Een spookschool met één klasje in Rotterdam

Beukelsdijk

Van buiten is de Oranje-Nassauschool aan de Beukelsdijk een school als alle andere. Maar van binnen is het leeg, op acht leerlingen en één juf na.

Docente Marlot Bootsma met enkele leerlingen in de verder lege Oranje-Nassauschool. Foto Simon Trel

Een spookschool met holle gangen en krakende deuren? Juf Marlot Bootsma (57) vond na de zomervakantie de gebruikte koffiekopjes van haar collega’s precies zoals ze die hadden achtergelaten. Deed ze een la open, rammelde er een nietmachine uit. Borden waren niet gewist. Overal lagen nog spulletjes. „Best eng”, zegt Bootsma.

Van opruimen was niets meer gekomen na de mededeling van het bestuur dat de Oranje-Nassauschool na het schooljaar 2015-2016 zou sluiten. Iedereen had de boel de boel gelaten. Het personeel moest maar elders aan de slag zien te komen.

Geen van de leerlingen kwam na de vakantie terug in dit gebouw, op Selim, Amira, Yusuf, Sabrina, Faraaz, Hasan, Luan en Ajay na – twee meisjes en zes jongens die als groep 8 mochten blijven om zich onder leiding van juf Bootsma voor te bereiden op het onderwijs na de basisschool. De groep past met gemak vier keer in een lokaal. Alleen de peuteropvang beneden brengt vier keer in de week wat leven.

Foto Simon Trel
Foto Simon Trel
Foto Simon Trel

In augustus is het 35 jaar geleden dat Marlot Bootsma hier kwam werken. „Het was toen een beetje een kakschool. Dit was een bekakte wijk,” zegt ze, een weids gebaar makend in de richting van de tegenwoordig weer zeer gewilde Graaf Florisstraat en het naburige G.W. Burgerplein. „De school was spierwit, met 300 leerlingen. Maar op een bepaald moment begonnen de ouders te verhuizen, het aantal leerlingen nam af, de leerlingen die bleven hadden voornamelijk een allochtone achtergrond en de achtereenvolgende besturen hebben de boel ernstig laten versloffen.”

Bootsma spreekt schamper van managers en interimmanagers. Overname van de school door een bonafide organisatie strandde op lijken uit de kast en een onvermijdelijk lijkend faillissement. De school werd op die acht leerlingen en die ene juf na wegbezuinigd en na dit schooljaar houdt de Oranje-Nassauschool op te bestaan, net geen honderd jaar geworden (want uit 1924). De Vrije School, die al eerder een vrijgekomen deel van het gebouw betrok, neemt dan ook de lokalen aan de kant van de Beukelsdijk in gebruik.

Opgezette kraai

We beklimmen de brede trap naar de tweede verdieping waar een deur leidt naar de hoge zolder. Dak en wanden zijn geheel beplakt met zilverkleurig isolatiemateriaal, de bestofte ramen filteren het licht en stoeltjes staan treinsgewijs gerangeerd waardoor toch nog een spookachtige indruk ontstaat.

Op een plateau staat een opgezette kraai met één poot in een vaasje. Hij wordt gezelschap gehouden door een houten giraf en een miniatuuruitvoering van het Vrijheidsbeeld. Op een tafeltje verderop liggen twee gradenbogen, een pinguin en een onvolledig dominospel. Gereserveerd, volgens een briefje.

Foto Simon Trel

Een verdieping lager vinden we Diederik van Opzeeland achter een computerscherm. Hij heeft de Oranje-Nassauschool 21 jaar gediend als conciërge. Hij is er nog twee uur in de week. Hij wijst op een kast waar verhuisdozen voor staan. „Alles moet worden opgeruimd. Ja, natuurlijk is het eenzaam. Vandaag komen ze toevallig langs voor spullen voor Curaçao: tafeltjes, stoeltjes. Suriname is al geweest.” Ook in andere lege lokalen staan verhuisdozen. Tafels en stoelen staan in drommen gesorteerd naar grootte.

In het gebouw bevinden zich aardige authentieke details: onder de ramen tussen de klaslokalen en de gang tegeltableaus met bijbels-historische taferelen, in het trappenhuis dierenfiguren. De brede houten trapleuningen zijn voorzien van opstaande plankjes om te voorkomen dat de kinderen die als glijbaan gebruiken.

Als Faraaz en Ajay (11), Selim, Amira, Yusuf, Sabrina, Hasan (12) en Luan (13) rustig willen werken, hebben ze een lokaal voor zichzelf voor het uitkiezen. Verstoppertje spelen leidt gemakkelijk tot langdurige zoektochten zonder resultaat. „Ik moest wel even wennen. Het is anders met al die lege klaslokalen en het hele gebouw voor onszelf”, zegt Amira. „Het is leuk en gezellig, we zijn al heel lang samen,” zegt Faraaz. „Het is grappig om met zijn achten in een verder leeg schoolgebouw te zijn,” valt Selim hem bij. Hasan Kaya zal zijn klasgenoten straks missen, zegt hij.

Voor de kinderen een bijzonder jaar, maar hoe is het voor de juf? „Het is raar, ik heb geen collega’s heel gek. Ik maak veel mee, normaal zeg je tegen een collega: ‘Ik heb zo gelachen’, of: ‘Was die-of-die bij jou ook zo lastig?’ maar dat heb ik nu niet. Onderwijs hoor je samen te doen. Het is alsof je rond een onbewoond eiland dobbert.”

Foto Simon Trel