Roemeense premier weg na motie van wantrouwen

Opmerkelijk genoeg keurden coalitiepartijen PSD en ALDE de motie van wantrouwen tegen de eigen regering goed.

Parlementsleden houden papiertjes omhoog met daarop teksten als "PSD, schaam je" in het Roemeense parlement. Foto Daniel Mihailescu/AFP

Het Roemeense parlement dwong premier Sorin Grindeanu (43) woensdag, een half jaar na het aantreden van zijn kabinet, tot ontslag. Met 241 stemmen –acht meer dan het benodigde aantal van 233— van de 465 zetels keurden de socialistische regeringspartij PSD en haar kleinere centrum-rechtse coalitiepartner ALDE een opmerkelijke motie van wantrouwen goed tegen de eigen regering.

De PSD had Grindeanu vorige week al uit de partij gegooid, nadat hij weigerde om vrijwillig op te stappen. Partijvoorzitter Liviu Dragnea herhaalde woensdag nogmaals de officiële reden voor de paleisrevolutie: hij zou niet genoeg vooruitgang maken bij het uitvoeren van het regeringsprogramma. In de afgelopen zes maanden, hebben de premier en zijn kabinet “niet de prestatie geleverd waar we op gehoopt hadden”, verklaarde Dragnea.

Onzin, antwoordde Grindeanu: “Ik begrijp niet waarom we hier vandaag zijn.” Het werkelijke motief ligt ook volgens veel analisten elders: Grindeanu zou niet enthousiast genoeg zijn om anti-corruptiewetgeving af te zwakken die een reeks veroordelingen dreigt op te leveren voor kopstukken van regeringspartijen, zoals Dragnea.

Teruggang onder Gindeaunu

Grindeanu, een voormalig minister van communicatie, kwam aan het hoofd te staan van het kabinet in januari, te midden van massale straatprotesten tegen wetswijzigingen die anti-corruptieaanklagers de wind uit de zeilen dreigden te nemen. Onder druk van honderdduizenden demonstranten, de grootste menigte sinds de val van de communistische dictator Nicolae Ceausescu, zette de regering een pas naar achteren.

Gevolg is dat veel leden van de door corruptie aangevreten Roemeense elite nog steeds gerechtelijke vervolging boven het hoofd hangt. Zo staat Dragnea, die eerder al veroordeeld werd voor kiesfraude, momenteel terecht voor een zaak van ambtsmisbruik. Critici speculeren dat de PSD-leider en zijn entourage Grindeanu willen vervangen door een buigzame opvolger, die de anti-corruptiewetgeving wel op de schop wil nemen. Een aantijging die de regeringspartijen ontkennen.

Nieuwe verkiezingen?

Ook met een nieuwe premier is de Roemeense crisis nog niet opgelost: die moet namelijk de goedkeuring krijgen van de liberale president Klaus Iohannis, een bittere tegenstander van Dragnea. Waarnemers in Boekarest speculeren nu al over nieuwe verkiezingen.

Als de regeringspartijen er in slagen om vlug een nieuw kabinet op te tuigen, zullen Roemeense kiezers met argusogen kijken naar Grindeanu’s opvolger. Net als Brussel overigens: een decennium na de Roemeense EU-toetreding handhaaft de Unie nog steeds een bijzonder toezichtsmechanisme op Roemeense hervormingen inzake justitie en corruptiebestrijding.