Vrijgelaten Bolt: ‘Ik dacht, dit ga ik niet overleven’

Presentator Derk Bolt en cameraman Eugenio Follender werden zaterdagochtend na een week vrijgelaten in Colombia.

Programmamaker Derk Bolt en zijn cameraman Eugenio Follender staan voor een hotel in Colombiaanse Cúcuta de pers te woord. Foto Niels Wenstedt/ANP

Derk Bolt en Eugenio Follender hebben gevreesd voor hun leven tijdens hun ontvoering in Colombia. Dat zeiden de programmamakers, die afgelopen week werden ontvoerd door guerillabeweging ELN, tijdens een persconferentie in Colombia. De twee werden een week geleden meegenomen door strijders van ELN toen ze voor het programma Spoorloos opnames maakten in het gebied dat door ELN wordt gecontroleerd. Zaterdagochtend werden ze vrijgelaten en rond 18.30 uur Nederlandse tijd gaven ze een persconferentie.

Afgelopen week hebben Bolt en Follender zich moeten verschuilen in de jungle voor het Colombiaanse leger, die een zoekactie op touw had gezet. Ze hebben dagen “tien tot soms wel achttien” uur aan een stuk moeten lopen, aldus tv-presentator Bolt. “We hebben gerend voor ons leven.” Cameraman Follender: “We waren erg bang. Je hebt geen idee welke kant het op gaat. Je kent de omgeving niet, de methodes niet. Alleen je eigen uithoudingsvermogen.”

Paniek

Meest spannende moment tijdens de ontvoering was volgens Bolt en Follender op maandagmiddag toen er een legerhelikopter het gebied overvloog, zeer waarschijnlijk op zoek naar de twee journalisten. De guerrillero’s van de ELN raakten in paniek en dwongen Bolt en Follender om met hen mee de jungle in te vluchten. “Dat was heel eng. Wij moesten toen mee vluchten, dat was een extreem lange tocht. We werden ook constant omringd door een stuk of zes, zeven guerrillero’s die zwaar bewapend waren. Er heerst echt een militaire structuur binnen zo’n guerillabeweging.”

Of hun ontvoering invloed heeft op de vredesbesprekingen die sinds begin februari gaande zijn tussen de ELN en de Colombiaanse regering kan Bolt niet zeggen. “Ik hoop in elk geval niet dat het een negatieve invloed heeft. Het is belangrijk dat er vrede komt. Dit is echt een vergeten gebied, we hebben veel armoede gezien, en mensen verdienen het niet om hier zo te leven”, zei Bolt.

Vrijlating

De Colombiaanse overheidsinstantie Defensoria del Pueblo, die heeft bemiddeld bij de vrijlating, plaatste zaterdagochtend op Twitter foto’s van de twee vrijgelaten mannen:

Zaterdagmiddag, Nederlandse tijd, zijn ze na een autorit aangekomen in Cúcuta, de hoofdstad van Norte de Santander. Op vrijdag werd nog ten onrechte gemeld dat Bolt en Follender waren vrijgelaten.

Thuisfront

De programmamakers zijn de week vooral doorgekomen door “humor”, zei Bolt bij de persconferentie. “Je moet het toch proberen een plaats te geven. [...] Gelukkig kennen we elkaar al lang, dus het ging wel goed.” De twee reizen al meer dan twee decennia, 120 dagen per jaar, samen de wereld over.

“Je denkt aan het thuisfront vooral”, zei Bolt. “Is er nog iemand die mij gaat zien? Dat zijn geen fijne gedachten.” Follender: “Je moet realistisch blijven. Je hebt je mentale kracht nodig voor een periode waarvan je niet weet hoe lang die gaat duren.”

‘Wij waren helaas het lijdend voorwerp’

Over de ontvoerders zijn ze mild. “Het was zeker geen persoonlijke zaak”, zei Follender. “Zij voerden een opdracht uit. Wij waren helaas het lijdende voorwerp.” Eerder die dag liet Bolt al weten dat ze tijdens de ontvoering bijna als vrienden zijn behandeld door de strijders.

ELN heeft in een verklaring gezegd dat Bolt en Follender hun aanwezigheid in het gebied hadden moeten aankondigen. Het gebied wordt gecontroleerd door de guerillabeweging. Elke onbekende die er verschijnt, wordt aangehouden, aldus ELN, die zich zo zegt te beschermen tegen het Colombiaanse leger en paramilitairen.

De twee Nederlanders zeiden dat de leden van guerrillabeweging aanvankelijk dachten ze voor de Amerikaanse inlichtingendienst CIA werkten.

Onduidelijkheid over ontvoerders

Het was lang onduidelijk door wie Bolt en Follender waren ontvoerd. In het noorden van Colombia bij het grensgebied met Venezuela zijn meerdere drugsbendes actief. Pas op donderdag liet de marxistische guerrillabeweging ELN in een verklaring weten dat zij Bolt en Follender in handen hadden en dat de twee televisiemakers in goede gezondheid verkeerden.

Het gebied waar de journalisten werden ontvoerd