De olifanten in Artis hebben nu een jacuzzi

Artis

Een olifantenjacuzzi met verborgen waterstralen en fonteinen: het nieuwe olifantenverblijf in Artis is stukken beter. En eindelijk kunnen ze ook zwemmen. Een verslag in tekst en geluid.

Het nieuwe olifantenverblijf in Artis werd dinsdag geopend. Het water is 4 meter diep zodat de olifanten eindelijk kunnen zwemmen. Ook zijn er luikjes met eten in de rotsen en een schuurstronk. Foto Jeroen Jumelet/ANP

„Alsof ze naar Mars gingen.” Zo moet het volgens Artis-olifantenverzorger Peter Bleesing hebben gevoeld voor Thong Tai, Yindee en Sanuk, toen ze afgelopen dinsdag hun nieuwe verblijf betraden.

Toegegeven, de drie Aziatische olifanten hadden in de dagen daarvoor al een keer rondgesnuffeld in hun toekomstige onderkomen. „Het ligt pal naast het oude verblijf. Maar in feite betreden ze een heel nieuwe wereld. Alleen al de ondergrond is anders. Geen schors meer, maar grof zand.”

Spelen met bomen

Voor Yindee zal de overgang het grootst zijn, vermoedt Bleesing: zij is in 2005 in de dierentuin geboren en heeft nooit een andere leefomgeving gekend. Haar moeder Thong Tai wel. „En Sanuk is pas driekwart jaar oud – voor haar is sowieso alles nog nieuw.”

Spelen met rotsen

Er valt genoeg te ontdekken voor de olifanten. Zo is er bijvoorbeeld water van 4 meter diep, waardoor ze voor het eerst in hun leven echt kunnen zwemmen. Landschapsarchitect en verblijfsontwerper Thijs de Zeeuw (en architect loopbrug Dingeman Deijs): „We hebben het zo berekend dat het water begint te overstromen wanneer er twee olifanten in het water zijn. Dat betekent straks dus: blije olifanten in het water, en gillende nat gespatte bezoekers op de loopbrug. Alleen voor mensen met een avontuurlijke insteek, haha.” Bleesing: „Het is eigenlijk een soort olifantenjacuzzi, met stroming en fonteinen.”

Spelen in bassin

Het verblijf ziet er ruim en afwisselend uit: naast het water zijn er onder meer een grote schuurstronk (om lekker tegen aan te schuren), rotspartijen (om in de schaduw te kunnen staan) en een leemput (als ‘scrub’ na het bad).

Verzorging in modderbad

Eerder ontwierp De Zeeuw al het verblijf van de zwartstaartprairiehonden. Zo’n tweeënhalf jaar geleden begon hij met de voorbereidingen voor het nieuwe olifantenverblijf. „Ik probeer me altijd te verplaatsen in de belevingswereld van de dieren. Daarom heb ik uitgebreid olifanten bestudeerd – hier in Artis, maar ook in Thailand, in het wild. Ik wilde bij het ontwerp uitgaan van het talent van de olifant.”

Verrassingselement

Dat is, volgens hem: onthouden. „Ze hebben een gigantisch goed geheugen. Normaal lopen ze routes van 200 kilometer en kunnen ze zich feilloos herinneren waar eten is te vinden. Daarom wilde ik ze nu uitdagen – als je het ze te makkelijk maakt dan blijven ze uren op dezelfde plek tot ze worden gevoerd.” En dus zijn er in de rotsen luikjes gemaakt waarin hooi- of voedselbrokken liggen – maar niet altijd op dezelfde tijd en plek. „Dat verrassingselement zorgt ervoor dat het prikkelend blijft.”

Eten uit rotsen

Het verblijf is een stuk groter dan het vorige. Bleesing: „Dat is ook fijn voor ons als verzorgers. Daardoor kunnen ze meer lopen en dus blijft hun conditie op peil, en slijten hun nagels af. Dat scheelt een hoop pedicure.”

Voorlopig blijven Thong Tai, Yindee en Sanuk met z’n drieën, maar er is ruimte genoeg voor kudde-uitbreiding. Bleesing: „We hopen dat er een bul, een mannetje, bijkomt.” Ook krijgen de drie olifanten gezelschap van andere diersoorten. De Zeeuw: „Je kunt olifanten niet zomaar samenplaatsen met willekeurige andere soorten – daar zijn ze veel te groot en sterk voor. Maar mussen bijvoorbeeld zijn dol op olifantenpoep. En dus hebben we, naast een aantal vleermuiskasten, ook mussenkasten geplaatst. Het water zit bovendien vol met vissen en watervlooien – het water wordt gewoon opgepompt uit de Amsterdamse grachten. En in een van de rotsen boven het water hebben we een rond gat gemaakt. Mijn hoop is dat daar een ijsvogel komt broeden.”

Ik heb olifanten weleens met verwondering naar een vlinder zien staren

Daarnaast zullen er eenden en ganzen komen buurten, vermoedt hij. „En ik hoop op vlinders. Ik heb olifanten weleens met verwondering naar een vlinder zien staren. Dan proberen ze er met hun slurf naar te graaien.”

Ook micro-organismen zullen in het olifantenverblijf te vinden zijn: in de olifantenpoep. Bleesing: „De poep is een goede meststof, dus die kunnen we ook gebruiken voor de planten in Artis. Wie weet kunnen we zelfs zakken olifantenmest gaan verkopen in de Artis-winkel.” Bang dat de olifanten hun zwembad onderpoepen zijn ze niet. Bleesing: „De bolussen blijven drijven, dus ze zijn makkelijk weg te scheppen.”