Hoe kwam Amerikaanse student in Noord-Korea aan hersenschade?

Necrologie Otto Warmbier (1994-2017), Hij werd opgepakt in Noord-Korea voor het stelen van een vlag en vorige week in coma naar de VS gebracht. Maandag overleed hij.

Otto Warmbier werd vorige week vrijgelaten en in coma overgevlogen naar de VS (foto boven). In 2016 was hij bij een showproces, rechtstreeks uitgezonden op de Noord-Koreaanse tv, veroordeeld tot vijftien jaar werkstraf (foto’s onder). Foto’s Reuters/AP

Wat precies heeft geleid tot de ernstige hersenschade die Otto Warmbier opliep tijdens zeventien maanden gevangenschap in Noord-Korea, blijft een mysterie. Maandag overleed de 22-jarige Amerikaanse student in een ziekenhuis in de Amerikaanse staat Ohio, zes dagen nadat hij in coma was teruggebracht naar de Verenigde Staten.

De dood van Warmbier, een student van de universiteit van Virginia die begin vorig jaar werd gearresteerd tijdens een bezoek aan Noord-Korea, werd bekendgemaakt in een verklaring van zijn familie. Over de precieze doodsoorzaak zijn geen mededelingen gedaan.

„Wegens de afschuwelijke, barbaarse kwellingen die onze zoon heeft ondergaan door toedoen van de Noord-Koreanen was er helaas geen andere afloop denkbaar dan de trieste uitkomst waarmee we vandaag zijn geconfronteerd”, aldus de ouders van Warmbier. Volgens hen was hun zoon „vredig” nadat hij zijn „reis naar huis had voltooid.”

President Donald Trump heeft de familie Warmbier maandag gecondoleerd en kritiek geleverd op het „wrede Noord-Koreaanse regime”. „Wat Otto is overkomen sterkt mijn regering in de overtuiging om tragedies te voorkomen waarbij onschuldige mensen in handen vallen van regimes die de regels van menselijk fatsoen niet respecteren”, aldus Trump.

Vorige week werd Warmbier vrijgelaten na gesprekken tussen Pyongyang en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Kort daarna werd bekend dat de Amerikaan, een topstudent die wilde studeren in China, een ernstige hersenbeschadiging had opgelopen tijdens zijn gevangenschap. Volgens zijn ouders lag hij al ruim een jaar in coma.

De toedracht van de hersenbeschadiging blijft echter onduidelijk. Artsen in Cincinnati omschreven de toestand van Warmbier als unresponsive wakefulness, een nieuwe medische term voor een vegetatieve staat. Hij keek uit zijn ogen en haalde op eigen kracht adem, maar gaf geen teken van herkenning als er tegen hem werd gesproken. Ook vertoonde hij geen „bewegingen of gedrag van betekenis”. Zijn spieren waren volgens artsen ernstig verslapt. Grote delen van zijn hersenen zouden zijn beschadigd door gebrek aan doorbloeding. Dat kan het gevolg zijn geweest van een hartstilstand.

Warmbier werd in januari 2016 opgepakt in Noord-Korea toen hij volgens Pyongyang een propagandavlag probeerde te stelen. Hij werd twee maanden later veroordeeld tot vijftien jaar werkstraf in een showproces dat werd uitgezonden op de Noord-Koreaanse televisie. „Ik heb de ergste fout van mijn leven gemaakt”, riep hij daarbij huilend uit, en hij smeekte om te worden herenigd met zijn familie.

Volgens zijn familie is hij ernstig mishandeld tijdens zijn detentie. Artsen hebben echter geen bewijs gevonden voor fysiek letsel. Noord-Korea houdt vol dat hij in coma is geraakt door botulisme, een ernstige voedselvergiftiging die veroorzaakt wordt door een bacterie. Ook zou hij slaappillen hebben geslikt. Amerikaanse artsen hebben geen aanwijzingen gevonden voor botulisme.

De organisatie waarmee Warmbier naar Pyongyang was gereisd heeft gezegd geen reizen naar Noord-Korea meer te organiseren voor Amerikaanse burgers.