Schiphol stopt met subsidie voor nieuwe bestemmingen

Luchtvaart

Schiphol stopt – tijdelijk – met het omstreden programma dat luchtvaartmaatschappijen beloont voor het openen van een nieuwe route.

Illustratie Pepijn Barnard

Schiphol stopt volgend jaar met het belonen van luchtvaartmaatschappijen die een nieuwe route van of naar de luchthaven openen. Per 1 april 2018 wordt het omstreden beloningsprogramma stopgezet, in ieder geval tot en met 2020. Schiphol heeft de tijdelijke opheffing bevestigd na vragen van NRC.

De stopzetting betreft intercontinentale vluchten. Voor Europese vluchten is het programma al gestopt per 1 april van dit jaar. De reden voor de stopzetting is volgens Schiphol het bijna bereikte plafond van 500.000 vluchten per jaar dat met omwonenden en overheid is afgesproken. Daardoor is er de komende jaren geen ruimte voor nieuwe routes.

Het Airline Reward Programme is bedoeld om het wereldwijde netwerk en de knooppuntfunctie van Schiphol te versterken. Maatschappijen ontvangen financiële ondersteuning als zij een nieuwe bestemming voor Schiphol of een nieuwe bestemming voor de maatschappij openen. In beide gevallen ontvangt de maatschappij een jaar lang 7,50 euro voor elke vertrekkende passagier op een lange vlucht. Sinds de invoering van het programma in 2007 keerde Schiphol bijna 43 miljoen euro uit aan 36 maatschappijen.

KLM en BARIN, de brancheorganisatie van 51 maatschappijen op Schiphol, pleiten al langer voor afschaffing van het Airline Reward Programme. Zij zijn blij met het besluit van Schiphol, maar hadden liever definitieve afschaffing gezien. Het geld kan dan worden gebruikt om de havengelden, die maatschappijen moeten betalen voor dienstverlening op Schiphol, laag te houden. Dan is het voordeel voor alle maatschappijen gelijk en wordt de concurrentiepositie van Schiphol versterkt. Na drie jaar verlaging gaan de havengelden volgend jaar weer omhoog.

Capaciteitsprobleem

Het beloningsprogramma is om twee redenen omstreden.

Een aantal politieke partijen vreest dat concurrenten van KLM door het programma worden bevoordeeld. Met name de twee miljoen euro die Emirates ontving om met een grote A380 tussen Amsterdam en Dubai te vliegen, wekt politieke wrevel.

Op verzoek van de Tweede Kamer vroeg staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA) begin dit jaar aan Schiphol om cijfers. Schiphol verstrekte echter niet alle informatie, waardoor een vertekend beeld ontstond van de subsidies voor KLM en buitenlandse maatschappijen.

Daarnaast speelt het beloningsprogramma een rol bij de huidige capaciteitsproblemen van Schiphol. Critici, zoals KLM-topman Pieter Elbers, vinden dat Schiphol te veel maatschappijen naar zich toe heeft gelokt. Schiphol scoort uitstekend als knooppunt, bleek deze week opnieuw uit onderzoek van luchthavenorganisatie ACI.

Infrastructuur en personeelsinzet van Schiphol zijn echter niet berekend op piekdagen met meer dan 200.000 reizigers. Schiphol verwacht op zaterdag 8 juli de eerstvolgende piekdag. Van 1 juli tot 1 september zijn alle 36 security lanes van vertrekhallen 1 en 2 de hele dag open. Ook bij de paspoortcontrole door de marechaussee wordt extra personeel ingezet.