Stone vergeet Poetin kritisch te bevragen

The Putin Interviews

Oliver Stone’s controversiële serie is propaganda voor Rusland door een drievoudig Oscar-winnaar.

Oliver Stone, een tolk en Vladimir Poetin in The Putin Interviews, vrijdag- en zaterdagavond op National Geographic. Foto National Geographic

Het zal Vladimir Poetin niet vaak overkomen dat hij niet aan het woord komt. Maar de Amerikaanse regisseur Oliver Stone is zo vol van zichzelf dat de Russische president hem even bij de arm moet pakken om hem te onderbreken. „Excuse me.”

Stone is een man met een missie. In de vierdelige documentaire The Putin Interviews, die vanaf vrijdag ook in Nederland te zien is op National Geographic, wil hij het Amerikaanse publiek laten zien dat het clichébeeld van Rusland als de grote vijand niet klopt. Dat doet hij zo ijverig dat Poetin zich vrijwel geen moment hoeft te verdedigen – dat doet Stone wel voor hem. „Ik ben bang voor het neo-conservatieve element” [in de VS], zegt Stone tegen de Russische president. „Ik ook”, knikt Poetin.

Stone kreeg een voorkeursbehandeling. Tussen juli 2015 tot februari van dit jaar sprak hij verschillende malen met de Russische president: in het Kremlin, op dienst residentie buiten Moskou, in Sotsji. De uren durende gesprekken werden gemonteerd tot vier lijvige uitzendingen van ruim een uur. Maar alhoewel veel tijd is gestoken in de aankleding – met onheilspellende achtergrondmuziek en wiebelende shots vanaf een laag standpunt – worden The Putin Interviews nergens echt spannend: daar zorgt Stone wel voor.

Stone staat bekend om zijn maatschappijkritiek, en heeft voor Amerikaanse begrippen uitgesproken linkse standpunten. Maar de afkeer van Amerikaans kapitalisme en neoconservatief rechts drijft hem in de armen van Poetin, voor wie Stone grote bewondering lijkt te koesteren. In The Putin Interviews toont Stone zich ook een man die gelooft in samenzweringstheorieën. In de wereld van Stone willen de VS en ‘Wallstreet’ regime change in Rusland bewerkstelligen door de economie te vernietigen. „Houdt u toch op hen de hele tijd ‘onze partners’ te noemen”, zegt Stone op enig moment tegen Poetin. „Dat heeft u al te vaak gezegd.”

Het enige moment waarop de Amerikaan Poetin het leven enigszins moeilijk maakt is als hij vraagt naar de Russische antihomowetgeving, die het ‘propaganderen van de homoseksuele levensstijl’ onder jongeren verbiedt. Stone en Poetin zitten op de tribunes van het ijshockeystadion in Sotsji, waar de president net heeft deelgenomen aan een wedstrijd. Zou Poetin douchen met een man van wie hij wist dat hij homo is? Liever niet, lacht de Russiche president. „Waarom zou ik hem uitlokken?”

Die momenten zijn zeldzaam. Poetin vertelt niet graag over en Stones kruiperige pogingen om een band te smeden lopen op niets uit. Stone leest zijn vragen voor van een blaadje en wendt zich vaak rechtstreeks tot de tolk. Daarbij spreekt hij dan zelfs over Poetin – die tegenover hem zit – in de derde persoon. Daardoor komt het gesprek niet op gang. En dus kan Poetin rustig vertellen over de gevaren van het Amerikaanse raketschild, en de ambitie van de VS de wereld te domineren. The Putin Interviews is vier uur propaganda, gemaakt door een drievoudig Oscar-winnaar.

„Het is alweer een tijd geleden”, zegt Stone bij aanvang van een van de gesprekken. „Heeft u me gemist?”

„Ik moest af en toe huilen”, zegt Poetin droogjes.

The Putin Interviews, National Geographic; Deel 1, 2: vrijdag 22.00-0.00u. Deel 3, 4: zaterdag 22.00-0.00u.