Deze pc moet creatieven naar Windows lokken

Technologie Er worden elk jaar minder computers verkocht en toch wil Microsoft zijn eigen pc’s bouwen. Al was het maar om te bewijzen dat niet alleen Apple sexy kan zijn.

Beeld Microsoft

Je mag hem ‘Mr. Surface’ noemen. Paul Honout is de Microsoft-medewerker die de nieuwe lijn van Surface-computers in Nederland op de markt brengt. In een hokje op het hoofdkantoor in Schiphol-Rijk heeft hij een kleine showroom ingericht. Het pronkstuk, de Surface Studio, eist een prominente plek op met zijn enorme 28 inch-scherm.

Het digitale werkblad.Beeld Microsoft

Sinds deze week is deze computer (instapprijs 3.500 euro) in Nederland te koop. Wat is er bijzonder aan? Je verandert het apparaat in één beweging van een rechtopstaand scherm in een digitaal werkblad, dat je kunt bedienen met een styluspen en een draaiknop, de Dial.

De Studio toont een nieuwe manier van werken. Vriend en vijand zijn het erover eens dat nu eens niet Apple een revolutionaire machine heeft ontworpen, maar Microsoft – een nieuwkomer als het gaat om pc’s. „Voel eens”, fluistert Honout terwijl hij het scherm op en neer beweegt, „het gaat echt héél soepel”.

Inderdaad. De Studio knielt sierlijk en transformeert zonder tegenstribbelen in een grote tablet – maatje televisie. Zo’n werkblad is ideaal voor de creatieve sector, denkt Microsoft: tekenaars, architecten en videobewerkers zouden hun eeuwige iMacs (Apple-computers) er misschien wel voor in willen ruilen.

Het enthousiasme waarmee Microsoft zich op computers stort, valt moeilijk te rijmen met de krimp in de pc-branche.

De Studio hoort bij een reeks nieuwe Surface-computers die Microsoft sinds deze week in Nederland en 35 andere landen verkoopt. Volgens Honout is het menens met de hardwarelijn: „Drie jaar geleden begon ik mijn eentje aan Surface, nu hebben we in Nederland een team van tien mensen.” De Microsoft Store, die wel in de VS bestaat, komt niet naar Nederland. Het is de bedoeling dat Microsofts pand in Schiphol-Rijk een levende etalage wordt voor Surface-apparatuur.

Het enthousiasme waarmee de softwaremaker zich op computers stort, valt moeilijk te rijmen met de krimp in de pc-branche, al vijf jaar op rij. Wat bezielt de softwaremaker, groot geworden met Windows, Office en Exchange, zoveel energie te steken in een eigen computerlijn?

Smartphone-trauma

Microsoft verdient het gros van zijn omzet (85 miljard dollar in 2016) met software en clouddiensten. Toch maakt het al jaren eigen hardware – muizen, toetsenborden en Xboxen. Helemaal probleemloos gaat dat niet. Zo hield Microsoft een klein trauma over aan de mislukte smartphone-lijn, die voortkwam uit een overname van Nokia. Windows mag dan dominant zijn op de pc, het kon geen deuk slaan in het smartphone-duopolie van Android en iOS.

Ook de introductie van de eerste tablet-pc in 2012 verliep niet probleemloos. Microsoft moest bijna een miljard dollar afschrijven op dat Surface-apparaat, dat alleen met een gemankeerde versie van Windows 8 overweg kon.

Microsoft ziet de combinatie van toetsenbord en aanraakscherm als dé manier om efficiënt te werken.

De reacties op dit ‘hybride’ apparaat – een laptop en tablet ineen – werden echter positiever toen Microsoft in Windows 10 verbetering aanbracht in het wisselen tussen muis- en vingerbediening.

Sindsdien zijn ook andere fabrikanten zich gaan toeleggen op de hybride tablet/laptop. Dat merkt Microsoft in zijn verkoopcijfers: afgelopen kwartaal daalde de Surface-omzet met 26 procent.

De Surface-tablet lijkt slachtoffer van zijn eigen succes; Microsoft zette de hybride laptop op de kaart en in dat segment is het nu dringen geblazen. Vandaar dat Microsoft zijn eigen tablets vaker moet vernieuwen, wil het niet achterlopen op de concurrentie.

Een statement van 5.000 euro

Nu de laptopgebruiker gewend raakt aan toetsenbord en aanraakscherm op één apparaat, moet ook de gebruiker van de desktop-pc overstag. Microsoft haalt met de Studio alles uit de kast om de pc van zijn suffe imago te ontdoen.

De Surface Studio moet de creatieve sector naar Windows lokken, maar is ook een statement: Apple heeft niet het alleenrecht op slanke, aluminium pc’s – ook Windows-machines kunnen sexy zijn.

De Studio is geen apparaat dat een gemiddelde consument zou kopen (de goedkoopste versie kost 3.500 euro, de duurdere variant zelfs 5.000).

Door zo’n hoge instapprijs te kiezen houdt Microsoft de marges overeind en zit het tegelijkertijd andere fabrikanten van Windows-pc’s niet te veel in de weg. Partners als HP, Lenovo en Dell zijn de belangrijke afnemers van Windows-licenties – die kun je beter niet tegen de haren instrijken. Er zitten qua software dan ook geen extra’s op Microsofts eigen computers: het bedrijf trekt zijn eigen hardware niet voor.

En wat doet Apple?

Microsoft ziet de combinatie van toetsenbord en aanraakscherm als dé manier om efficiënt te werken en integreerde dat in Windows. Apple pakt het anders aan. Desktop-computers (zoals de iMac) krijgen geen aanraakbediening op het scherm, alleen Apples professionale laptops hebben een klein TouchBar -scherm boven het toetsenbord.

Apple zweert voorlopig bij de trackpad - het muisvlak. In plaats van MacOS te updaten voor aanraakbediening kiest Apple ervoor iOS (voor iPhones en iPads) meer traditionele computereigenschappen mee te geven. iOS 11, vanaf het najaar te downloaden, heeft een bestandsmanager, laat je bestanden heen en weer slepen en kan beter multitasken. Bijna een echte laptop dus.

Bijna een echte hybride, hoor je ze bij Microsoft denken.

Getest: Microsoft Surface Studio

Het is alweer een tijdje geleden dat een desktop-pc spontane ‘oohs’ en ‘aahs’ teweeg bracht, maar Microsofts Surface Studio krijgt het voor elkaar. Dit lijkt gewoon een grote all-in-one (computer en scherm ineen), totdat de dunne monitor naar voren knikt en verandert in een interactief werkblad dat vrijwel vlak ligt. De scharnieren aan de onderzijde lopen zo soepel als Microsoft het belooft: met ‘zero gravity’.
Aanraken kan met je vingers, met de styluspen of de Dial (een optie van 110 euro), een ronde draaiknop die je op het scherm kunt leggen. Dan verandert de Dial in een gereedschap dat zich aanpast aan de software waarmee je op dat moment werkt. Het kan een kleurenwaaier worden (zie video), een liniaal of een scroll-knop voor een videotijdlijn in Adobe Premiere. Standaard werkt de Dial als een volumeknop. We konden de Surface Studio niet lang genoeg testen om te zien hoe lang de Dial het volhoudt op een volle accu.

Omdat de Studio je aan het scherm gekluisterd houdt, krijg je een andere blik op Windows. Je zit letterlijk met je neus op de computer. Dat went snel, zie je als je een jonger iemand loslaat op Paint 3D. De generatie die groot werd met iPads werkt liever op een scherm dan erachter. Totdat ze Excel ontdekken, natuurlijk.

Bij de video: de Dial werkt intuïtief, ook in combinatie met de Surface Pen. Een nieuweling is in mum van tijd aan het tekenen.

Het scherm (4.500 x 3.000 pixels, genoeg ruimte voor twee grote vensters naast elkaar) en het design zijn prachtig, maar perfect is deze machine niet. De rekenkracht van de Studio zit verwerkt in de vierkante voet. Bij zo’n stevige prijs als deze verwacht je het nieuwste van het nieuwste op het gebied van processorkracht, maar dat is niet het geval. Niet dat de Studio traag is, maar er zijn snellere varianten van dezelfde chip op de markt.
Ook een grotere SSD-schijf zou prettig geweest zijn - nu kun je maximaal 128 GB in combinatie met een 2 TB harddisk bestellen. Je kunt de Studio ook regelmatig horen ‘werken’ en de ingebouwde speakertjes klinken niet erg overtuigend.

De aansluitingen voor randapparatuur zijn weggestopt aan de achterkant. Handig is anders. Een USB-C aansluiting – inmiddels redelijk gebruikelijk – ontbreekt helaas. Misschien om ruimte of geld te besparen, maar dat lijkt bij zo’n aanschafprijs overbodig.

Wat zijn de Windows-alternatieven voor deze machine? HP heeft mooie all-in-ones, net als Lenovo, Dell, Asus en Acer.
Apples alternatief voor deze machine is een 27 inch Apple iMac 5K. De snelste iMac begint bij 2.599 euro en kost met extra opties ook 3.500 euro. Het scherm van de iMac knikt weliswaar een eindje naar voren of naar achteren, maar sierlijk knielen zit er niet in.

Surface Studio Oordeel: 4/5
28 inch scherm, 4.500 x 3.000 pixels
CPU: 6e generatie Intel Core i5 of i7 (duurdere versie)
GPU: GeForce GTX 965M 2 GB of 980M 4 GB
Werkgeheugen: 8/16/32 GB
4 x USB 3.0
Meegeleverd: Surface Pen, muis en toetsenbord
Gewicht 9,65 kg
Prijs: 3.549 euro (1 TB/i5/8 GB/GPU 2 GB) 4.149 euro (1 TB/i7/16 GB/GPU 2 GB) of 4.999 euro (2TB i7/32 GB/ GPU 4GB)

Meer specificaties: zie de Microsoft site.
Tegelijk met de Surface Studio Pro verschijnen in Nederland ook de Surface Book en de Surface Laptop op de markt. De laatste is een tegenhanger voor de MacBook Air, uitgerust met Windows S, een goedkopere basisversie die is te upgraden naar Windows 10 Pro.