Dit zijn de vermoedelijke ontvoerders van Derk Bolt

Het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN), de vermoedelijke ontvoerders van het Spoorloosduo Derk Bolt en Eugenio Follender, is na de FARC de grootste guerrillabeweging in Colombia.

EPA

Het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN) zit vermoedelijk achter de ontvoering van Derk Bolt en Eugenio Follender. De guerrillabeweging is, ondanks meerdere pogingen tot vrede, nog altijd actief in Colombia.

De ELN is na de FARC – die nog zo’n zevenduizend leden heeft – de grootste guerrillabeweging in Colombia. De naar schatting tweeduizend nog actieve guerrillastrijders van het Nationaal Bevrijdingsleger (ELN) hebben hun gezichten grotendeels afgedekt met roodzwarte puntvormige doeken waar met grote letters ELN op staat. Ze houden zich zwaarbewapend schuil, met name in het noorden van Colombia aan de grens met Venezuela. Met de FARC heeft de Colombiaanse regering sinds eind 2016 vrede gesloten. Met de ELN is er nog geen vrede, wel praten de partijen sinds februari over vrede in buurland Ecuador.

Er is nog geen staakt–het–vuren bereikt tussen de Colombiaanse regering en de ELN, en ook wil de guerrillagroepering de beruchte ontvoeringen en aanslagen nog niet afzweren.

Lees ook: Het verdwenen duo van Spoorloos zijn ervaren reizigers met de wereld als ‘leuke speeltuin’

Ongelijke verdeling

De ELN is, net zoals de FARC, opgericht in de jaren zestig van de vorige eeuw, oorspronkelijk om de strijd aan te gaan tegen de ongelijke verdeling van rijkdom en grond in Colombia. Geïnspireerd door de Cubaanse revolutie van 1959 door Fidel Castro en Che Guevara verenigden Colombiaanse studenten zich onder leiding van de Colombiaanse rebel Fabio Vasquez Castaño, persoonlijk door Fidel Castro getraind, en richten in 1964 de Ejército de Liberacion Nacional (ELN) op. Al snel voegden marxistische priesters zich bij deze groep studenten, zoals de invloedrijke katholieke geestelijke Camilo Torres, en gaven de ELN verder vorm.

Colombia krabbelde net op van een tienjarige bloedige burgeroorlog ‘La Violencia’ (Het Geweld) en kampte net als veel andere Latijns-Amerikaanse landen met een groot klassenverschil, een nasleep van het kolonialisme en de slavernij. Een kleine groep steenrijke grootgrondbezitters bezat de grond en het kapitaal en had de macht, terwijl een grote massa van arme boeren, indianen, arbeiders en nazaten van geronselde Afrikaanse slaven, arm en ongeletterd waren.

Drugshandel

De ELN begon hun strijd in het noorden van Colombia, in Santander, het gebied waar Bolt en zijn cameraman zijn ontvoerd. Doelwit waren buitenlandse, met name Amerikaanse multinationals en grote bedrijven, symbolen van het kapitalisme. Om de organisatie draaiende te houden werden vervolgens ook burgers ontvoerd voor grote bedragen losgeld en hield de ELN zich later, net zoals de FARC, bezig met drugshandel.

Op het hoogtepunt van het bestaan van het Nationaal Bevrijdingsleger, in het midden van de jaren negentig, telde de ELN ongeveer vijfduizend guerrillastrijders en voerde succesvolle aanvallen uit op multinationals, aanslagen op oliepijpleidingen en grote bedrijven. Vorig jaar ontvoerde de ELN een Spaanse journalist en Colombiaanse journalisten, zij werden na enkele dagen vrijgelaten.

De ELN heeft binnen Colombia over het algemeen op meer sympathie kunnen rekenen dan de FARC omdat ze veel minder bomaanslagen op burgerdoelen pleegden maar het meer gemunt hebben op grote bedrijven en militaire doelwitten.

Lees ook: ‘ELN zit achter verdwijning drie journalisten in Colombia’, over twee ontvoeringen in 2016

Intellectueel circuit

Ook wordt de ELN minder geassocieerd met grootschalige drugshandel dan de FARC. De ELN heeft meer aanhang in grotere steden, binnen een intellectueel circuit, terwijl de FARC, opgericht door arme boeren, een grotere aanhang bij de plattelandsbevolking had.

De ELN is ook veel minder hiërarchisch van opzet dan de FARC. Hoewel Nicolas Rodriguez de leider van de ELN is, is er verder nauwelijks een centraal geregeld gezag, het zijn veel meer kleine, zelfstandig opererende splintergroeperingen. Dit maakt de vredesonderhandelingen met de Colombiaanse regering ook een stuk moeizamer. De Colombiaanse president Santos hoopt voor de verkiezingen van 2018 toch met de ELN tot een akkoord te komen. Lukt dat, dan is er met de twee grootste guerrillaorganisaties in Colombia vrede gesloten.

Lees ook: In Colombia ontvoerde Nederlander vrijgelaten, over de ontvoering van een Nederlander in 2015

Hoewel de ELN inmiddels aan de onderhandelingstafel zit met de Colombiaanse regering zijn verschillende splinterorganisaties van de ELN in Norte de Santander, het gebied waar Bolt en zijn cameraman zijn ontvoerd, nog zeer actief. Het wemelt in dit levensgevaarlijke gebied naast de ELN ook van andere kleinere gewapende criminele groeperingen en voormalige paramilitaire groeperingen. Er is, sinds het wegvallen van de FARC, die altijd dé grote en machtige speler was binnen de drugshandel, een verzameling van zeer gevaarlijke gewapende bendes ontstaan in Colombia die zich ook in dit grensgebied met Venezuela bezighouden met lucratieve cocaïnehandel.

De ELN ontkent noch bevestigt op Twitter vooralsnog dat ze iets met de ontvoering van Bolt en Follender te maken hebben. ‘We onderzoeken hoe we kunnen helpen om deze zaak op te helderen’, schrijft de organisatie.

Twitter avatar ELN_Paz ELN-PAZ Ante retención de periodistas holandeses en #Catatumbo, @eln_voces informa: “estamos investigando para ayudar a esclarecer el caso”

Experts suggereren in Colombiaanse media dat de ELN inmiddels zo versplinterd is dat er geen zicht meer is op wat er binnen de organisatie gaande is en dat een afgescheiden groepering van de ELN de twee Nederlanders mogelijk in handen heeft.