Recensie

ALS-patiënt Anneke houdt regie tot het einde

Anneke Bakker zit nooit stil. Pakt alles aan. Is intelligent, impulsief, nooit bang. Naasten schetsen een glashelder beeld van de 62-jarige vrouw, die een restaurant opende, in Frankrijk een huis opknapte, ontelbare baantjes had en met haar grote geliefde Lidia trouwde.

„Ik wil alles laten zien. Ook hoe erg het is.” Die woorden typt Anneke als haar nichtjes vragen wat in haar film moet komen. Anneke kreeg in 2014 de diagnose bulbaire ALS, wat zoveel betekent als dat de zenuwziekte eerst de slik- en spraakspieren aantast. Acht maanden later, als ze Jade en Mirthe van Doornik, NOS-journaliste en schrijfster, vraagt een film over haar te maken, kan ze al niet meer praten. Dat is twee maanden voor haar euthanasie. „Mensen denken dat ik gek ben. Meer dan vreemde klanken kan ik niet maken.” Toch is haar stem de enige voice-over van Als Anneke. Ze spreekt via een blikken iPad-stem. Tekst uit haar dagboek verschijnt. Ze filmt zelfs even. Zo houdt Anneke de regie. Het is háár perspectief.

„Als ik afhankelijk word van hulpmiddelen, stop ik ermee”, zei ze al eens. Eenmaal in een ‘karretje’ rijdt ze alsnog met een rotvaart langs de Maas. Ze zwemt, lacht vaak, maakt grapjes. Haar mentale fitheid is indrukwekkend. Maar de werkelijkheid is hard. Het resultaat is één grote homevideo: Anneke laat alles zien, vertelt alles, en behoudt zo juist al haar waardigheid. Zelfs het einde moet van haar in beeld. De nichtjes doen liefdevol en met weinig middelen – crowdfunding maakte de film mogelijk – wat zij vraagt.