Vaccinatiegraad neemt af, Schippers wil onderzoek

Voor het derde jaar is het aantal ingeënte kinderen een half procent lager. Mogelijk komt dat door negatieve verhalen over vaccinaties.

Het vaccin tegen bof, mazelen en rode hond (BMR) Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Opnieuw zijn er minder baby’s, kleuters en schoolkinderen ingeënt. De zogeheten vaccinatiegraad nam in 2016 voor het derde jaar op rij met ongeveer een half procent af, meldt het RIVM. Demissionair minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) heeft opdracht gegeven onderzoek te doen naar verklaringen voor die daling, schrijft ze aan de Tweede Kamer.

Vanwege de daling ziet het RIVM het risico op lange termijn op een mazelenuitbraak iets toenemen. Hoe meer kinderen er zijn ingeënt, hoe beter ook degenen die niet zijn ingeënt zijn beschermd. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een norm van 95 procent om mazelen te kunnen uitroeien. Kinderen zouden twee inentingen tegen bof, mazelen en rode hond (BMR-vaccinatie) moeten krijgen. Bij de tweede vaccinatie werd 95 procent al niet gehaald, in 2016 is dat voor het eerst ook bij de eerste inenting het geval.

NRC zocht eerder uit wat er precies in een BMR-vaccin zit

Negatieve verhalen

Opvallend is ook dat de vaccinatiegraad voor baarmoederhalskanker flink is gedaald, van 61 naar 53 procent. Meisjes krijgen twee vaccinaties tegen HPV in het jaar dat ze dertien worden. Volgens het RIVM is de oorzaak van de daling niet zeker, maar “een verband met verschillende mediaberichten in deze periode over onder andere vermeende bijwerkingen door HPV-vaccinatie (chronische vermoeidheid) en mogelijke lijmresten in injectienaalden ligt voor de hand.”

Het onderzoek dat Schippers heeft aangekondigd, richt zich voor een belangrijk deel ook op de mogelijke invloed van negatieve verhalen over vaccinaties. “Ook zal ik vragen wat de beste manier is om ongefundeerde angst voor vaccinaties en vermeende bijwerkingen weg te nemen en hoe de kennis hierover kan toenemen onder de bevolking.” In december moet het onderzoek klaar zijn.

Lees ook waarom de overheid investeert in een campagne voor vaccinatie

Tegenstanders

Schippers schrijft dat de vaccinatiegraad ook in andere Europese landen daalt. Ondanks de daling in Nederland is de vaccinatiegraad hier internationaal gezien toch nog hoog, zegt het RIVM.

Er zijn verschillende redenen waarom ouders hun kinderen niet laten vaccineren. Sommige geloven dat kinderen juist ziek worden van vaccinaties, bijvoorbeeld dat ze autisme kunnen krijgen, hoewel is aangetoond dat dat onjuist is. Ook sommige reformatorische christenen laten hun kinderen niet inenten. Zij menen dat God bepaalt of iemand ziek wordt.