Vluchtelingenkinderen huilen niet, hoort koning Willem-Alexander in Palermo

Staatsbezoek

In Palermo luisterden Willem-Alexander en Máxima naar de verhalen over vluchtelingen. „Italië verdient ons respect.”

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima in gesprek met migratiehulpverleners van MoltiVolti, tijdens de tweede dag van het staatsbezoek aan Italië. Foto Robin Utrecht/ANP

De burgemeester van Palermo, Leoluca Orlando, kijkt koning Willem-Alexander indringend aan en zegt: „Stel het je eens voor: kinderen komen aan in de vluchtelingenbootjes en dan huilen ze niet.” Korte pauze. Dan: „Dat is zo erg. Ze huilen niet.”

Willem-Alexander knikt en gebaart dat hij het begrijpt: kinderen hebben op hun oversteek over Middellandse Zee dan al zoveel meegemaakt dat ze het stadium van huilen voorbij zijn.

Ze zitten aan een tafel bij Molti Volti, een hulporganisatie voor migranten – op de tweede dag van het staatsbezoek van Willem-Alexander en Máxima aan Italië. In de ochtend zijn ze van Rome naar Sicilië gevlogen, in de middag weer terug.

Bij Molti Volti praten ze met een psycholoog, geboren in Ethiopië, die vluchtelingen begeleidt, een Nigeriaanse vrouw die naar Europa was gelokt met het idee dat ze een mooie baan zou krijgen, maar bestemd bleek te zijn voor de prostitutie en die nu ándere vrouwen helpt die hetzelfde meemaken. En ook met een Italiaanse dokter en iemand van de Siciliaanse kustwacht.

Agnese Ciulla, wethouder van Palermo, leidt de bijeenkomst. Voordat ze de anderen het woord geeft, zegt ze: „Je hebt in Europa twee categorieën van mensen: zij die vluchtelingen willen redden en zij die vluchtelingen vrezen. Maar wat is het gevaar? In onze ogen heeft elk mens recht op migratie. Daar moet je het over hebben: mensenrechten.”

Ellende op zee

Het is de boodschap van die ochtend: denk aan de migranten en hun verdriet over de mensen die ze achterlaten in hun eigen land, aan de ellende die ze meemaken op zee, de uitbuiting die hen vaak te wachten staat. Ciulla vindt: „De deur moet open. We moeten anders gaan denken over migratie.”

Willem-Alexander en Máxima hebben vragen over de manier waarop in de haven de leeftijd van jonge vluchtelingen wordt vastgesteld, ze willen weten of er organisaties zijn die vrouwen in Afrikaanse dorpen waarschuwen voor de verhalen van mooie banen in Europa. Maar verder luisteren ze – met een ernstig gezicht.

Daarvoor was hij ook naar Palermo gegaan. Om te luisteren. En hij kwam om te bedanken. De avond ervoor had hij gezegd, in zijn toespraak bij het staatsbanket met president Sergio Matarello: „Italië verdient ons respect, ja bewondering voor zijn reactie op de tragedie die zich aan zijn kusten heeft voltrokken en nog steeds voltrekt.” Door de inzet van de Italianen waren „heel veel mensen” gered. „Tegen al die Italianen zeg ik: grazie mille.”

Op het hoofdbureau van de politie in Palermo doen het Siciliaanse en Nederlandse Openbaar Ministerie die ochtend zaken met elkaar. Ze werken al samen in de strijd tegen mensenhandel, dat gaan ze de komende tijd nog nauwer doen. Willem-Alexander en Máxima kijken toe als de intentieverklaring wordt ondertekend.

Het is de ándere kant van migratie. „Hardcore georganiseerde misdaad”, zegt Fred Westerbeke, officier van het landelijk parket, die in Palermo meetekent. „Wij gaan niet over de migranten, wij gaan over de criminelen.”