Formatieblog

Rutte bevestigt: VVD, CDA, D66 en CU gaan formeren

Automatische verversing

Rutte bevestigt: VVD, CDA, D66 en CU gaan formeren

We wisten het eigenlijk woensdag al, maar nu heeft VVD-leider Mark Rutte het bevestigd: zijn partij gaat met het CDA, D66 en de ChristenUnie proberen een nieuw kabinet te vormen. Rutte zei dat vrijdagavond op het Binnenhof. Even tevoren hadden de vier partijen bijna drie uur lang met elkaar gesproken, in aanwezigheid van informateur Herman Tjeenk Willink.

Informateur Tjeenk Willink besprak vanavond in Stadhouderskamer vervolg #formatie met fractievoorzitters #VVD, #CDA , #D66 en #ChristenUnie pic.twitter.com/X17bZxsTek

— Tweede Kamer (@2eKamertweets) 23 juni 2017

Rutte zei na afloop dat hij erop vertrouwt dat de vier partijen eruit zullen komen. "We hebben vastgesteld dat we uitzien naar de gesprekken", aldus de demissionair premier. Rutte verwacht dat de formatie woensdag kan beginnen. Dan zal de Tweede Kamer debatteren over het verslag dat Tjeenk Willink gaat schrijven. Volgens Rutte stuurt de informateur dat dinsdag op naar de Kamer.

Als het formatieproces woensdag begint, is dat de start van de tweede poging tot het sluiten van een regeerakkoord sinds de verkiezingen, honderd dagen geleden. Eerder nam GroenLinks plaats aan de onderhandelingstafel met het 'motorblok' van VVD, CDA en D66. Die onderhandelingen liepen stuk op migratiekwesties. Eerder deze maand leek het erop alsof GroenLinks toch weer mee zou gaan formeren, maar ook toen bleek het immigratiebeleid een struikelblok voor GroenLinks-voorman Jesse Klaver.

D66-leider Alexander Pechtold had eerder de ChristenUnie nog keihard afgewezen. Toen bleek dat die partij na het definitief afvallen van GroenLinks, PvdA, de SP en de PVV de enige hoop was voor het vormen van een meerderheidskabinet, ging Pechtold woensdag toch overstag.

Gesprek begint uur later

Het gezamenlijke gesprek tussen informateur Herman Tjeenk Willink en de leiders van VVD (Rutte), CDA (Buma), D66 (Pechtold) en ChristenUnie (Segers) begint in verband met "de agendamogelijkheden" van de aanwezigen een uur later, om 18.00 uur in plaats van 17.00 uur. Dat maakte de woordvoerder van Tjeenk Willink zojuist bekend.

Partijen zeggen vrijdag formeel 'ja' tegen elkaar

Foto ANP / Remko de Waal

De partijleiders van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie komen vrijdag om 17.00u bij elkaar in de Stadhouderskamer om officieel 'ja' te zeggen tegen onderhandelingen over een nieuw kabinet. Woensdag was al duidelijk geworden dat de vier partijen het zien zitten, maar vanwege de aanwezigheid van CDA-leider Buma en VVD-premier Rutte op de EU-top in Brussel is er pas vrijdagmiddag gelgenheid elkaar in gezelschap van informateur Herman Tjeenk Willink te treffen. Na het viergesprek kan de informateur zijn eindverslag schrijven, waarna de Tweede Kamer op dinsdag een debat voert en de nieuwe informateur aanwijst. De onderhandelingen kunnen dan dinsdagavond of woensdagochtend echt van start gaan.

Wie de nieuwe informateur (of informateurs) worden is nog onduidelijk, maar VVD, CDA en D66 schijnen heel tevreden te zijn over hoe Tjeenk Willink de formatie de afgelopen weken heeft begeleid en zouden met hem door willen. De vraag is of de ChristenUnie dat ziet zitten en of Tjeenk Willink zelf überhaupt beschikbaar is om de formatie nog langer te begeleiden. D66-leider Pechtold sprak donderdagavond bij Nieuwsuur in elk geval over "een formidabele informateur".

Pechtold zei verder dat de coalitie met de ChristenUnie voor D66 de vierde keuze is en dat het moeilijk zal worden, "maar ik wil laten zien dat het mogelijk wordt om een evenwichtig kabinet te vormen". Hij zei "zwaar teleurgesteld" te zijn in partijen als GroenLinks, SP en de PvdA die in zijn ogen hun verantwoordelijkheid in deze formatie hebben ontlopen. Over de gevoelige medisch-ethische kwesties, waar D66 en de ChristenUnie botsen, zei Pechtold dat "het belangrijk is dat het denken hierover doorgaat". D66 en ChristenUnie zijn het ook over een hoop zaken wel eens, benadrukte Pechtold:

Twitter avatar Nieuwsuur Nieuwsuur "D66 en ChristenUnie zijn het eens over belangrijke thema's als het klimaatakkoord en migrantenstromen." https://t.co/fM1tW4IFXb

Uit een onderzoek van I&O Research bleek donderdag dat driekwart van de ondervraagde ChristenUnie-kiezers samenwerking met D66 en VVD en CDA ziet zitten. D66-kiezers zijn iets minder enthousiast: een derde is positief, een derde neutraal en nog eens een derde is negatief.

Tjeenk Willink ontvangt vier partijen vrijdag

Informateur Herman Tjeenk Willink ontvangt vrijdag om 17.00 uur fractievoorzitters Mark Rutte (VVD), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) voor een gezamenlijk gesprek. Dit gesprek kan gezien worden als formaliteit: de informateur en de vier partijleiders zullen vaststellen wat Pechtold woensdag al communiceerde, namelijk dat de vier partijen met elkaar willen gaan onderhandelen over een nieuw te vormen kabinet.

Naar aanleiding van het viergesprek zal informateur Tjeenk Willink zijn eindverslag van deze verkennende ronde schrijven, die in totaal bijna vijf weken heeft geduurd. De Tweede Kamer wijst dan vermoedelijk dinsdag in een Kamerdebat over het verslag de nieuwe informateur(s) aan, waarna de gesprekken dinsdagavond of woensdagochtend echt van start kunnen gaan.

Gesprekken beginnen donderdag nog niet

Nadat woensdagmiddag bekend werd dat VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie met elkaar willen gaan praten over een nieuw te vormen kabinet, gingen D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers met elkaar dineren in het Indonesische restaurant Garoeda in Den Haag. Dat deden ze in het bijzijn van hun secondanten bij de aankomende onderhandelingen, Kamerleden Wouter Koolmees (D66) en Carola Schouten (ChristenUnie). En in het bijzijn van de pers, die de aanvang van het diner mocht vastleggen. Het diner was ongetwijfeld bedoeld om te praten over de eerdere spanningen tussen beide partijen deze formatie. Zo noemde Pechtold samenwerken met de ChristenUnie steeds "ongewenst". Volgens de aanwezigen was het diner een succes. "Een voedzame maaltijd smaakt naar meer", zei Pechtold na afloop.

Foto ANP / Bart Maat

De onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie beginnen donderdag nog niet omdat VVD-leider Mark Rutte in Brussel is voor de EU-top en pas vrijdagmiddag terugkomt. Ook CDA-leider Sybrand Buma is donderdag in Brussel, waar de leiders van de Europese christen-democraten elkaar voor aanvang van de EU-top ontmoeten:

Twitter avatar EPP EPP 🇳🇱The Netherlands @cdavandaag's @sybrandbuma is attending the #EPPSummit today #EUCO https://t.co/s4p4T1GyDa

Mogelijk komen de vier partijen vrijdag later op de dag nog bij elkaar om in het bijzijn van informateur Tjeenk Willink formeel te bevestigen dat ze met z'n vieren willen gaan onderhandelen. Als dat duidelijk is geworden kan informateur Tjeenk Willink zijn eindverslag gaan schrijven en kunnen de onderhandelingen volgende week beginnen. De Tweede Kamer wijst vermoedelijk dinsdag in een Kamerdebat de nieuwe informateur(s) aan, waarna de gesprekken echt van start kunnen gaan.

Ook die onderhandelingen, waarschuwen betrokkenen, zijn niet zomaar gepiept. Zelfs als het voorspoedig verloopt, duurt het nog wel twee maanden voordat de partijen eruit zijn. Vóór september hoeven we geen kabinet te verwachten.

VVD, CDA, D66 en ChristenUnie gaan onderhandelen over kabinet

Foto ANP / Bart Maat

Hij hield het nog even spannend, maar Alexander Pechtold is na een telefoongesprek met informateur Tjeenk Willink nu toch overstag. Ook de D66-leider is nu bereid met de ChristenUnie te gaan praten over de vorming van een nieuw kabinet, zo liet hij net aan de verzamelde pers in het Tweede Kamergebouw weten. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zei eerder op woensdag dat hij bereid is tot onderhandelingen als de andere drie partijen graag met hem in zee willen.

De informatie die Pechtold in het gesprek met de informateur heeft gekregen is voor hem en zijn partij "voldoende om nu te gaan kijken of we met deze vier partijen een stabiel kabinet kunnen vormen". Dat zal gezien de verschillen tussen met name D66 en ChristenUnie "niet makkelijk worden", maar de optie met de ChristenUnie is volgens Pechtold de enige overgebleven mogelijkheid voor een meerderheidskabinet. Hij legde nog eens uit dat D66 een voorkeur had voor een kabinet met GroenLinks en na het tot twee keer toe mislukken van die poging geprobeerd heeft de SP en de PvdA aan tafel te krijgen. Nu die opties allemaal zijn afgevallen, wil Pechtold het serieus gaan proberen met de ChristenUnie. "Er zijn grote verschillen, die zullen er blijven, maar wij willen nu serieus gaan kijken of die te overbruggen zijn." Over of het echt een serieuze poging van D66 met de ChristenUnie wordt zei Pechtold: "Als ik aan onderhandelingen begin wil ik er ook een succes van maken." En grappend: "Als ik ergens aan begin is dat de kans heel groot dat het slaagt."

Pechtold benadrukte dat het voor D66 belangrijk blijft dat een nieuw kabinet "progressief en conservatief" verbindt. Aangezien de ChristenUnie net als VVD en CDA in sommige opzichten een conservatieve partij kan worden genoemd, zegt Pechtold dat het nu belangrijk is dat "het evenwicht tussen progressief en conservatief langs de inhoud gerealiseerd wordt".

Pechtold heeft woensdagavond eerst een eetafspraak met CU-leider Gert-Jan Segers, samen met hun secondanten Wouter Koolmees (D66) en Carola Schouten (ChristenUnie). Daarna zullen de partijen direct gaan onderhandelen en niet eerst verkennende gesprekken voeren. Wanneer de precieze onderhandelingen beginnen is nog niet bekend. VVD-leider Rutte heeft de komende dagen verplichtingen in het buitenland, onder andere op de EU-top in Brussel.

Pechtold wil nog niet zeggen of ChristenUnie 'positieve keuze' is

D66-leider Alexander Pechtold wil nog niet vooruitlopen op de vraag of zijn partij nu graag om tafel gaat met de ChristenUnie. Pechtold zei woensdag in de Tweede Kamer dat hij eerst van informateur Herman Tjeenk Willink wil horen wat er in het gesprek met Segers woensdagochtend is besproken. De ChristenUnie-voorman zei na dat gesprek dat zijn partij bereid is te onderhandelen met VVD, CDA en D66 als dat voor die drie partijen "een positieve keuze" is.

Foto ANP / Bart Maat

Pechtold heeft samenwerking met de ChristenUnie steeds "ongewenst" genoemd, maar de partij lijkt nu de enige partij die VVD, CDA en D66 nog aan een meerderheid kan helpen. D66 is "altijd bereid over de inhoud te praten, ook al liggen je idealen soms heel ver uit elkaar". Pechtold benadrukte dat het voor D66 heel belangrijk blijft dat VVD en CDA in een volgende ronde onderhandelingen nadrukkelijk willen kijken naar "de progressieve kant van het beleid". D66 vreest namelijk de enige progressieve partij te worden in een coalitie met VVD, CDA en de ChristenUnie.

Eerder in de formatie liep een verkennend gesprek tussen Pechtold en Segers op niets uit, mede name door meningsverschillen over medisch-ethische thema's als 'voltooid leven'. De situatie in de formatie is nu wel veranderd, beaamt Pechtold. "We zijn honderd dagen verder, er is veel gebeurd. Ik stel met u vast dat er de afgelopen weken door velen afstand is genomen van verantwoordelijkheid", zei de D66-leider, daarbij verwijzend naar de weigering van de SP en de PvdA om aan de onderhandelingstafel te komen.

Mocht D66 gaan onderhandelen met de ChristenUnie, dan gaat de partij er vol voor, beloofde Pechtold. "Als ik ergens aan begin ga ik er volledig voor om er ook een succes van te maken. Ik hou niet van tussenacts."

Segers bereid te onderhandelen als keuze voor CU 'positieve' is

Foto ANP / Remko de Waal

De ChristenUnie is bereid om "constructief" gesprekken aan te gaan met VVD, CDA en D66 als de keuze van deze drie partijen voor de ChristenUnie "een positieve keuze is". Dat zei ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers woensdag na een twee uur durend gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink. Segers wil dat VVD, CDA en D66 "kleur bekennen" door aan te geven dat ze echt graag met de ChristenUnie om tafel willen. Hij heeft die vraag neergelegd bij de informateur om in een later stadium te horen "of zulke gesprekken echt een kans worden gegeven".

Een verkennend gesprek tussen D66 en de ChristenUnie liep eerder deze formatie op niets uit. D66-leider Pechtold vond toen dat Segers op een aantal medisch-ethisch thema's onvoldoende zijn kant op wilde bewegen, terwijl Segers het gevoel had dat hij al met Pechtold moest onderhandelen. Segers zegt nu dat hij van Pechtold wil horen of hij nieuwe gesprekken "een faire kans wil geven". Zoja, dan kunnen de gesprekken met de vier partijen wat de ChristenUnie betreft beginnen. "Of je er dan uitkomt zullen we moeten bezien", zei Segers. "Er blijft een aantal hete hangijzers die in beide partijen gevoelig liggen".

Segers zei verder dat hij er in zijn gesprek met Tjeenk Willink van overtuigd is geraakt dat het 'nee' van de PvdA tegen deelname aan een kabinet met VVD, CDA en D66 echt een 'nee' is. "Dat was voor ons een belangrijke vraag", aldus Segers.

Volgende stap in formatie aanstaande?

Foto ANP / Bart Maat

Weten we deze woensdag welke partijen gaan onderhandelen over een meerderheidskabinet? Een volgende stap in de kabinetsformatie lijkt aanstaande nu ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers woensdagochtend om 11.30 uur op gesprek komt bij informateur Herman Tjeenk Willink. Segers komt een dag nadat PvdA-leider Lodewijk Asscher aangaf niet beschikbaar te zijn voor onderhandelingen met VVD, CDA en D66. Segers heeft de laatste dagen aangegeven daarvoor wel open te staan, hoewel hij het liefst had gezien dat Asscher op papier had gezet dat hij echt niet zal gaan onderhandelen met de drie partijen. Bij de ChristenUnie bestaat de vrees dat de partij een soort 'pauzenummer' wordt in de formatie.

Die vrees wordt versterkt door eerdere uitspraken en handelingen van D66-leider Alexander Pechtold, die steeds heeft gezegd dat hij samenwerking van zijn partij met de ChristenUnie "onwenselijk" vindt. Pechtold wilde echter geen echte blokkade opwerpen en ziet nu vermoedelijk in dat onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in deze fase van de formatie de enige overgebleven optie is.

De vraag is hoe Tjeenk Willink verder gaat als Segers woensdag aangeeft dat de ChristenUnie beschikbaar is om aan tafel te gaan. Vooral inhoudelijk zijn er grote vragen. Zo liep een eerste verkennend gesprek tussen Segers en D66-leider Pechtold na het mislukken van de eerste onderhandelingsronde met GroenLinks op niets uit. Pechtold kwam in dat gesprek volgens de ChristenUnie met een reeks eisen en voorwaarden op het gebied van medisch-ethische kwesties als 'voltooid leven', waardoor dat gesprek het karakter had van "pre-onderhandelingen", zo zei Segers. Het gesprek liep op niets uit omdat Pechtold vond dat Segers te weinig wilde bewegen in zijn richting. Gaat Tjeenk Willink opnieuw met de twee om tafel voordat de vier partijen gaan praten?

Een ander punt is de wens van VVD, CDA en D66 om een meerderheidskabinet te vormen "dat links en rechts verbindt", zoals VVD-leider Rutte dinsdag nog zei. Dit vindt met name Pechtold van belang, omdat hij bang is met D66 de enige progressieve partij te worden in een conservatieve coalitie. Segers probeerde D66 dinsdag al gerust te stellen door te zeggen dat de ChristenUnie op veel terreinen eerder links dan rechts is, denk aan klimaatbeleid en het vluchtelingenvraagstuk.

Ten slotte is er de kwestie van de krappe meerderheid: met de vijf zetels van de ChristenUnie hebben de vier partijen in zowel de Tweede als Eerste Kamer slechts een meerderheid van één zetel (76 in TK, 38 in EK). Met name D66-leider Pechtold heeft dat steeds "niet stabiel" genoemd.

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) woensdag naar informateur

Gert-Jan Segers, fractieleider van de ChristenUnie, gaat woensdagochtend 11.30 uur langs bij informateur Herman Tjeenk Willink op het Binnenhof om over mogelijkheden voor een coalitie te praten. ChristenUnie is de enige partij die nog een meerderheidskabinet kan vormen met VVD, D66 en CDA.

Een paar weken geleden liep de kabinetsformatie onder toenmalig informateur Edith Schippers nog vast omdat D66 en ChristenUnie niet met elkaar aan tafel wilden gaan zitten. In een verkennend gesprek zou Alexander Pechtold (D66) concessies hebben geëist van Gert-Jan Segers, die deze vervolgens weigerde. Toen concludeerden de twee dat er van samenwerking geen sprake kan zijn.

D66 noemde de samenwerking met de partij eerder onwenselijk, maar vorige week stelde Pechtold echter dat hij geen definitieve blokkade heeft opgeworpen.

Lees meer over de eerder mislukte onderhandelingen: D66 stort formatie in chaos met eisen vooraf aan ChristenUnie

Asscher bevestigt: PvdA schuift niet aan bij VVD, CDA en D66

Foto ANP / Remko de Waal

De PvdA is niet bereid met VVD, CDA en D66 te gaan onderhandelen over een nieuw kabinet. Dat bevestigde PvdA-leider Lodewijk Asscher dinsdagmiddag na zijn gesprek met informateur Herman Tjeenk Willink. Asscher herhaalde de argumenten die hij de afgelopen weken al gaf tegen deelname van zijn partij aan onderhandelingen. Ten eerste leed de PvdA een historische verkiezingsnederlaag (van 38 naar 9 zetels) en vindt Asscher het nu aan anderen om de regeringsverantwoordelijkheid te nemen. Daarnaast ziet Asscher niets in samenwerking met wat hij het 'rechtse motorblok' noemt. "Met 9 zetels tegenover 71 rechtse zetels kan ik niet bereiken wat ik wil en wat ik aan mijn kiezers heb beloofd." Asscher zegt dat hij een "herkenbare sociaal-democratische koers" wil gaan uitdragen "en dat zal ik doen vanuit de Tweede Kamer".

Asscher wilde niet speculeren over of de PvdA gedoogsteun zou kunnen geven aan een kabinet van VVD, CDA en D66 als deze partijen er niet in slagen een meerderheidskabinet te vormen.

Nu de PvdA nee heeft gezegd tegen onderhandelingen met VVD, CDA en D66, lijkt alleen de ChristenUnie over als vierde coalitiepartner in een meerderheidskabinet. Naar verwachting praat informateur Tjeenk Willink later dinsdag of anders woensdag met ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers.

VVD, CDA en D66 spreken nog geen voorkeur uit

Foto ANP / Remko de Waal

Na zo'n vijf kwartier zat het gezamenlijke onderhoud tussen informateur Herman Tjeenk Willink en de leiders van VVD, CDA en D66 erop. Dat gesprek was bedoeld om de uitgangspunten van een volgend kabinet nog eens vast te stellen, zei VVD-leider Mark Rutte na afloop. Hij sprak de taal van Alexander Pechtold door te zeggen dat de drie partijen een meerderheidskabinet nastreven "dat links en rechts verbindt". Daarbij gaat het de partijen vooral om de inhoud van een regeerakkoord, zei Rutte, maar ook de samenstelling "kan helpen".

De VVD-leider wilde niet namens de drie partijen iets zeggen over welke vierde partij (ChristenUnie of PvdA) nu moet aanschuiven. Over die vraag gaat de informateur zich nu buigen, zei Rutte. Rutte ontkende "het beeld in sommige media" dat de drie partijen al met elkaar onderhandelen over bepaalde onderwerpen. "Er wordt niet onderhandeld", bezwoer Rutte.

In de Tweede Kamer zei D66-leider Alexander Pechtold dat het zijn voorkeur heeft als de PvdA aanschuift, die hij geen "nu niet, nooit niet" heeft horen zeggen over regeringsdeelname. PvdA-leider Lodewijk Asscher herhaalde op ongeveer hetzelfde moment in de Kamer echter dat zijn partij "niet bereid is" om te gaan onderhandelen met VVD, CDA en D66, hoewel onze verslaggever Thijs Niemantsverdriet constateert dat de deur niet helemaal definitief dichtzit:

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Gaat de PvdA meeregeren? Asscher: "Ik zeg nooit nooit, maar ik zeg wel nee." Deur aardig dicht, maar niet helemaal. #formatie

Asscher is om 15.15 uur uitgenodigd voor een gesprek met informateur Tjeenk Willink.

ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers lijkt een welwillender houding aan te nemen als het gaat om eventuele onderhandelingen:

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Segers probeert angst van D66 weg te nemen dat CU een conservatieve partij is: "Op sommige punten ben ik rechts, op andere links." #formatie

Tjeenk Willink praat verder met VVD, CDA en D66

Na een aantal dagen zonder geagendeerde gesprekken gaat de formatie dinsdag officieel verder als informateur Herman Tjeenk Willink de leiders van VVD, CDA en D66 om 13.00 uur gezamenlijk ontvangt. VVD-leider Mark Rutte is ook nog altijd demissionair premier en was in die functie vrijdag en maandag in Frankrijk en Polen.

Afgelopen donderdag ontving Tjeenk Willink de leiders van het 'motorblok' van VVD, CDA en D66 ook al gezamenlijk. Hij stelde die dag met deze partijen vast dat een nu te vormen meerderheidscoalitie in elk geval uit VVD, CDA en D66 moet bestaan. D66-leider Pechtold is daarmee akkoord, hoewel hij wel bezorgd is over het door hem gewenste "evenwicht tussen progressief en conservatief" in zo'n coalitie als daar de ChristenUnie of PvdA als vierde partij bijkomt.

Foto ANP / Lex van Lieshout

Met welke vierde partij de drie nu moeten gaan praten is nog allerminst duidelijk. Onze politiek columnist Tom-Jan Meeus schreef zaterdag dat het de verwachting is dat Tjeenk Willink deze week eerst inhoudelijke keuzes met de 'centrale drie' gaat maken en dan gaandeweg een vierde kandidaat-coaltiepartner zoekt. Dit lijkt zowel tactisch als praktisch een logische werkwijze voor deze week.

Allereerst staan zowel ChristenUnie als PvdA bepaald niet te springen om bij het 'motorblok' aan te schuiven: de ChristenUnie heeft twijfels over het nut van onderhandelingen omdat een eerder verkennend gesprek met D66 op niets uitliep, hoewel partijleider Gert-Jan Segers maandag bij Jinek zei dat hij wel bereid is weer met Pechtold te gaan praten als de D66-leider dat ook wil. De PvdA wil eigenlijk überhaupt niet regeren vanwege de grote verkiezingsnederlaag die de partij in maart leed. Over de redenen van die nederlaag presenteert de partij dinsdag een rapport. Beide partijen wat meer tijd geven om te wennen aan de gedachte van onderhandelingen lijkt daarom geen overbodige luxe.

Dat de 'centrale drie' dinsdag en mogelijk woensdag eerst met elkaar doorpraten heeft ook een praktische reden. VVD-leider Rutte zit ook de rest van de week met een drukke internationale agenda: donderdagavond en vrijdag is hij bij de EU-top in Brussel. Ook CDA-leider Buma zit woensdag in het buitenland. Het lijkt er daarom qua beschikbare tijd sowieso niet in te zitten deze week al met een vierde coalitiepartner om de tafel te gaan.

Meedoen of niet? De PvdA is verdeeld

Op maandag, dag 96 van de formatie, staan geen gesprekken van informateur Herman Tjeenk Willink gepland. Dinsdag worden deze hervat, allereerst met de leiders van VVD, CDA en D66: Mark Rutte, Sybrand Buma en Alexander Pechtold. Donderdagmiddag vond ook al zo'n gesprek plaats, waarna Rutte zei dat de komende dagen zullen worden gebruikt "om in eigen kring te bekijken wat een verstandige vervolgstap is".

Pechtold herhaalde op datzelfde moment dat hij "een evenwicht tussen het progressieve en conservatieve" absoluut wil terugzien in een volgend kabinet. Daarmee lijkt hij een voorkeur te hebben voor de PvdA boven de ChristenUnie, hoewel hij die laatste partij niet per definitie wil uitsluiten.

Dit weekend herhaalde PvdA-leider Lodewijk Asscher in het AD echter dat zijn partij "niet beschikbaar is om aan te schuiven” bij een coalitie van VVD, CDA en D66. "Punt." De druk op de PvdA-frontman nam afgelopen week echter toe, schrijft politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet maandag.

"(...) als je achtergrondgesprekken voert met PvdA’ers, blijken de meningen verdeeld. Ze geven toe dat Asscher voor een verdraaid lastig dilemma staat. Natuurlijk, de oppositie ligt het meest voor de hand. Maar wie garandeert dat de PvdA daar zichtbaar is? Is het toch niet verstandiger om mee te doen nu de vruchten geplukt worden van vier jaar PvdA in de regering? Asscher laat binnenskamers merken dat hij zich bewust is van dit dilemma, zeggen PvdA’ers."

In De Volkskrant laten verschillende PvdA-burgemeesters en -wethouders maandag in ieder geval weten dat de partij wat hen betreft wél aansluit bij de formatiegesprekken.

Lees ook het Formatieblog van vorige week terug.