Ook na Brexit wil Brussel toezicht houden op Britten

Financiële infrastructuur

Clearing houses zijn zo cruciaal voor de financiële markten dat Brussel ook na een Brexit inzicht wil. Tot ongenoegen van de Britten.

De Europese Commissie wil ‘dubbeltoezicht’ op clearing houses in Londen. Foto Getty

De Europese Unie wil ook na een Britse uittreding met eigen inspecteurs kunnen blijven meekijken in de keuken van de Londense City. Zo niet, dan moeten voor Europese landen cruciale financiële activiteiten verhuisd worden naar EU-gebied. De Europese Commissie deed hiertoe dinsdag een wetsvoorstel.

De kwestie ligt gevoelig, omdat het hele punt van de Brexit juist was om een eind te maken aan vermeende EU-bemoeienis. Maar volgens Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (Euro) zit er niks anders op. „We moeten ons aanpassen aan het feit dat het grootste financiële centrum van de EU op het punt staat om te vertrekken”, zei hij dinsdag in Straatsburg, waar het Europees Parlement deze week bijeen is.

Het voorstel heeft betrekking op clearing houses - bedrijven die transacties, zoals in aandelen of derivaten, verzekeren en garant staan bij betalings- en leveringsproblemen. Na de financiële crisis werd internationaal afgesproken om vaker gebruik te maken zulke ‘centrale tegenpartijen’ (CCP’s), om kopers en verkopers beter te beschermen en te voorkomen dat ze elkaar bij tegenwind meesleuren.

CCP’s zijn sindsdien populair geworden: in de EU opereren er 17. De belangrijkste zitten in Londen, zoals LCH, dat soms wel 850 miljard euro aan rentederivaten per dag afhandelt. In 2009 ging wereldwijd 36 procent van zulke transacties, waarmee bedrijven zich beschermen tegen renteschommelingen, via clearing houses. In 2015 was dat 60 procent.

Britse kranten schreeuwden eerder dit jaar moord en brand, toen bekend werd dat de Commissie de positie van CCP’s aan het heroverwegen is. De Financial Times sprak van een ‘machtsgreep’, een poging van de EU om een deel van de Londense bedrijvigheid en van de Britse topbanen naar het Europese vasteland te dwingen.

De discussie over toezicht op clearing houses is al ouder dan de Brexit, omdat ze door hun soms enorme omvang zelf een systeemrisico aan het worden waren. Maar EU-functionarissen erkennen dat het Britse vertrek de zaak heeft bespoedigd, omdat Brussel wil voorkomen dat voor de EU cruciale financiële activiteiten buiten de Europese jurisprudentie vallen.

Als de Britten snel erkennen dat voor deze specifieke activiteit de EU-regels wél blijven gelden, is er niet veel aan de hand. „Maar als ze dat niet doen, dan hebben we een probleem”, zegt een ingewijde. Nu zijn de Britse autoriteiten zelf verantwoordelijk voor dat toezicht. De Commissie stelde dinsdag in feite voor om daar een ‘dubbeltoezicht’ van te maken. Op zich geen rare eis: de Britten accepteren ook dat Amerikaanse inspecteurs meekijken naar CCP’s in Londen, als die van wezenlijk belang zijn voor de Verenigde Staten.

Als dat toezicht niet blijkt te werken dan kan van clearing houses geëist worden dat ze zich vestigen op EU-grondgebied. Dombrovskis benadrukte dinsdag dat herhuisvesting „een laatste toevlucht” is.