‘Klassenjustitie’ bij Defensie-zaak

Omkoping door autodealers

In de zaak-Dotterbloem werden dinsdag lage ambtenaren verhoord, geen ministers. „Dit riekt naar willekeur.” 

Pon uit Leusden was een van de autodealers die Defensie-ambtenaren omkochten. Foto Jeroen Jumelet / ANP

„Het is toch niet te geloven, dit circus”, zegt voormalig autospecialist van defensie Gerard Lensvelt op de stoep van de rechtbank in Rotterdam. „Wat dit allemaal kost en al heeft gekost. Ik kan nog steeds niet geloven dat ik hier onderdeel van ben geworden, alleen omdat ik 236 euro korting zou hebben gekregen op een auto. 236 euro!”

En dan neemt hij een hap van de boterhammen die hij thuis heeft gesmeerd. Achter hem geven advocaten commentaar aan radio- en televisieploegen. Het is lunchpauze tijdens de drukbezochte regiezitting in de zaak-Dotterbloem – het grootschalige corruptieonderzoek dat draait om het fêteren van ambtenaren in ruil voor vertrouwelijke informatie over de autowensen van politie en defensie.

Lensvelt is verdachte, maar kiest bewust voor de openbaarheid. Hij verscheen met naam en toenaam op televisie en is naar Rotterdam gekomen om vragen te beantwoorden van pers en rechters. „Ik heb niets te verbergen”, zegt hij. „Ik ben er met de haren bijgesleept. Defensie wil een voorbeeld stellen en daarom ben ik geslachtofferd. Ik ben mijn baan kwijt en solliciteren valt niet mee als je bij zo’n zaak betrokken bent.”

Binnen in de rechtszaal somt corruptieofficier Ferry van Veghel het dossier vol superlatieven nog eens op. Vijf jaar onderzoek, vijftig ordners dossier, miljoenenschikkingen met drie grote autobedrijven, taakstraffen voor twaalf autoverkopers en de laatste twee weken een „door de verdediging georkestreerde” explosie van berichten in diverse media.

Rookgordijn

Voor dat laatste heeft hij „een zekere waardering”, zegt Van Veghel. „Het ging in de pers bijna niet meer om de ambtenaren die vandaag voor de rechter staan. Het was één groot rookgordijn, maar dat eindigt vandaag.”

Met enige goede wil zijn de woorden van Van Veghel van toepassing op hoofdverdachte Jacques H., die het betoog van de officier onbewogen aanhoort. De voormalige wagenparkbeheerder van het ministerie van Defensie – blauw jasje, bruine schoenen - wordt verdacht van het aannemen van een trits aan kleine en grote douceurtjes en een groot aantal luxe reisjes van autobedrijven als Pon en Renault, die grote aantallen wagens leverden aan het departement.

Pon uit Leusden was een van de autodealers die Defensie-ambtenaren omkochten.

Foto Jeroen Jumelet / ANP

Ook de verdenkingen aan het adres van de voornaamste verdachte aan politiezijde René P. zijn substantieel. Hij zou een Audi A6 hebben gekocht met een ongebruikelijk hoge korting van 10.000 tot 15.000 euro. Ook hoefde hij niet te betalen voor onderhoudsbeurten of winterbanden en kreeg hij tien keer gratis een luxe huurauto mee, aldus de officier. René P. is niet aanwezig bij de zitting.

Maar voor de vier andere ambtenaren die terechtstaan zijn de verdenkingen opvallend klein, zeker in vergelijking met de omvang van het dossier en de geplande duur van de inhoudelijke behandeling: vijftien zittingsdagen, in december van dit jaar en in januari 2018.

De een werd voor 1.750 euro gematst, de ander voor 532 euro. Weer een ander kreeg een gratis proefrit gedurende een lang weekeind. De 236 euro korting die Gerard Lensvelt zou hebben gekregen is het laagste veronderstelde omkoopbedrag.

Peanuts, vinden de advocaten en dat maakt het makkelijk schieten. „Hoe is dit in godsnaam mogelijk?”, vraagt Cees Korvinus, advocaat van Lensvelt aan de rechters. „Ministers liepen de deur plat bij Pon om autozaken te regelen, ook privé. Maar nu moet een laaggeplaatste burger in dienst van Defensie hier verschijnen voor het kopen van een privéauto met een korting van 236 euro.”

Klassenjustitie

Vrijwel eensgezind zijn de raadslieden: de kleine ambtenaar wordt hier geslachtofferd, terwijl de hoge heren dezelfde autovoordeeltjes genoten. De ministers hoeven zich niet te verantwoorden terwijl hun ondergeschikten voor de rechter staan. Dat riekt naar willekeur en klassenjustitie. En dus willen zij drie voormalige ministers van defensie horen over de omkopingszaak. De rechtbank beslist vrijdag of dit verzoek wordt ingewilligd.

Het gaat om Henk Kamp (VVD), die als minister gratis navigatie-cd’s kreeg van Pon voor in zijn privéwagen. Om Hans Hillen (CDA), die vorige week in NRC verklaarde dat hij de corruptiezaak het liefst buiten het Openbaar Ministerie en de Tweede Kamer om had afgehandeld. En om Eimert van Middelkoop (ChristenUnie). E-mails in het dossier suggereren dat zijn chauffeur voor hem een huurauto meekreeg bij Pon, en dat de factuur door het autobedrijf werd betaald.

„Voor het Openbaar Ministerie is een ambtenaar pas integer als hij met de fiets naar het werk gaat”, vat Bas Martens, advocaat van hoofdverdachte Jacques H. de zaak samen „En als hij niet te veel bitterballen eet op een receptie.”