Van Breukelen kreeg het niet uitgelegd

KNVB

Technisch directeur Hans van Breukelen vertrekt op 1 augustus alweer bij de KNVB, slechts dertien maanden na zijn aanstelling. Hij werd voortdurend beschimpt en struikelde over publicitair gevoelige dossiers zoals de keuze voor een bondscoach.

Technisch directeur Hans van Breukelen na een toelichting op de benoeming van Dick Advocaat als bondscoach en Ruud Gullit als assistent-bondscoach van het Nederlands elftal. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De successen waren schaars in zijn jaar in de KNVB-directie, om niet te zeggen absent. Hans van Breukelen legt op 1 augustus na dertien maanden zijn functie neer. „Het is mij onvoldoende gelukt om mijn – en onze – ambities waar te maken. Daaruit trek ik mijn conclusies”, liet de scheidend technisch directeur van de voetbalbond dinsdagmiddag optekenen in een persbericht. „Ik wens de KNVB verder alle goeds en blijf hopen op een Nederlands elftal op het aankomende WK en een succesvol EK voor de vrouwen. Ik geloof in de kracht van ons voetbal en dat blijft zo.”

Een technisch directeur was bij de voetbalbond niet eerder nodig geacht, en de eerste die deze functie vervult maakt na iets meer dan een jaar een einde aan zijn eigen dienstverband. Het zegt evenveel over de staat waarin de KNVB momenteel in bestuurlijke zin verkeert, als over de status van de voortdurend beschimpte en over publicitair gevoelige dossiers struikelende Van Breukelen. Hij kreeg het woelige medialandschap rond het voetbal niet in zijn vingers en zijn taalgebruik met termen als ‘winning mindset’ sloegen dood bij het grote publiek. In gesprekken met vertegenwoordigers van clubs dwaalden de blikken nu en dan af als Van Breukelen het woord nam.

De oud-doelman die in 1988 Europees kampioen werd met het Nederlands elftal en dat jaar ook de Europa Cup 1 won met PSV, stapte op een dramatisch moment in bij de KNVB. Kort na zijn aantreden trad directeur betaald voetbal Bert van Oostveen terug en openbaarde zich een bestuurlijke crisis die tot op de dag van vandaag voortduurt. Van Breukelens gebrek aan bestuurlijke ervaring en handigheid speelden hem vooral parten bij de keuze voor een nieuwe bondscoach na het ontslag van Danny Blind eind maart.

Eerst kreeg Henk ten Cate de baan half zo niet bijna helemaal toegezegd, maar na het afzeggen van de als complementair geachte assistent Fred Rutten viel de eer toch te beurt aan het ‘complementaire koppel’ Dick Advocaat/Ruud Gullit. Van Breukelen kreeg het allemaal maar net aan uitgelegd in een persconferentie vorige maand, maar de media die via Ten Cate inzage hadden gekregen in sms’jes en mails konden niet anders dan Van Breukelens lezing wantrouwen. De kwestie-Ten Cate bleek de genadeklap, of in ieder geval de laatste publicitaire buikschuiver voor Van Breukelen.

Afwezigheid

Bij het ontslag van Blind na de nederlaag tegen Bulgarije afgelopen maart, een daad die in elk geval als doortastend kon worden uitgedragen, schitterde Van Breukelen in de toelichtende persconferentie door afwezigheid. Althans: hij zat achterin de zaal, zwijgend. De KNVB had daarvoor een formalistische uitleg – directeur betaald voetbal ad interim Jean Paul Decossaux is statutair directeur en Van Breukelen niet – maar echt uitgelegd kreeg de persafdeling van de voetbalbond het niet.

Van Breukelens eerste optreden in de media eind augustus vorig jaar zette de toon voor de rest van zijn termijn. Hij nam plaatst achterin de zaal bij de persconferentie van bondscoach Blind, voorafgaand aan de WK-kwalificatie. De vele vragen die de toenmalig bondscoach kreeg over bijvoorbeeld de na drie maanden alweer vertrokken assistent-bondscoach Advocaat en de aangekondigde en later ingetrokken pensionering van teammanager Hans Jorritsma leidden tot een ad hoc persgesprek met Van Breukelen in een kring van verslaggevers. Het gesprek nam een curieuze wending toen hij de indruk wekte dat de als beoogd assistent-bondscoach afgehaakte Ruud Gullit contractueel had willen vastleggen dat hij kon doorschuiven mocht de bondscoach of assistent Marco van Basten vertrekken. Gullit nam het Van Breukelen vervolgens ernstig kwalijk dat hij het vertrek van Van Basten naar de FIFA, dat er aan zat te komen, voor hem had verzwegen. Zo maakte Van Breukelen een vijand van zijn populaire oud-teamgenoot uit het Oranje dat het EK won in 1988.

Vooral De Telegraaf liet hem daarna niet meer met rust. Zijn status werd aangetast door publicaties waarin werd ingezoomd op Van Breukelens band met Rini Stoutjesdijk, de directeur van coachingbureau BTSW. Dit bureau kreeg twee nieuwe opdrachten voor de KNVB toegewezen na het aantreden van Van Breukelen. In een reeks artikelen werd onder meer gesuggereerd dat Van Breukelen ‘gehersenspoeld’ zou zijn door de in Burgh-Haamstede gevestigde mental coach. De suggestie werd weggelachen door Van Breukelen, maar feit is dat Stoutjesdijk en zijn BTSW werden daarna niet meer door de KNVB ingeschakeld.

Of en in hoeverre Van Breukelens bemoeienis met het beleidsplan ‘Winnaars van Morgen’ in de loop der jaren zijn vruchten gaat afwerpen voor het Nederlands voetbal, is nu nog niet te beoordelen. Voor nu moet de termijn van de eerste technisch directeur van de KNVB als een mislukking worden beschouwd. In de opvolging van Van Breukelen wordt pas voorzien als een nieuwe raad van commissarissen en directeur betaald voetbal benoemd zijn bij de KNVB.