Vier Franse ministers weg bij breuk in regeringscoalitie

Regering-Macron Macrons afrekening met de ‘oude politiek’ is serieus. Minister Bayrou had er geen zin in, maar ook hij moest de eer aan zichzelf houden.

François Bayrou Foto AFP

Als minister van Justitie zou François Bayrou het ‘moraliseren’ van de Franse politiek ter hand nemen. Zijn wetsvoorstel om het politieke bedrijf op te schonen werd twee weken geleden als eerste grote project van de nieuwe regering gepresenteerd. Maar nu heeft Bayrou ontslag genomen – vanwege een affaire. Zijn partij, de met president Macron in een coalitie samenwerkende MoDem, ligt onder vuur vanwege mogelijk misbruik van Europese gelden.

Met ex-presidentskandidaat Bayrou vertrekt in twee dagen het derde zwaargewicht uit de regering. Eerder meldde Macrons rechterhand Richard Ferrand, minister voor ‘territoriale cohesie’, dat hij op verzoek van de president fractievoorzitter wordt van regeringspartij En Marche! in de Assemblée. Dinsdag volgde Defensie-minister Sylvie Goulard. Zij was jarenlang Europarlementariër voor de door Bayrou geleide MoDem. Ze zei zonder de last van het ministerschap haar ‘goede trouw’ te willen aantonen.

De Franse justitie heeft eerder deze maand een onderzoek geopend naar de wijze waarop de Europese fractie van MoDem omging met door het parlement betaalde assistenten. Zij zouden deels werkzaam zijn geweest voor de partij. Dat is tegen de regels.

Goulard, die in de campagne een belangrijke rol speelde bij het leggen van internationale contacten, zal waarschijnlijk door Justitie gehoord worden. „De president wil het vertrouwen in het politieke handelen herstellen”, schreef ze dinsdag in een toelichting op haar vertrek. „Deze poging tot hervorming is belangrijker dan enige persoonlijke overweging.”

Daarmee zette ze Bayrou onder druk ook zijn conclusies te trekken. De leider van de MoDem hield aanvankelijk vol dat Goulard „om strikt persoonlijke redenen” wegging. Toen journalisten deze maand onderzoek naar de affaire deden, belde de ijdele en autoritaire Bayrou persoonlijk met een directeur van Radio France met de eis het onderzoek te doen stoppen. Voor dat staaltje ‘oude politiek’ werd hij publiekelijk op de vingers getikt door de Franse premier Édouard Philippe.

Meteen na het vertrek van Bayrou kondigde woensdagochtend ook de laatste MoDem-minister in de regering haar aftreden aan. Marielle de Sarnez, minister van Europese Zaken, wordt weer lid van de Assemblée. Daarmee resteert weinig van de coalitie tussen En Marche! en MoDem. Maar volgens regeringswoordvoerder Christophe Castaner heeft de partij van Bayrou „nog volledig haar plaats in de presidentiële meerderheid”.

Macron en Bayrou sloten in februari een pact. Bayrou beloofde toen, na pogingen in 2002 en 2007, zich dit jaar geen kandidaat te stellen voor het presidentschap. Die steun was cruciaal voor Macrons winst. Sinds de parlementsverkiezingen van zondag heeft Macron de zetels van de MoDem op papier niet meer nodig voor een parlementaire meerderheid. Zonder MoDem heeft La République En Marche! een meerderheid van 308 van de 577 parlementszetels. Woensdagavond zou het Élysée een nieuwe ministersploeg bekendmaken.