Neerschieten Congreslid tekent polarisatie Verenigde Staten

Schietpartij Gisteren pleegde een linkse Amerikaanse man een aanslag op Congresleden. Dat is niet los te zien van het heftige politieke debat onder president Trump.

Na de aanslag werd de beveiliging rond het Congres aangescherpt. Foto Saul Loeb/AFP

De kogels waarmee de linkse aanslagpleger James Hodgkinson woensdag het Republikeinse Congreslid Steve Scalise en vier anderen verwondde, kunnen in boos en gedemoraliseerd Amerika een groot effect hebben. Sinds het aantreden van Donald Trump maakt Amerika kennis met een toename van politiek geweld. Maar niet eerder was dat tegen Congresleden gericht.

De 66-jarige Hodgkinson schoot woensdagochtend op Scalise tijdens een honkbaltraining in Alexandria, dicht bij Washington. Democratische en Republikeinse Congresleden oefenden daar voor een wedstrijd voor het goede doel. Scalise raakte gewond aan zijn heup, en is geopereerd. Zijn toestand is kritiek. Scalise is de majority whip, en daarmee een van de prominentste Republikeinen in het Congres. Hij moet meerderheden verzamelen voor wetsvoorstellen, en de fractiediscipline bewaren.

De politie schoot Hodgkinson neer, die later aan zijn verwondingen overleed. Twee agenten, een lobbyist en een Congresmedewerker raakten gewond. James Hodgkinson, een werkloze woninginspecteur, handelde volgens de politie alleen.

Tirades tegen Trump

Facebook-post van Hodgkinson

Tegelijkertijd lijkt hij ook het product van een diep gepolariseerd Amerika. Hij plaatste de afgelopen jaren op Facebook tirades tegen Trump en de Republikeinen. Hij schreef onlangs: „Trump is een verrader. Trump heeft onze democratie verwoest. Het is tijd om Trump & Co te vernietigen.”

Hodgkinson ageerde tegen conservatieve ideeën in ingezonden brieven in zijn lokale krant in Belville, in de staat Illinois. Hij was ook sterk tegen de kandidatuur van Hillary Clinton, en een uitgesproken voorstander van Bernie Sanders.

Na de verkiezing van Donald Trump radicaliseerde Hodgkinson. Hij plaatste een oproep om Trump op te sluiten, en deelde linkse complottheorieën over Trump en Rusland. „Jij bent echt de grootste eikel die we ooit in de Oval Office hebben gehad”, schreef hij. Hodgkinson lijkt zijn daad goed te hebben voorbereid. Hij vroeg aanwezigen welke Congresleden Republikeins waren, melden ooggetuigen. Op Facebook uitte hij al eens kritiek op Scalise.

Politiek geweld van Trump-haters of Trump-aanhangers is sinds het aantreden van de president uitgebleven, op één Republikeinse Congreskandidaat na die een verslaggever neersloeg. Maar er hangt al maanden een grote politieke spanning in het land. De (impopulaire) Trump wordt verafschuwd door tegenstanders, terwijl zijn aanhangers juist vurig in hem geloven.

Trumps bondgenoten zeggen al langer dat er een sfeer van mogelijk geweld rondom de president wordt opgebouwd. Zo was er veel woede over een foto van de progressieve komiek Kathy Griffin, waarop het leek alsof ze het onthoofde gezicht van Trump omhooghield.

Julius Caesar

Donald Trump jr., de zoon van de president, legde vlak na de schietpartij een verband met de ophef rondom de geplande uitvoering in New York van het toneelstuk Julius Caesar van Shakespeare. Dat stuk zou een verwijzing bevatten naar een moord op Trump. „Gebeurtenissen als die vandaag zijn PRECIES de reden waarom we problemen hadden met de New Yorkse elites die de moord op onze president bewieroken.”

Infowars, een complottensite die sterk pro-Trump is, gaf de schuld aan de journalistiek. „We hebben al vaak gewaarschuwd voor de hysterische anti-Trump-verhalen in de mainstream media [...] Zij hebben bloed aan hun handen.”

Donald Trump zelf reageerde in een eerste reactie terughoudend. Hij benadrukte dat er grote politieke verschillen zijn, maar dat iedereen die in Washington werkt, dat doet uit liefde voor Amerika.

Iedere politicus, journalist of politiek medewerker in Washington kan vertellen hoe intens het politieke debat is geworden. Er komen veel meer doodsbedreigingen binnen dan voor de verkiezingen. Twee Democraten trokken zich onlangs terug uit verkiezingen na een serie bedreigingen. Op universiteiten proberen voor- en tegenstanders van Trump elkaar het zwijgen op te leggen, soms met geweld. Na de schietpartij in Alexandria dreigt die spanning alleen maar groter te worden.