Column

Een wonderlijke familie

Je zou eigenlijk iedere dag een volle pagina in de krant nodig hebben om het schaaknieuws bij te houden. Het toernooi in Stavanger, waarvan ik vorige week de eindstand nog net niet kon melden, werd tot vreugde van zijn vele fans gewonnen door Levon Aronian. Anish Giri eindigde met twee overwinningen en twee nederlagen in de middenmoot en wereldkampioen Magnus Carlsen werd voorlaatste. Het is een slecht jaar voor Carlsen, waarin hij nog geen toernooi heeft gewonnen.

Vlak na Stavanger begon in de Siberische stad Chanty-Mansiejsk het wereldkampioenschap voor landenteams, waar Nederland zich niet voor gekwalificeerd heeft. In Parijs is de Grand Chess Tour begonnen, met Carlsen en een aantal vooraanstaande rivalen, en in Amsterdam wordt maandag de eerste ronde gespeeld van het Nederlands kampioenschap, waarin de winnaar van vorig jaar Jorden van Foreest (18) zijn titel verdedigt.

De film De stelling Van Foreest, een schaakfamilie van Thomas Doebele en Maarten Schmidt, die maandagavond op NPO 2 wordt vertoond, mocht ik als schaakjournalist van tevoren zien, en ik keek mijn ogen uit.

Een huis met zes schakende kinderen en twee schakende ouders en in alle kamers schaakstellingen op computerschermen van allerlei formaat, van smartphone tot huisbioscoop. Voor de kinderen lijkt schaken vanaf hun vroegste jeugd zo natuurlijk als ademhalen te zijn geweest. De gewone leerstof waarvoor andere kinderen naar school gaan, leerden ze thuis naast het schaken en passant in sneltreinvaart en ondanks hun extreme schaakspecialisatie kunnen ze veel dingen die ik niet kan, zoals een gebakken ei uit de pan gooien, of rolschaatsen.

De grappige partij hieronder, van twee spelers die elkaar ook in het echte NK zullen treffen, is uit het NK rapidschaak van vorig jaar. Zwart laat eerst een toren insluiten en daarna noodgedwongen op bijna dezelfde plek zijn dame. Het is een wet onder humoristen: een keer uitglijden over een bananenschil is niets, twee keer vlak achter elkaar is humor.

Jorden van Foreest - Ivan Sokolov, NK rapid, Amstelveen 2016

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. d4 exd4 4. Pxd4 Df6 5. Pb5 Lc5 6. De2 Dd8 7. Le3 b6 8. Lxc5 bxc5 9. De3 Tb8 Met het idee om een pion te geven en die op b2 terug te winnen, maar dat gaat mis. 10. Dxc5 Pge7 11. Ld3 a6 12. Pd4 0-0 13. 0-0 Txb2 14. Pb3 Zwarts toren zit in de gevangenis. 14…Pg6 15. Pc3 Met 15. f4 viel al materiaal te winnen. 15… Pce5 16. Pd1

Zie diagram

Nu zou wit na de aanvalszet 16…Dg5 nog een paar moeilijke zetten moeten vinden om in het voordeel te blijven. Als wit gulzig toebijt met 17. Pxb2, zou zwart met 17….Ph4 of 17…Pf4 een winnende aanval krijgen. Juist is 17. f4, waarna kan volgen 17…Pxf4 18. Txf4 d6 (niet 18. ..Txb3 19. Tf5) 19. De3 Pxd3 20. Tf3 (weer een moeilijke zet) en wit komt een kwaliteit tegen een pion voor. Te moeilijk voor een rapidpartij. 16…Pxd3 17. cxd3 Te2 18. Pd4 Df6 19. Pxe2 Dxa1 20. Pec3 Dc1 21. Dxc7 Dd2 22. Pe3 Db2 22…Dxd3 23. Td1 is een aardige damevangst. 23. Tb1 Da3 24. Pcd5 Da4 25. Tb8 Dc6 26. Pc4 a5 27. Pd6 Dxc7 28. Pxc7 Pe7 29. f4 g6 30. Kf2 Zwart gaf op. Hij kan geen vin verroeren en wit kan op ieder moment met Ta8 en Pd5 een stuk winnen.