Omroepen boos: NPO wil zendtijd Argos en Reporter halveren

De programma’s moeten ruimte maken voor ‘nieuwe vormen van onderzoekjournalistiek’.

Foto Sander Koning/ANP

Onderzoekjournalistieke radioprogramma’s Argos en Reporter Radio moeten, als het aan de NPO ligt, in 2018 de helft van hun zendtijd op NPO Radio 1 inleveren. Dat bevestigen betrokkenen na berichtgeving in de Volkskrant.

Reporter Radio (KRO-NCRV), nu wekelijks op zondagavond tussen 19:00 en 20:00 uur, zal volgens de plannen vanaf 1 januari verhuizen naar zaterdagmiddag 14:00 uur, de huidige plek van Argos (VPRO/HUMAN/VARA). De twee programma’s zullen dan wekelijks om en om een uitzending van een uur verzorgen.

De ruimte die vrijkomt op de zondagavond wil de NPO volgens het Jaarplan Radio 2018, waarvan het concept in bezit is van NRC, gebruiken voor “vernieuwing, tijdelijke formats en nieuwe vormen van onderzoekjournalistiek”. Op 22 juni wil de NPO het jaarplan definitief maken.

De programma’s moeten volgens de plannen ook allebei 30 procent van hun budget inleveren, bevestigen Gerard Walhof, hoofdredacteur VPRO Radio, en Hans Laroes, hoofdredacteur Journalistiek bij de KRO-NCRV. Argos heeft nog een extra tegenslag te verwerken. Boven het NPO-budget betaalt de VARA zelf nog één Argos-redacteur, maar die zal per januari vertrekken. Dat besluit van de VARA staat los van de radioplannen van de NPO, maar is wel “stomtoevallig en ontzettend vervelend”, aldus Walhof.

‘Enorm schrikken’

NPO-directeur Radio, Jurre Bosman, laat per mail weten dat het nog voorbarig is om te zeggen dat bepaalde programma’s minder zendtijd of budget krijgen: “Dat is een gesprek dat we nu voeren.” Walhof beschouwt dat als een uitnodiging om nog in gesprek te gaan. Want een dialoog is nog amper gevoerd, zegt hij. Toen hij eind mei de NPO-plannen voor zijn neus kreeg was dat naar eigen zeggen “enorm schrikken”. Ook Laroes zegt dat er nauwelijks sprake was van een dialoog. “Daar erger ik me enorm aan.”

Argos wordt nu nog gemaakt met 6,5 fte, inclusief de VARA-redacteur. Reporter moet het doen met vier mensen. Laroes: “Er zit een ondergrens aan de grootte van het team dat onderzoekjournalistiek kan bedrijven.” Als deze plannen worden vastgesteld volgende week, “ligt het voor de hand” dat de omroep in beroep gaat, aldus Laroes. Zowel Laroes als Walhof willen niet zeggen of de bezuinigingen ook banen gaan kosten.

Ook op de redacties valt het nieuws slecht. Kees van den Bosch, sinds 2008 eindredacteur bij Argos, is vooral “vreselijk boos” over het gebrek aan dialoog: “Ik vind dat wij met onze staat van dienst recht hebben op een fatsoenlijke behandeling.” Volgens hem is de directe aanleiding dat het programma zijn targets niet haalde. “Dan kom je bij de NPO in de rode cijfers.” Collega’s stuurde hij donderdag een mail met de oproep het slechte nieuws te verspreiden, met de hashtag #redArgos. “We hopen op die manier zo veel mogelijk reuring te veroorzaken zodat we het onheil misschien kunnen afwenden”, schreef hij.

Meer geld per minuut

Onderzoeksjournalistiek en actualiteiten zijn belangrijke pijlers van de NPO. Bosman noemt ze “van levensbelang”. Het staat voor hem dan ook “buiten kijf” dat ze een “prominente plek” behouden. In de meerjarenbegroting 2016-2020 beschrijft de NPO Argos, net als Tegenlicht (VPRO), als een programma die zijn sporen op onderzoekjournalistiek vlak vele jaren hebben verdiend.

Met de nieuwe plannen wil Bosman juist “een slag maken in kwaliteit en impact”. Een halvering van de zendtijd, maar budgetverlaging van 30 procent betekent tenslotte meer geld per minuut, redeneert de NPO, volgens betrokkenen. “Maar zo werkt het niet”, zegt Walhof. “Op onderzoekjournalistiek kun je geen rekenkundig model leggen.” Ook het argument dat Argos te weinig zou vernieuwen, verrast hem. “Laten we dan daarover in gesprek gaan. Dat hebben we nog nooit gedaan.”

De timing is ook opmerkelijk. Komend seizoen bestaat Argos 25 jaar. Het won meerdere keren de Tegel (in 2007, 2009 en 2010), de belangrijkste journalistieke prijs van Nederland, en De Loep (2006 en 2016), de persprijs voor onderzoekjournalistiek, onder meer over de val van Srebrenica. Het programma is bovendien genomineerd voor de Zilveren Reismicrofoon 2017, samen met Radio 1-programma Nachtzuster en Bernard Hammelburg van BNR Nieuwsradio. De winnaar wordt deze vrijdag bekendgemaakt.

Gemiddeld luisteren 170.000 mensen naar een Argos-aflevering. Reporter bereikt zo’n 80.000 luisteraars per uitzending.