Het mooiste meisje van New York

Vanuit de Verenigde Staten schrijft Pia de Jong over wat haar opvalt. Vandaag: Miss Manhattan en de wraak van de waarzegster.

Tekening Eliane Gerrits

„Kijk, daar ligt Ellis Island en daarachter het Vrijheidsbeeld. En daar het nieuwe World Trade Center. Ik kijk precies binnen in het kantoor van Anna Wintour, de hoofdredacteur van Vogue. Er is daar altijd wel een supermodel te zien.”

Ik sta in het hoekkantoor van een CEO op de bovenste verdieping van een flatgebouw in downtown Manhattan. Het uitzicht op de baai van New York en de omringende wolkenkrabbers is spectaculair op deze zonovergoten dag.

„Wacht, dit moet je zien.” De man leidt me naar een grote telescoop. Als ik erdoor kijk, sta ik ineens oog in oog met een beeldschone vrouw. De wind lijkt het Romeinse gewaad, dat om haar sierlijke lijf is gedrapeerd, één kant op te blazen. Blootsvoets balanceert ze op een wereldbol, met in haar ene hand een wapenschild en een lauriertak, in de andere een kroon. Het gigantische gouden beeld neemt mijn hele gezichtsveld in.

„Wie is dat?”, vraag ik. „Ah”, legt hij uit. „Dit is Civic Fame. Ze staat bovenop het Municipal Building, als symbool van de eenheid van de vijf stadsdelen.” „Maar wie is deze vrouw?”, vraag ik. „Ik heb werkelijk geen idee”, zegt hij. „Gewoon, zomaar een beeld.”

Audrey Munson was de Kim Kardashian van haar tijd

Niets is minder waar. Audrey Munson was de klassieke schoonheid die rond 1910 hiervoor poseerde. Met haar uitgesproken neus, hoge jukbeenderen en perfect geproportioneerde lichaam was ze het supermodel van het begin van de 20ste eeuw. Je kunt nauwelijks door New York lopen zonder haar tegen te komen. Er zijn zeker twaalf beelden van haar in de stad. Bij het Plaza Hotel, de Frick Mansion, op de Manhattan Bridge. In het Metropolitan Museum of Art vind je dertig afbeeldingen van haar.

Het boek The Curse of Beauty van James Bone vertelt haar levensverhaal. Als kind viel de in 1891 in upstate New York geboren Munson al op door haar schoonheid. Een waarzegster voorspelde haar een leven vol glorie en geld. Maar, voegde de vrouw eraan toe, wanneer haar schoonheid verdwijnt, zal ellende haar ten deel vallen.

Op haar veertiende vertrok ze met haar moeder naar New York City om actrice te worden. Al gauw werd ze door fotografen ontdekt. Ze speelde in de eerste niet-erotische naaktfilm, Inspiration. Op haar vijfentwintigste werd ze overal voor gevraagd en werd ze door iedereen bewonderd. Ze was de Kim Kardashian van haar tijd.

Maar de vloek van de waarzegster achtervolgde haar. De man bij wie ze met haar moeder inwoonde, werd zó verliefd op haar dat hij zijn vrouw vermoordde om bij haar te kunnen zijn. Opeens kleefde er een schandaal aan haar, juist op het moment waarop haar schoonheid begon te tanen. Niemand wilde meer iets met haar te maken hebben. Ze deed een zelfmoordpoging en belandde rond haar veertigste in een inrichting. Daar zou ze 65 jaar later overlijden, op de leeftijd van 104. Deze Amerikaanse Venus, de oorspronkelijke Miss Manhattan, stierf alleen en arm, en kreeg een naamloos graf.

Maar daar staat ze, recht tegenover me, in al haar schoonheid te stralen in de felle junizon. Haar gouden gloed stijgt boven de hoge gebouwen uit. De wraak op de vloek van de waarzegster. New Yorks mooiste meisje.

Reacties naar pdejong@ias.edu