VN willen onderzoek naar oorlogsmisdaden Congo

Volgens een laatste rapport van de katholieke kerk zijn sinds het conflict in augustus uitbrak 3300 mensen gedood.

Vluchtelingen uit Kasai in de regio Gungu. Een rapport op dinsdag schrijft dat er de afgelopen acht maanden duizenden mensen zijn omgekomen in het conflict. Foto John Wessels/AFP

In de strijd tegen een moorddadige militie in de centrale regio Kasai hebben Congolese autoriteiten zelf een al even misdadige militie opgezet. Ooggetuigen vertellen over het in stukken hakken van burgers en de verbranding van dorpen door deze nieuwe militie. Zeid Ra’ad al-Hussein, hoofd van de VN-commissie voor Mensenrechten, zei dinsdagmiddag in Genève: “Mijn team zag kinderen van twee jaar oud met afgehakte lichaamsdelen en baby’s met wonden door kapmessen”.

Het rapport van de Verenigde Naties over Kasai kwam tegelijkertijd uit met een verslag van de katholieke kerk in Congo. Volgens dit laatste rapport zijn sinds het conflict in augustus uitbrak 3.300 mensen gedood. De VN willen een onafhankelijk internationaal onderzoek naar de situatie in Kasai, een voorstel waartegen de Congolese regering zich verzet.

Oppositie Kabila

Het conflict in de verafgelegen regio in het midden van het land komt voort uit lokale spanningen, maar leidde tot een explosie van woede over marginalisering van Kasai. Het begon met een ruzie over de aanstelling door stamoudsten van Jean Pierre Mpandi als nieuw stamhoofd van de Bajila Kasanga, een clan van de stam de Lulua. De regering weigerde Mpandi´s benoeming te aanvaarden wegens diens openlijke oppositie tegen de Congolese president Joseph Kabila.

Het conflict liep uit op grootschalige gevechten waarbij honderden jonge strijders van de militie Kamwina Nsapu overheidsinstellingen aanvielen. Het notoir ongedisciplineerde regeringsleger nam wraak en doodde Mpandi. Twee onderzoekers van de VN, de Amerikaan Michael Sharp en de Zweeds-Chileense Zaida Catalan, werden gevangen genomen en vermoedelijk door Kamwina Nsapu strijders onthoofd. Naarmate de gevechten toenamen ging Kamwina Nsapu steeds directer tegen Kabila ageren. De militie sloot zich daarmee aan bij de golf van politieke protestbewegingen tegen de president, die volgens zijn mandaat eind vorig jaar had moeten aftreden.

Bana Mura

Als tegenzet lijken de autoriteiten nu een eigen militie te hebben ingezet, met de naam Bana Mura. In het VN rapport vertellen slachtoffers van Bana Mura hoe leden van een plaatselijke legereenheid evenals politie aanwezig waren bij de aanvallen van deze regeringsgezinde militie. “Vertegenwoordigers van de staat zijn betrokken door de bewapening en het leidinggeven van de militie.”

Congo implodeert steeds verder. In het oosten zijn al jaren verscheidene rebellengroepen actief en in de grote steden groeit het verzet tegen Kabila, die hardnekkig weigert op te stappen. De frustratie onder de bevolking neemt toe en de regering verliest haar greep. Dat creëert in het wetteloze land ruimte voor allerlei soort milities.