Commentaar

Nederland kan maar beter klaar zijn voor risico’s van extreem weer

Portugese bosbranden

De rampzalige bosbranden in Portugal, die aan meer dan zestig mensen het leven hebben gekost, drukken ons nog eens met de neus op de feiten: ook dit zich veilig wanende continent ontkomt niet natuurrampen. Ofschoon tegelijkertijd de vraag moet worden gesteld of het hier gaat om een onvermijdelijke calamiteit dan wel door de mens veroorzaakte rampspoed. Over de droogte die op dit moment grote delen van Europa teistert, kan volgens een klimaatspecialist van het KNMI tegenover NRC, niet met zekerheid worden gezegd of die te maken heeft met (door de mens veroorzaakte) klimaatverandering of niet. Wel blijkt uit klimaatmodellen dat de droogte op het Iberisch schiereiland met 5 procent is toegenomen.

Oorzaak van de heftige bosbranden is echter niet alleen de droogte maar ook het soort bos dat wordt verbouwd in Portugal: de snel groeiende eucalyptusboom die goed bestand is tegen droogte en hitte. De boom is inheems in Australië, waar hij overigens ook bekend staat om zijn lichtontvlambaarheid.

Het Europees milieuagentschap gaat er vanuit dat de droogte in Zuid-Europa deze eeuw vaker zal optreden en ook extremere vormen zal aannemen. Dat betekent ook dat brandgevaar in die landen alleen maar zal toenemen. Een waarschuwingssysteem dat nu wordt ontwikkeld zou ertoe kunnen bijdragen dat mensen in risicogebieden beter kunnen ontkomen.

De Portugese overheid zou ook een andere soort boom kunnen stimuleren voor de bosbouw. En in ieder geval hogere eisen kunnen stellen aan het onderhoud van bospercelen, waar veel brandbaar materiaal lag opgestapeld. Bovendien helpt wellicht als brandstichting forser zou worden aangepakt: in verreweg de meeste gevallen worden de natuurbranden door de mens aangestoken.

Ook ons deel van Europa is droger dan normaal. In Nederland dreigt ook gevaar voor bosbranden, al zullen de schaal en heftigheid daarvan niet te vergelijken zijn met de taferelen die zich jaarlijks voordoen in Zuid-Europa. In ons land dreigen bij aanhoudende droogte echter andere problemen. Zoals het verzakken van oude veendijken, met het risico van overstromingen. Uiteindelijk kan ook verzilting optreden, funest voor gewassen en op de langere termijn een bedreiging voor de drinkwatervoorziening.

Meer dan in het verleden zal de samenleving rekening moeten houden met extreme weersomstandigheden. Daarom moet een volgend kabinet nu al concreet nadenken over hoe voorzienbare rampen te voorkomen zijn.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.