Politie pleit voor verbod op knalvuurwerk

Illegaal vuurwerk wordt steeds krachtiger en de handel is steeds meer in handen van georganiseerde drugscriminelen.

Hoofdcommissaris van politie Erik Akerboom toont een door vuurwerk beschadigde testauto voorafgaand aan een conferentie over geweld tegen hulpverleners. Foto Bas Czerwinski

Korpschef Akerboom pleit voor een verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen omdat de explosieve kracht van illegaal vuurwerk sterk is toegenomen. De handel in dit vuurwerk is daarnaast gegroeid en steeds meer in handen van georganiseerde drugscriminelen.

Politiemensen en andere hulpverleners hebben de sfeer tijdens de jaarwisseling het afgelopen jaar als grimmig ervaren, mede omdat er met zwaar vuurwerk gegooid werd. De politieacademie deed daarom samen met TNO onderzoek naar illegaal vuurwerk.

Volgens Akerboom bevestigt het onderzoek het vermoeden van de politie over de vernietigende kracht van vuurwerk. “We kunnen onze mensen en dieren er eenvoudigweg niet meer tegen beschermen. Het is echt vijf voor twaalf.” De politie beschouwt het gooien van vuurwerk naar anderen of hulpverleners als een ernstig vergrijp. “Het Openbaar Ministerie kwalificeert dit gedrag al vaak als poging tot doodslag. Wij gaan met hen in gesprek om te bekijken of zij dit structureel kunnen doen. We willen als overheid een duidelijke grens stellen. Tot hier en niet verder.”

TNO onderzocht zeven door de politie geselecteerde vuurwerkproducten op lichaam (gehoor- en longschade), uniform, beschermingsmiddelen en dienstvoertuigen. Het onderzoeksinstituut deed voor het laatst een soortgelijk wetenschappelijk onderzoek in 1998. De uitkomst van het nieuwe onderzoek bevestigt dat de explosieve kracht van het vuurwerk sterk is toegenomen, tot verrassing van de onderzoekers en professionals.

Gehoorschade

Alle onderzochte artikelen veroorzaakten een enorme vuurbal. Een ontploffing op een afstand van twee meter leidde bij alle types tot een kans op gehoorschade. Bij twee types is er zelfs bij een halve meter afstand al kans op longschade. Ook is gekeken wat het vuurwerk voor beschadiging aan kan richten aan het uniform van de politie. Daaruit bleek dat het veiligheidsvest naar binnen kan worden gedrukt en er gaten in schoenen kunnen ontstaan.

De helm van de Mobiele Eenheid (ME) is niet tegen de impact van het geteste vuurwerk bestand en ook de schilden van de ME bieden te weinig bescherming. Het dienstvoertuig loopt ook grote schade op bij twee knallers, zoals gaten in ruiten en het dak. De ‘Cobra 8’ en de ’3 inch shell’ worden genoemd als het zwaarste vuurwerk.

Vuurwerkvrije zone effectief

Volgens de korpschef zijn de bestuurlijke maatregelen die al werden ingesteld, zoals vuurwerkvrije zones en besproken afsteektijden, effectief. Ook de meldplicht noemt hij een goed middel. “Verder bekijken we of onze aanpak van hennepteelt ook voor effect zorgt bij de bestrijding van illegaal vuurwerk. De logistiek die criminelen in beide sectoren hanteren, vertoont namelijk sterke overeenkomsten.”

Het onderzoek stelt vast dat de handel in illegaal vuurwerk sinds 2007 is gegroeid en in handen is van georganiseerde drugscriminelen. De pakkans is klein bij deze groep, omdat zowel de basisteams als districten bijna volledig gericht zijn op delicten waarvan aangifte gedaan wordt. Daarnaast is dit vuurwerk ook makkelijk te verkrijgen op internet.

De onderzoekers pleiten voor verbreding van de opsporingsmogelijkheden, met de focus op georganiseerde of aangifteloze misdaden. Ook moeten er specifieke trainingen komen voor agenten en de mobiele eenheid. Naast voldoende capaciteit voor handhaving is er volgens hen een harmonisatie van de Europese vuurwerkhandel vereist. Het publiek moet daarnaast beter worden voorgelicht over de risico’s.