Help, Amazon komt eraan

Supermarkten

De geplande overname van Whole Foods door Amazon zorgt voor grote commotie in de supermarktbranche. Waar is iedereen bang voor?

Luxesupermarkt Whole Foods komt in handen van internetgigant Amazon, een door velen gevreesde concurrent. Foto Carlo Allegri / Reuters

Amazon boezemt angst in. Overal waar de Amerikaanse webgigant komt, op welke markt of in welke industrie dan ook, maken de bestaande spelers zich grote zorgen. Ook Nederlandse, nu succesvolle, webwinkels als Bol.com, Wehkamp.nl en Coolblue vrezen de komst van de Amerikaanse reus. Datzelfde geldt ook voor bijvoorbeeld boekhandels en elektronicawinkels.

Amazon (omzet: 136 miljard dollar) is sinds zijn oprichting in 1994 een machtsfactor van jewelste geworden, die met zijn lage prijzen en ultradunne winstmarges tal van concurrenten heeft weggevaagd.

Op het terrein van online boodschappen was Amazon er vooralsnog niet in geslaagd het bestaande supermarktlandschap te ontwrichten en te domineren. Maar sinds het bedrijf vorige week aankondigde voor omgerekend 12,3 miljard euro Whole Foods over te nemen staat de supermarktindustrie op zijn kop. Whole Foods is een luxe supermarktketen met 460 winkels in de VS, Canada en het Verenigd Koninkrijk.

‘Eye-opener’

Wereldwijd leidde het nieuws tot een koersval van aandelen van supermarktbedrijven die actief zijn op de Amerikaanse markt. Ook het Nederlands-Belgische Ahold Delhaize, dat circa 60 procent van zijn omzet uit de VS haalt, kreeg een flinke tik. De koers was donderdag na een winstwaarschuwing van de Amerikaanse supermarktketen Kroger al 4 procent gedaald, toen vrijdag het Amazon-nieuws eroverheen kwam en het moederbedrijf van Albert Heijn nog eens bijna 10 procent van zijn beurswaarde verloor.

„De reactie van beleggers was wat aan de gortige kant”, oordeelt Robert Jan Vos, analist van ABN Amro. „Het is niet zo dat Ahold Delhaize zelf niets online doet. Maar iedere keer als Amazon een industrie betreedt, leidt dat tot grote onzekerheid onder beleggers.” Volgens Vos is de overname van Whole Foods voor de supermarktwereld een „eye-opener”: „Amazon komt eraan, dus het moet allemaal iets sneller.”

Reken maar dat de Whole Foods-overname grote commotie veroorzaakt in de bestuurskamers van supermarktbedrijven, zegt analist Joost van Beek van Theodoor Gilissen. „En niet zozeer omdat dit nu meteen een grote bedreiging is voor de traditionele supermarkt. Whole Foods is een dure formule, waarmee Amazon vooralsnog alleen de bovenkant van de markt pakt.”

Het gaat meer om het signaal dat Amazon afgeeft, zegt Van Beek. Het internetbedrijf wil écht verder in de ‘online foodretail’. Het is menens. En dus weten de supermarkten nu: we krijgen er wéér een concurrent bij, in een supercompetitieve markt met toch al heel lage winstmarges.

Het is niet zo dat de supermarktwereld dit niet had kunnen zien aankomen. Tien jaar geleden begon Amazon met de bezorgdienst Amazon Fresh. Sinds kort bestaan er ‘Amazon Go’-winkels waar klanten zonder af te rekenen naar buiten kunnen lopen: de inhoud van hun kar of mandje wordt automatisch gescand en van hun rekening afgeschreven.

„Het feit dat Amazon Whole Foods koopt, laat zien dat online foodretail ook voor Amazon niet eenvoudig is”, zegt analist Fernand de Boer van Degroof Petercam. De markt voor online boodschappen is zeer complex. Het is nogal een verschil of je via internet een stofzuiger of fotocamera verkoopt of een volledige boodschappenkar met tientallen producten, die op verschillende temperaturen moeten worden bewaard – en vervoerd. Om daar geld aan te verdienen, moet een bedrijf heel grote volumes verkopen én zijn logistieke operatie extreem goed op orde hebben.

Tegenwoordig kunnen internetgiganten jarenlang verlies maken, zolang investeerders er vertrouwen in hebben dat het bedrijf of de activiteit ooit een keer winstgevend wordt, zegt Van Beek. Het online verkopen van dagelijkse boodschappen is typisch iets waar eerst heel veel geld in moet worden gestoken, voor het geld gaat opleveren. „Amazon heeft diepe zakken en geduld”, zegt De Boer.

Maar is het nu terecht dat beleggers hun aandelen in supermarktbedrijven massaal verkopen? Het is op zijn minst wat voorbarig, zeggen de analisten. „Van Walmart werd ook gedacht dat het alle andere spelers zou wegvagen”, zegt De Boer. „Maar als jij je huis goed op orde hebt, dan moet je het kunnen overleven.” Ahold Delhaize moet nu vooral niet in paniek raken, zegt hij. „Dan ga je de verkeerde dingen doen. En als je de klant in verwarring brengt, dan is-ie weg.”