Links de Nikes, rechts de maatpakken

Nidera fraudezaak

PwC stelt dat handelaar Tim Remie voor miljoenen gefraudeerd heeft. Remie claimt onschuld. Vrijdag diende de tuchtzaak die hij begon tegen de leider van het belastende onderzoek: PwC-accountant André Mikkers.

De bevindingen van PwC leidden tot een schadeclaim van 127 miljoen dollar. Foto Olaf Kraak/ANP

Met gevoel voor understatement vat de tuchtrechter voor accountants de aanleiding voor de zitting samen. „U zou niet goed hebben gefunctioneerd, meneer Remie” – al zit hij nu niet in de beklaagdenbank.

Het Rotterdamse handelshuis Nidera houdt Tim Remie (31) verantwoordelijk voor een van de grootste handelsfraudes in de Nederlandse geschiedenis. Begin 2015 werd een miljoenengat in de boeken ontdekt.

Ingehuurde onderzoekers van accountantskantoor PwC wezen vervolgens Remie, hoofd van de afdeling die handelde in biodiesel, aan als verantwoordelijke voor het verlies van 200 miljoen dollar (179 miljoen euro). In de nationale en internationale pers werd de jonge handelaar neergezet als een ‘rogue trader’, haast van het kaliber Jérôme Kerviel, die Sociéte Générale bijna 5 miljard euro kostte.

Op basis van de bevindingen van PwC legde Nidera een schadeclaim van 127 miljoen dollar neer bij de inmiddels ontslagen Remie. Ook de 991.790 euro die PwC als onderzoekskosten factureerde, verhaalt Nidera op hem. Daarnaast overhandigde Nidera het PwC-onderzoek aan het Openbaar Ministerie. Justitie verdenkt Remie nu van onder meer valsheid in geschrifte en legde afgelopen zomer voor ruim 1 miljoen euro beslag op zijn bezittingen.

Vrijdag kwam Remie voor zichzelf op, in de Accountantskamer in Zwolle, de tuchtrechter voor accountants. Daar diende de tuchtzaak die hij is gestart tegen de leider van het belastende onderzoek: PwC-accountant André Mikkers, al zestien jaar mede-hoofd van de forensische afdeling. Volgens Remies advocaat, Hans Koets, heeft Mikkers zo’n beetje alle fundementele beginselen voor accountants geschonden: „Integriteit, professionaliteit, objectiviteit, vakbekwaamheid en zorgvuldigheid”.

Hij laat onbesproken dat Mikkers in 2015, kort voor het Nidera-onderzoek, twee tuchtmaatregelen opgelegd heeft gekregen.

Tegenonderzoek

Waar Remie, gehuld nette trui, spijkerbroek en oranjerode Nikes, zich laat bijstaan door één raadsman, van Köster Advocaten uit Haarlem, wordt Mikkers omringd door een heel team. Hij zit rechts van Remie in de rechtszaal, met naast hem twee PwC-collega’s en drie advocaten van Zuidaskantoor Stibbe. Op de publieke tribune nog drie toeschouwers uit zijn kamp.

Remie heeft echter wel een andere troef bij zich. Hij heeft een eigen accountant ingehuurd om het PwC-rapport te onderzoeken. Dat ‘tegenonderzoek’ van Hermes Advisory laat een „onthutsend beeld zien”, zegt zijn advocaat Koets tijdens de zitting, van de „onzorgvuldige wijze” waarop Mikkers te werk is gegaan. De conclusies van het tegenonderzoek zijn „duidelijk en overtuigend”, zegt Koets. Remie „kan niet uitsluitend zelfstandig verantwoordelijk zijn geweest” voor het miljoenenverlies bij Nidera.

Volgens Remies advocaat lag de schuld van Remie al op voorhand vast omdat de onderzoeksvragen van PwC niet objectief waren. Een ander kritiekpunt van Koets was dat verschillende getuigen die Remie zouden kunnen vrijpleiten en die Remie expliciet had aangedragen, niet zijn gehoord. Al met al is er „een onvolledig en eenzijdig beeld ontstaan”.

Gaat u naar het oerwoud, zonder internet?

Een van de rechters, wanneer Mikkers zegt pas in september te kunnen reageren

‘Geen tijd om een schriftelijke reactie’

De verdediging van accountant Mikkers stelt dat deze zijn werk goed heeft verricht en dat het onderzoek van „deugdelijke onderbouwing” is voorzien. De punten die Koets inbrengt vergelijkt zijn advocaat Steven Hijink met „een schot hagel”.

De verdediging is overvallen door Remies tegenrapport van 156 pagina’s, dat elf dagen voor de zitting is ingebracht. Mikkers had door deze korte termijn geen tijd om een schriftelijke reactie te maken – „dat is in strijd met de goede procesorde”, betoogt Hijink.

Toch reageert hij op het tegenrapport. Zo vindt Hijink vind het „onthutsend” dat er zoveel „onjuiste uitgangspunten” in staan. Hij vindt het ook kwalijk dat de onderzoeker Mikkers niet om wederhoor heeft gevraagd, zelfs niet eens contact met hem gezocht.

Daarom wil Mikkers alsnog de kans om schriftelijk op het tegenrapport te reageren. Maar doordat hij en zijn PwC-collega’s afwisselend vanaf deze vrijdagavond tot ver in augustus met vakantie zijn, kan hij pas in september een reactie klaar hebben. „Gaat u naar het oerwoud”, wil een van de rechters weten, „zonder internet?”

Na overleg besluiten de rechters dat Mikkers tot september op een reactie mag broeden, waardoor de zitting naar verwachting pas eind van het jaar hervat wordt. Dan neemt Remie ook wat meer mensen mee, zegt hij na afloop, met een knipoog naar de delegatie van de tegenpartij. „Ik vraag een groep vrienden of zij ook komen en een pak aantrekken. Dan is er een tenminste een level-playing field.”