De Hollandse windmolen verovert Rusland

Windturbines

Het Barneveldse bedrijf Lagerwey bezet de „laatste witte vlek” in Europa: de windenergiemarkt in Rusland. Hier is wind én ruimte, veel ruimte.

Lagerwey maakt zijn windturbines zo eenvoudig mogelijk. Foto A. van Woersem/Lagerwey

Als een vreemde eend in de bijt: een Nederlandse bouwer van windturbines op een beurs voor kernenergie. Juist hier, op de jaarlijks gehouden en belangrijkste conferentie op het gebied van nucleaire energie, vlak naast het Rode Plein in Moskou, tekende bestuursvoorzitter Huib Morelisse maandag de deal van zijn leven.

Op de wereldmarkt voor windturbines is Lagerwey bv een minieme speler. Een mkb-bedrijf uit Barneveld, met een omzet van 45 miljoen euro en 111 werknemers. Ter vergelijking: voor de nummer vier van de wereld, windmolenbouwer Enercon uit Duitsland, werken ruim 18.000 mensen.

Maar het zijn dus niet de Duitsers die Rusland gaan veroveren, maar het Barneveldse Lagerwey. En merkwaardig genoeg: Lagerwey gaat dat doen met Otek, een dochteronderneming van de nucleaire gigant Rosatom. Voor een onbekend bedrag kopen de Russen de licentie om windmolens van Lagerwey te produceren. Die turbines zullen worden gebouwd in een gezamenlijke fabriek in Volgodonsk, met onderdelen van de Nederlanders.

Na afloop van de ceremonie willen Morelisse, financieel directeur Steven Le Poole en Sjoerd Sieburgh – de man die verantwoordelijk is voor de verkoop van de licenties – niet precies zeggen hoeveel geld hun bedrijf verdient met het contract. „Dit is wel belangrijk”, zegt Le Poole met gevoel voor understatement. Twee jaar geleden wist Lagerwey de omzet in één jaar bijna te vervijfvoudigen – van 9 naar 43 miljoen euro. De deal met de Russen zal opnieuw zorgen voor „een sprong in volume”, zegt Le Poole.

Wij denken dat Lagerwey niet genoeg aandacht en financiering heeft gehad in de markt

Emin Askerov, plaatsvervangend directeur van Otek

Verduurzaming in Rusland

De VS mogen zich dan hebben teruggetrokken uit het klimaatverdrag van Parijs, Rusland – de grootste producent van olie en gas ter wereld – onderschrijft het wél. In 2020 moet 4,5 procent van Ruslands energievoorziening duurzaam zijn, en het grootste deel daarvan zal worden geleverd door windenergie. Rosatom (of beter gezegd: dochterbedrijf Otek) zal bijna eenderde van die capaciteit voor zijn rekening nemen. Vanaf volgend jaar gaat Otek tientallen windmolenparken bouwen in het zuiden van Rusland om energie te leveren aan het Russische elektriciteitsnet.

Emin Askerov, plaatsvervangend directeur van Otek, heeft minder moeite om man en paard te noemen. De waarde van dit contract voor zijn bedrijf, zo zegt Askerov, bedraagt tot 2024 omgerekend zo’n 1,5 miljard euro. Geen wonder dat de handen van Sjoerd Sieburgh nog een beetje trillen, nadat het contract ondertekend is.

„We moeten de realiteit onder ogen zien”, zegt Askerov. „Alternatieve bronnen zijn de belangrijkste drivers op de huidige energiemarkt.” Rosatom wil in die markt springen.

De Russische nucleaire reus is van huis uit geen energiebedrijf, maar een bouwer van kerncentrales. Dat het Russische bedrijf zichzelf ook windturbines ziet maken is daarom voorstelbaar. Maar ook windergie is hightech, en de Russen hadden daarom een partner nodig. Rosatom heeft een groot aantal bedrijven bekeken, zegt Askerov, maar gekozen voor de Nederlanders. „Een ontdekking”, zegt hij. „De technologie van Lagerwey is erg interessant. Wij denken dat het bedrijf niet genoeg aandacht en financiering heeft gehad in de markt.” Was dat wel gebeurd, dan was Lagerwey inmiddels een wereldspeler geweest, zegt Askerov. Op het niveau van het Duitse Enercon.

Bestuursvoorzitter Morelisse heeft wel een verklaring voor het enthousiasme van de Russen. Lagerwey maakt zijn turbines zo eenvoudig mogelijk, met zo min mogelijk onderdelen. Dat maakt het ook makkelijker om de turbines te vervoeren over de enorme Russische afstanden. Lagerwey kon bovendien gemakkelijker voldoen aan een andere eis: dat de windmolens in Rusland zouden worden gebouwd, met Russische toeleveranciers.

Morelisse is optimistisch over de toekomst. Rusland, zo zegt hij, was „de laatste witte plek” in Europa. In het grootste land ter wereld is nog vrijwel geen windturbine te bekennen. En dat terwijl Rusland volgens Morelisse juist buitengewoon geschikt is voor windenergie: veel wind, en vooral veel ruimte.

In tegenstelling tot Nederland, waar plannen voor windmolenparken vaak stuiten op protest wegens horizon-vervuiling. Eigenlijk gek. „In het buitenland vindt men de combinatie windmolens en Nederland juist een heel natuurlijke, zegt Sjoerd Sieburgh: „Dat je veel ervaring hebt, hoef je dan niet meer uit te leggen.”