Commentaar

Twee visies op de wedergeboorte van Europa

Macron en May

In Europa zijn dezer dagen twee regeringen van start gegaan die geheel tegengestelde modellen voor de toekomst voorstaan. De een fervent pro-Europees, de ander rabiaat anti-Europees. Macron en May.

De Franse president kreeg zondag in parlementsverkiezingen een royaal mandaat om Frankrijk te moderniseren, het land terug te brengen naar het hart van Europa en af te rekenen met oude politieke gewoonten. En dat is precies waarmee hij begon.

Macron nam afscheid van ministers van centrumpartij MoDem, waarmee hij een coalitie was aangegaan, omdat de partij mogelijk regels voor partijfinanciering heeft overtreden. Onder de ‘slachtoffers’ was ook minister van Justitie en MoDem-leider François Bayrou, die nu juist moest garanderen dat de Franse politici zich aan hogere morele normen zouden houden. Zijn vertrek was een niet mis te verstaan signaal: gesjoemel wordt niet geduld, fouten niet meer toegedekt door verkeerd begrepen loyaliteit. Een goed begin.

In een vraaggesprek met Europese kranten zei Macron terug te verlangen naar hechte Frans-Duitse samenwerking zoals die bestond ten tijde van Mitterrand en Kohl. Macron heeft weinig last van zelftwijfel. Zijn overwinningen aan de stembus noemde hij het „begin van een Franse, en hopelijk ook Europese renaissance”.

Ook Theresa May beloofde een wedergeboorte. Haar project loopt nog niet zo vlot. Ze schreef tussentijdse verkiezingen uit, verloor haar meerderheid in het Lagerhuis en is sindsdien in gesprek met de Noord-Ierse DUP om een coalitie te vormen.

Intussen begonnen in Brussel de zo cruciale Brexit-onderhandelingen. In een belangrijk meningsverschil over de volgorde van die besprekingen trok het VK aan het kortste eind. Eerst wordt de scheiding geregeld, daarna de toekomstige relatie. Het VK wilde dat eigenlijk gelijktijdig doen.

Woensdag presenteerde koningin Elizabeth in de troonrede Mays plannen, een agenda die overschaduwd wordt door de Brexit en die veel bescheidener uitvalt dan het verkiezingsprogramma van de Conservatieven. Om te overleven heeft May ambities bijgesteld en de toon gematigd: ze zei open te staan voor ideeën van iedereen om van de Brexit een succes te maken.

Een onzeker begin van een aangeschoten premier.

Frankrijk versus het VK. De vraag welk land het beter doet, zal van invloed zijn op het politieke debat in Europa. Maar uiteindelijk is Europa zowel gebaat bij een sterk en zelfbewust Frankrijk, dat de belangen van kleinere landen niet uit het oog verliest, als bij een sterk VK dat, eenmaal uit de EU, goede banden onderhoudt met diezelfde EU.