Column

Samsom wil wel, nu de rest van de PvdA nog

De Haagse Stemming Vandaag is dag 97 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

Na buitenlandse tripjes van premier Rutte zet informateur Herman Tjeenk Willink vandaag zijn formatiegesprekken voort. Er is nog weinig zicht op een vierde coalitiepartner. De ChristenUnie speelt hard to get en de PvdA is verdeeld. Wil Asscher de enige linkse leider zijn die verantwoordelijkheid neemt, of liever achter aansluiten in de oppositie?

PvdevAluatie: Vanavond evalueert de PvdA de verkiezingen die de partij in de enkele cijfers deden belanden. In Hilversum presenteert Paul Depla, burgemeester van Breda, zijn ‘toekomstgerichte aanbevelingen’. In Trouw doet hij dat vanochtend al. Zijn recept om de PvdA uit de misère te helpen? De partij moet een ‘beweging’ worden. De laatste jaren leek dat vooral een term om partijdemocratie mee buiten de deur te houden, maar dankzij Klavers meetups en met name het succes van Emmanuel Macron wil elke partij nu een beweging zijn. Wat er precies gaat bewegen vertelt Depla (nog) niet, maar de PvdA zou zich moeten richten op vier hoofdthema’s: werk en inkomen, zorg, milieu en de multiculturele samenleving. En de partij moet af van het imago van de klassieke bestuurderspartij die vooral mensen klaarstoomt voor politieke baantjes.

Buikpijn: Niet meer in een kabinet willen dus? In theorie kan de PvdA best meeregeren, zegt Depla, “maar we moeten onze geloofwaardigheid niet weer op het spel zetten omdat andere partijen niet durven”. Hij vindt de PvdA “meer een oppositiepartij die bestuurt met buikpijn”. Andere PvdA-burgemeesters krijgen juist buikpijn bij het idee dat ze niet besturen, bleek uit een rondgang van de Volkskrant. Net als Tom-Jan Meeus eerder opperde, dragen sommigen Diederik Samsom voor als minister van Duurzaamheid. Van hem is binnen de PvdA-top bekend dat hij voorstander is van kabinetsdeelname, schrijft Thijs Niemantsverdriet. Maar daar tegenover staat binnen de partij ook een ‘oppositiekamp’ dat absoluut niet wil regeren. Over één ding zijn alle PvdA’ers het eens: mocht Lodewijk Asscher besluiten om te gaan mee-onderhandelen, dan zal dat leiden tot heftige taferelen in de partij – misschien wel net zo heftig als bij het CDA in 2010. Het zal het tempo van de formatie dus zeker niet bespoedigen.

Verantwoordelijkheidsvakantie: Mocht het niet, of niet lang, lukken D66 en de ChristenUnie samen aan tafel te krijgen, dan zal Tjeenk Willink zeker een beroep doen op zijn eigen PvdA. (Al draait Gert-Jan Segers die volgorde liever om en wil hij de PvdA eerst “afstrepen”.) De vraag voor Asscher is daarbij niet alleen wat hij inhoudelijk voor elkaar kan krijgen in een kabinet, maar ook wat hij denkt dat er te winnen valt - ten eerste bij de gemeenteraadsverkiezingen - als hij wel de verantwoordelijkheid neemt die Klaver en Roemer uit de weg gaan. Hoeveel linkse kiezers zouden dat genoeg waarderen om hun stem volgend jaar aan de PvdA te gunnen? Met negen zetels is de PvdA in de Tweede Kamer tot de achterste bankjes verdreven en zou ze qua zetelaantal de derde linkse partij in de oppositie zijn, wat kan betekenen dat ze onzichtbaar wordt. De bereidwilligheid om te regeren kan Asscher pas echt onderscheidend maken op links. Aan de andere kant lijkt hij in de Kamerdebatten over de formatie zeer senang met zijn oppositierol. Een verantwoordelijkheidsvakantie is het CDA immers ook goed bevallen.

Incasseren: Ondertussen blijkt de PvdA ook nog financiële problemen te hebben. Naast de terugval in zetels en dus subsidie kampt de partij met een haperend administratiesysteem, waardoor contributie bij de leden niet geïnd wordt.

SISSER: Het tumult rond de opvolging van Jan Nagel als voorzitter van 50Plus bleek afgelopen weekend mee te vallen. Jan Zoetelief, de door het bestuur geprefereerde kandidaat, werd in één (besloten) stemronde gekozen. Maar 50Plus zou 50Plus niet zijn als dat niet met gemor gepaard zou gaan. Verschillende kranten staan vandaag nog even stil bij het vertrek van Nagel, die in zijn tijd bij de PvdA zelf “handelaar in onrust” werd genoemd. Nu blijft hij senator en kondigt hij de zoveelste comeback aan.

IN MEMORIAM I: Oud-SGP-leider Henk van Rossum, die de term “aangeschoten wild” voor bewindslieden in het nauw bedacht, is zaterdag op 97-jarige leeftijd overleden.

In memoriam II: PVV-afsplitsers Joram van Klaveren, Louis Bontes en Laurence Stassen hebben hun partij VNL opgeheven.

In memoriam III: Het fenomeen lijstverbinding sneuvelt vandaag in de Eerste Kamer.

QUOTE VAN DE DAG:

“De globalisering heeft behalve grote voordelen ook pijnlijke nadelen: alleen als je accepteert dat de boze burger daar deel van is, kun je er misschien iets aan doen.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus.