zijn die de eerste formatiepoging met GroenLinks niet meemaakten. En Schippers is zowel binnen de VVD als in het kabinet één van de grootste voorstanders van een ‘voltooidlevenwet’. Een naam die steeds opduikt is die van D66-senator Alexander Rinnooy Kan. Hij zou mogelijk een duo kunnen vormen met een CDA-informateur.

Disclaimer: Tjeenk Willink terughalen naar het Binnenhof wordt alom gezien als een meesterzet. De oud-vicepresident van de Raad van State bracht een geliefde uitspraak van één van zijn voorgangers, Marinus Ruppert, in praktijk: het werk van een informateur is mensen verleiden om ja te zeggen waar ze veel liever nee zouden hebben gezegd. Tjeenk Willink verleidde Alexander Pechtold ja te zeggen tegen Segers. Eén disclaimer: hij verleidde in 2010 Mark Rutte om ja te zeggen tegen Paars Plus. Die onderhandelingen strandden binnen enkele weken alsnog.

Voltooidheid: D66-Kamerlid Pia Dijkstra liet donderdag aan Enzo van Steenbergen weten dat zij vooral door wil gaan met haar initiatiefwet om ouderen die niet ziek zijn, maar hun leven voltooid vinden, de mogelijkheid te bieden tot hulp bij zelfdoding. Politiek columnist Tom-Jan Meeus sprak daarover met de echtgenoot van een oud-D66-Kamerlid dat door haar dementie niet in aanmerking komt voor de euthanasie die ze zo graag gewild zou hebben. Nooit eerder kreeg hij de dilemma’s van de culturele kloof tussen D66 en de CU zo helder uiteengezet.

Vermaak: Om de tijd te doden als de formatiegesprekken achter gesloten deuren verdergaan, maakten Pim van den Dool en Clara van de Wiel een formatielexicon van woorden die tijdens deze formatie aan de Nederlandse taal zijn toegevoegd of een nieuwe betekenis kregen. Dit wordt vast nog aangevuld met contraseign. Ook een leuk gezelschapsspel: raad wanneer deze - vaak nietszeggende - uitspraken van betrokken politici over de formatie gedaan zijn.

HELD VAN DE DAG: Nadat de SGP voor elkaar kreeg een kamertje aan het Binnenhof te vernoemen naar verzetsheld Gerrit Kastein, betrapte Kamerlid Elbert Dijkgraaf gisteren een lokinbreker in het parlement. Hij vond de man verdacht handelen en toen die daar geen verklaring voor had zei Dijkgraaf: “Dan arresteer ik je maar.” De inbreker bleek een acteur, ingezet om de beveiliging van de Tweede Kamer te testen.

DENKLEED: Een nieuwe politieke partij opzetten is nog niet zo eenvoudig. Na VNL zou ook GeenPeil zichzelf opheffen. Bij Denk is gedoe tussen de landelijke leiding en vrijwilligers die dachten na het succes bij de Tweede Kamerverkiezingen lokale afdelingen te kunnen beginnen. Lokale politici met wie Denk juist wel wil samenwerken, blijven vaak liever autonoom. Ali Tsouli, die is verbonden aan de afdeling Breda en als coördinator andere lokale afdelingen zou opzetten, wijt de chaos aan Kamerlid en partijvoorzitter Selçuk Öztürk. Die “doet alleen mededelingen. Hij eist onderdanigheid.” De vacature voor het voorzitterschap van de partij waar Öztürk zich van afsplitste, is ondertussen geopend.

WAT WIJ VOLGEN: Ik ga vandaag naar de partijraad van de SP, waar onder meer de teleurstellende verkiezingsuitslag van 15 maart wordt geëvalueerd. Wie oppert dat het verlies misschien iets met partijleider Emile Roemer te maken heeft, stuit bij SP’ers op een muur van lovende woorden. Maar ondertussen is er wel onvrede genoeg om te lekken over het nieuwe salaris van partijvoorzitter Ron Meyer.

QUOTE VAN DE DAG:

“Die speelfilm was wel zo ver van de waarheid af, dat ik dacht, dit wordt te gek. (…) Toen dacht ik: de werkelijkheid mag ook best verteld worden.”

Oud-Justitieminister Frits Korthals Altes (86) in het AD over hoe de film over de Heinekenontvoering aanleiding was zijn memoires te publiceren.