Politiek Panel: meerderheidskabinet met CU of PvdA

Haagse insiders Een opvallend groot deel (82 procent) van het panel vindt het onverstandig van GroenLinks-leider Klaver dat hij niet akkoord ging met het ‘migratiecompromis’.

De fractievoorzitters dinsdag voorafgaand aan het debat over de kabinetsformatie in de Tweede Kamer. Foto ANP / Bart Maat

Ondanks de stroeve formatie komt er gewoon een meerderheidskabinet, voorspelt het politiek panel van NRC. Ruim 70 procent van de (oud-)partijprominenten, strategen en lobbyisten verwacht dat de ChristenUnie of de PvdA in een kabinet zal stappen met VVD, CDA en D66.

De meesten, ruim 38 procent, verwachten een kabinet met de ChristenUnie. „Dat zal heel moeilijk worden”, zegt een oud-VVD-minister, „maar de alternatieven zijn nog moeilijker of onhaalbaar”. Een oud-PvdA-bewindspersoon noemt regeren met de ChristenUnie „de meest logische stap”. „De PvdA komt heel misschien pas daarna aan bod.”

Van de D66’ers in het panel voorspelt niemand een regering met de ChristenUnie. De meesten noemen de PvdA, sommigen een minderheidskabinet. D66-leider Alexander Pechtold heeft gezegd dat hij regeren met de ChristenUnie niet ziet zitten. Dat probleem is op te lossen, denkt een oud-ChristenUnie-politicus: „Pechtold moet zijn GroenLinks-verlies nemen en royaal ruimte bieden voor een gesprek. Anders moet de ChristenUnie niet aan tafel schuiven.”

Net iets minder panelleden (33 procent) voorspellen een regering met de PvdA. Onder hen zijn VVD’ers en CDA’ers, maar slechts één van PvdA’er. PvdA-leider Lodewijk Asscher houdt vol dat hij de oppositie in wil. Veel ingewijden zeggen dat het juist verstandig zou zijn als de partij blijft regeren. „In de oppositie zal de PvdA naast een groter GroenLinks en de SP geen veelbetekenende rol spelen”, zegt een oud-D66-Kamerlid. „In het kabinet als linksbuiten wel.” Een oud-VVD-strateeg voegt daaraan toe dat Asscher een „ijzersterke onderhandelingspositie” heeft als de PvdA de laatst overgebleven partij is die VVD, CDA en D66 aan een meerderheidskabinet kan helpen.

Minderheidskabinet dichterbij, denkt panel

Een minderheidskabinet wordt door een kwart van het panel waarschijnlijk geacht. Begin deze maand werd dit nog door slechts 15 procent voorspeld. Zou dat wel werkbaar zijn? Ja, zegt een oud-ChristenUnie-politicus, die een coalitie van VVD, CDA en D66 verwacht: „Tegenover zo’n kabinet staat geen homogene oppositie die in staat is een meerderheidsvuist te maken.”

Een opvallend groot deel (82 procent) van het panel vindt het onverstandig dat GroenLinks-leider Jesse Klaver weigerde akkoord te gaan met het ‘migratiecompromis’. Vooral panelleden van VVD, CDA en D66 hebben kritiek op Klaver, maar ook anderen begrijpen hem niet. „Om te regeren moet je compromissen sluiten”, zegt een oud-GroenLinks-politicus. „Nu GroenLinks afhaakt wordt het zeker niet beter op tal van terreinen.”

Een lobbyist snapt wel dat Klaver afhaakte, zeker nu de PvdA flink heeft verloren na regeringsdeelname: „Klaver zou in dezelfde benarde situatie als Diederik Samsom terecht zijn gekomen.”