Ondanks alles is Yuri nog altijd populair

Rentree Yuri van Gelder

Voor het eerst sinds zijn verwijdering van de Spelen in Rio kwam Yuri van Gelder weer in actie. Hij won de titel bij de NK.

Yuri van Gelder won in Ahoy de Nederlandse titel op ringen. Hij wil doorgaan tot en met de Olympische Spelen van 2020 in Tokio. Foto Remko de Waal/ANP

„Spijt? Ja, natuurlijk heb ik spijt van mijn fout in Rio de Janeiro.” De vernederde is nederig. Is getekend, Yuri van Gelder, gemankeerd turner sinds zijn pijnlijke verwijdering van de Olympische Spelen.

Zie hem staan, dat bonkige, gespierde, Brabantse mannetje in dat grote Ahoy. En zie hem lachen, breeduit, van oor tot oor. Uitgerekend in Rotterdam, de stad waaraan hij zwarte herinneringen bewaart. De stad waar op de NK van 2009 zijn cocaïneverslaving via een positieve dopingtest aan het licht kwam. En de stad die hij tijdens de WK van 2010 ontvluchtte na verdenkingen van hernieuwd cocaïnegebruik – een aanname die hij steeds heeft ontkend. „Dit blijft voor mij een spannende plaats”, spreekt hij eufemistisch.

Uitgerekend op die verdoemde plek maakte Van Gelder zaterdag zijn rentree in de turnhal, bijna tien maanden na zijn beschamende olympische aftocht. Hij lachte, omdat hij hartelijk was begroet door collega-turners en coaches. Hij lachte ook, omdat het publiek hem toejuichte. De ringenspecialist blijft onverminderd populair. Tot zijn opluchting, want Van Gelder had ook met het scenario van de verstotene rekening gehouden.

Lees ook over de rentree van Epke Zonderland: Na twee kwakkeljaren kan Epke weer genieten

Over zijn oefening ging het nauwelijks, wel over zijn faux pas in Rio de Janeiro. Van Gelder wordt er ongaarne aan herinnerd – „ik wil vooruit kijken” – maar speelt geen verstoppertje als vragen over dat veelbesproken voorval gesteld worden. Hij is fout geweest, erkent de 34-jarige turner in Rotterdam. „Het is bij mezelf begonnen. Er was voor mijn vertrek naar de stad gezegd: ‘Kijk uit’. Door een samenloop van omstandigheden is dat anders gelopen. De straf heb ik geheel aan mezelf te wijten, maar ik blijf zeggen: die was te rigoureus en disproportioneel. Het incident had anders opgelost kunnen worden.”

Een uppercut

Een rechtszaak en een vloedgolf aan publiciteit verder is Van Gelder de dip die daarop volgde ook weer te boven, zegt hij. „De eerste drie weken werd ik geleefd, maar daarna begon een rotperiode, waaruit ik langzaam aan het opkrabbelen ben. Na drie weken kwam het besef: shit, heb ik zo lang naar die Spelen toegewerkt, lig je op schema en moet het op die manier aflopen. Het leidde tot een golf aan reacties, het was wereldnieuws. Nou, dat geeft je een uppercut, hoor. Ik heb veel meegemaakt in mijn carrière, maar dit was het allerergste.”

Maar, hallo Yuri, je loopt al wat jaartjes mee. Dat een routinier zoiets moet overkomen. „Maar het waren mijn eerste Spelen”, riposteert de turner. „Normaal zit er een paar dagen tussen kwalificatie en finale, deze keer anderhalve week. Ik had behoefte om even gas terug te nemen.”

Meer wil de ringenspecialist niet over ‘Rio’ kwijt. Een hernieuwde toekomst als turner gloort, want Van Gelder wil door, indien haalbaar tot en met de Olympische Spelen van 2020 in Tokio. Maar hoe reëel is dat? In zijn perceptie doenlijk, ook al zijn de toelatingseisen voor toestelspecialisten danig verzwaard. Maar dat is iets van latere zorg. Eerst bondscoach Bram van Bokhoven overtuigen van zijn niveau én van zijn goede bedoelingen.

Complicerende factor is dat Van Bokhoven zijn trainer is geweest en hem in Rio de Janeiro dusdanig beu was, dat hij chef de mission Maurits Hendriks om een harde maatregel verzocht. Van Bokhoven zag geen uitweg meer in het conflict, waarna hij de chef de mission het vuile werk liet opknappen. Daarmee was de breuk tussen coach en turner definitief.

Lees ook de column van Wilfried de Jong: De hergeboorte van Yuri van Gelder

Diezelfde Van Bokhoven beslist in zijn nieuwe rol als bondscoach, en opvolger van Mitch Fenner, over een nieuwe kans voor Van Gelder. Beiden zeggen dat het verleden de toekomst niet in de weg hoeft te staan. Maar Van Gelder, zo laat de bondscoach doorschemeren, zal hem sterk moeten overtuigen om een plaats in de selectie voor de WK, begin oktober, af te dwingen. Woensdag is de ballotage tijdens een testdag. „Als Yuri goed genoeg is, neem ik hem mee”, garandeerde Van Bokhoven in Ahoy.

Als de bondscoach de NK in zijn overweging meeneemt, lijkt de terugkeer van Van Gelder in de nationale selectie niet op problemen te stuiten. Hij werd zondag Nederlands kampioen. Natuurlijk, omdat Van Gelder ondanks alles de beste ringenturner van Nederland blijft, ook al was het verschil met de nummer twee, Anthony van Assche, niet bijster groot. Maar Van Gelders oefening is nieuw en nog lang niet uitgekristalliseerd.

Op de valreep heeft Van Gelder aan een tweede eis van Van Bokhoven voldaan: duidelijkheid over zijn programma. Die kon hij pas drie weken geleden geven, nadat Hassan Zaazouz had toegezegd hem te zullen trainen, althans in voorbereiding op de NK in Rotterdam. Na een evaluatie van de eerste wedstrijd in tien maanden zullen beiden een besluit over een vervolg van de samenwerking nemen. „Maar dan wel voor een traject tot en met de Olympische Spelen van Tokio”, verduidelijkt Zaazouz.

Training topruiters

Opmerkelijke combinatie, die tussen Van Gelder en Zaazouz. Omdat de oud-turner zich drie jaar geleden als coach uit de turnsport had teruggetrokken. Hij werkt sindsdien als ambulant hulpverlener in Amsterdam, een baan die hij moet opgeven als hij kiest voor de begeleiding van Van Gelder. De enige binding die Zaazouz nog had met sport, was fysieke training geven aan topruiters.

Het contact met Van Gelder, die hij kent uit zijn tijd als trainer bij FlikFlak Den Bosch, is altijd blijven bestaan, zegt Zaazouz. „Toen ik Yuri onlangs sprak en hij aangaf een trainer te zoeken, heb ik mezelf aangeboden. Mijn kwaliteit? Inventiviteit en innovatie. Yuri zal zijn trainingsstructuur moeten doorbreken. Er zit vooral nog winst in de techniek van zijn zwaai-elementen. Hij moet zichzelf herontdekken. Dan komt het weer goed.”