Nederlandse torens zijn na ‘Londen’ niet ineens verdacht

Brand Grenfell Tower

Ook Nederlandse torens hebben het gevelmateriaal van de Grenfell Tower. Maar in Londen verspreidde de brand zich ook van binnen.

Foto Tolga Akmen/AFP

Kan een Nederlandse woontoren ook zo snel in vlammen opgaan als Londense Grenfell Tower deze week woensdag?

De oorzaak van de brand in Londen, waarbij zeker zeventien doden en tientallen gewonden vielen, is nog onbekend. Ooggetuigen meldden dat het vuur zich van de onderste verdiepingen razendsnel naar boven verspreidde. Lag het inderdaad aan brandbaar gevelmateriaal?

De Grenfell Tower uit 1974 werd twee jaar geleden voor 10 miljoen euro gerenoveerd. De sociale woningbouwflat kreeg toen nieuwe ramen en regenbestendige gevelbekleding. Aan de betonnen gevel werd aluminium composiet materiaal (ACM) bevestigd voor betere isolatie.

Snel na de renovatie kwamen er klachten van bewoners over de brandveiligheid: het brandalarm werkte niet goed, er slingerde zwerfvuil in de gangen en er werd onvoldoende op veiligheid gecontroleerd.

Gevelbrand?

„Het zou mij verbazen als het gebouw aan alle voorschriften heeft voldaan”, zegt René Hagen, lector brandpreventie van de brandweeracademie. „Anders kan een gevelbrand zich niet zo snel verspreiden. Er kunnen twee dingen fout zijn gegaan: óf de materialen zijn bij de renovatie niet goed aangebracht, óf men heeft isolatiemateriaal gebruikt dat niet is getest. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de bouwer en eigenaar van het pand”.

Lees ook de reportage van onze correspondent Melle Garschagen: ‘Oh my God, dat meisje met wie Lamar ging’

De gevel was in Londen in ieder geval niet het enige probleem, volgens Hagen: „De brandweer kon bij aankomst al niet meer naar binnen. Dat betekent dat het vuur zich intern heeft verspreid. Bij een gevelbrand duurt het namelijk veel langer voordat het vuur naar binnen overslaat.”

Ook een Britse collega, met wie Hagen donderdag belde, bevestigde deze lezing. De gevel bestond uit brandbaar materiaal en het vuur greep buiten snel om zich heen, maar de brand kan zich alleen van binnenuit zo snel naar boven hebben verplaatst. Mogelijke oorzaken zijn de riolering, de verwarming of andere open verbindingen in de toren.

Isolatiemateriaal

Brandbaar isolatiemateriaal, zoals ACM van de Grenfell Tower, wordt ook in Nederlandse woontorens gebruikt. Hoeveel gebouwen ACM bevatten is niet precies bekend , zegt een woordvoerder van Efectis, het centrum voor brandveiligheid dat veel brandonderzoek doet.

Het betekent niet dat iedere Nederlandse woontoren met ACM nu verdacht is, zegt de woordvoerder. „Het brandgedrag hangt van zoveel factoren af, zoals de overgang van isolatiemateriaal naar de kozijnen.”

Bovendien is bijna elk isolatiemateriaal uiteindelijk brandbaar: in combinatie met zuurstof en een ontbrandingstemperatuur kan brand ontstaan. In Nederland moet elk isolatiemateriaal worden gekeurd op brandbaarheid voor het in de bouw mag worden gebruikt. Boven dertien meter hoogte gelden er strengere brandveiligheidseisen voor het isolatiemateriaal van gebouwen.

Mogelijk is bij de renovatie van de Grenfell Tower iets misgegaan met de controle op de samenstelling van materialen, denkt de woordvoerder van Efectis.

Lees ook een interview met brandpreventiedeskundige Peter van de Leur: ‘Van binnen kan zo’n brand niet zo snel verspreiden’

Hoe dan ook zal de brand ook in Nederland tot meer aandacht voor brandpreventie in gebouwen leiden, zegt ze: „Helaas moet er eerst iets vreselijks gebeuren, zoals met de Volendam- en de Schipholbrand, voordat er meer aandacht komt voor inspectie en brandveiligheid.”