Europese Commissie wil verplichte melding fiscale constructies

Belastingontwijking

De Europese Commissie doet nieuwe voorstellen tegen belastingontwijking. Die treffen adviseurs, banken en tussenpersonen.

Actie van Oxfam Novib op het Plein in Den Haag, tegen de vestiging van Nederlandse banken in belastingparadijzen om belasting te ontduiken. Foto Martijn Beekman/ANP

De Europese Commissie heeft woensdag voorgesteld om belastingadviseurs, accountants, banken en advocaten vanaf 2019 aan een veel strenger transparantieregime te onderwerpen. Volgens de Commissie is door recente affaires, zoals de Panama Papers, te vaak gebleken welke kwalijke rol tussenpersonen kunnen spelen bij belastingontduiking.

„Wat we vandaag voorstellen is om tussenfiguren die structuren optuigen en verkopen om belasting te ontwijken, aansprakelijk te stellen”, zei Eurocommissaris Dombrovskis (Euro en Sociale Dialoog). „Uiteindelijk zal dit leiden tot grotere belastinginkomsten voor lidstaten.” Volgens de Commissie moeten de voorstellen tegelijk meer zekerheid bieden aan adviseurs die zich wel aan „geest en letter van de wet” houden.

Lees ook het verslag van twee weken mini-enquête over fiscale constructies: Politiek en trustsector verstaan elkaar slecht

In de praktijk zou het voorstel adviseurs dwingen om grensoverschrijdende constructies te melden als deze bepaalde, door de Commissie omschreven kenmerken vertonen. Bijvoorbeeld als er verliezen zijn gebruikt om de belastinggrondslag flink te verlagen. Of als er afspraken in het geding zijn met landen die naar internationale standaarden onfatsoenlijk worden bestuurd.

De verantwoordelijk om te melden ligt bij de adviseurs zelf en, als deze niet in de EU zijn gevestigd of een geheimhoudingsplicht hebben, bij de ontvangers van de adviezen. Lidstaten zullen via een centrale database om de drie maanden informatie uitwisselen over de constructies die de ronde doen, zodat ze, indien nodig, in een vroeg stadium kunnen ageren.

‘Hardere aanpak is noodzaak’

Volgens het voorstel, dat eigenlijk een amendement is op een bestaande EU-richtlijn, moet er ook „effectief en ontmoedigend” kunnen worden gestraft, als banken of adviseurs hun meldingsplicht verzuimen.

De Duitse Europarlementariër Sven Giegold (Groenen) noemde het woensdag „een groot succes” dat het voorstel niet alleen over banken gaat, maar over „het hele palet aan tussenpersonen”. Hij riep lidstaten dan ook op om „zo snel mogelijk” in te stemmen met het Commissievoorstel. „Een einde maken aan dubieuze belastingpraktijken is in het belang van alle EU-burgers.”

Ook zijn collega Paul Tang (PvdA) prijst de Commissie. „Nu moet er wel doorgepakt worden, want een meldplicht is niet genoeg”, zegt hij. „Er moet een zwarte lijst komen die ervoor zorgt dat malafide belastingadviseurs niet meer aan de slag kunnen. Alle onthullingen laten zien dat een hardere aanpak van belastingadviseurs een bittere noodzaak is.”