Keizer bewaker van Ajax-cultuur

Nieuwe trainer Ajax

Ajax neemt met Marcel Keizer als hoofdtrainer een gok. Dennis Bergkamp is achter de schermen de bepalende man.

Marcel Keizer, de trainer die qua voetalvisie op één lijn zit met Dennis Bergkamp. Foto Daniel van den Berg/Orange Pictures

Precies drie weken nadat Peter Bosz zichzelf en Ajax een mooi volgend seizoen in het vooruitzicht had gesteld, heeft de Amsterdamse club een keus gemaakt voor een nieuwe hoofdtrainer. De internationaal onervaren Marcel Keizer (48) wordt de opvolger van Bosz, meldde dinsdag zowel De Telegraaf als het AD. Een bevestiging van Ajax bleef vooralsnog uit.

Bosz kon na de verloren Europa-Leaguefinale tegen Manchester United niet bevroeden dat hij kort daarna een tweejarig contract bij Borussia Dortmund zou tekenen. „Als we deze ploeg bij elkaar houden, zijn we volgend jaar sterker”, zei hij op 24 mei in Stockholm. Achteraf was hij de eerste die vertrok.

Dat had zo zijn redenen. Het mooie aanbod van de Duitse club, de stap hogerop die het Bosz bood, maar ook de koele verstandhouding met het ‘technisch hart’ bij Ajax, waarvan Dennis Bergkamp de belangrijkste exponent is. Met Keizer kiest Ajax nu heel duidelijk voor de lijn die Bergkamp heeft uitgestippeld.

Het technisch hart wordt bij Ajax voorgezeten door algemeen directeur Edwin van der Sar en bestaat verder uit Marc Overmars (directeur spelersbeleid), Said Ouaali (hoofd jeugdopleiding) en Bergkamp. Die laatste is spitsentrainer en assistent bij het eerste elftal, maar in het technisch hart is hij de invloedrijkste man. Hij voelt zich verantwoordelijk voor de talentontwikkeling en de doorstroming van jeugd naar het eerste elftal.

En dat was nu net één van de kritiekpunten in de evaluatie die het technisch hart met Peter Bosz voerde, toen de interesse van Borussia Dortmund net bekend was geworden: de trainer zou – zeker in het eerste deel van het seizoen – te weinig jeugd een kans hebben gegeven. Om meer grip te krijgen op de doorstroming, speelde Ajax naar verluidt al met de gedachte Keizer als assistent naar het eerste elftal door te schuiven, iets wat op weerstand van Bosz stuitte.

Liever geen tegenspraak

In dat licht bezien is het niet zo’n verrassing dat Ajax nu bij Keizer als hoofdtrainer is uitgekomen. Het technisch hart, zoveel is de laatste jaren duidelijk geworden, houdt niet van veel tegenspraak. Frank de Boer waaide voor de buitenwereld met alle winden mee, maar ook hij had zijn voorkeuren. En Peter Bosz bleek ondanks het succesvolle seizoen toch te eigengereid voor de cultuurbewakers van de club.

In de media circuleerden grote namen als nieuwe Ajax-trainer, die van de Duitser Roger Schmidt (ex-Red Bull Salzburg en Bayer Leverkusen) en Jaap Stam (Reading) bijvoorbeeld. Beiden staan echter bekend als eigenzinnig en rechtlijnig, en Ajax wilde nu juist een trainer die naar het technisch hart zou luisteren. In 2011 besloot de club, onder aanvoering nog van Johan Cruijff zelf, dat het technisch hart bepaalt wat er op technisch gebied gebeurt – en niet een passant, wat een hoofdtrainer toch is.

Marcel Keizer dus. Als trainer van Jong Ajax beleefde hij een uitstekend seizoen en dat leverde hem binnen de Amsterdamse club veel lof op. Met zijn ploeg eindigde hij achter kampioen VVV Venlo als tweede in de Jupiler League en onder zijn leiding kwamen veel talenten tot wasdom. Matthijs de Ligt, Justin Kluivert en Donny van de Beek bijvoorbeeld beleefden het seizoen van hun doorbraak. Onder Jaap Stam, in de jaargang 2015/16 de coach van Jong Ajax, was de doorstroming duidelijk minder, iets wat weer positief afstraalde op Keizer. Dat Stam de basis heeft gelegd waarop Keizer kon voortborduren, werd niet door iedereen onderkend.

Lees hier een profiel van Peter Bosz: Gedreven trainer met een zachte kant

Achterneef Piet Keizer

Keizer en Bergkamp kennen elkaar door en door. Ze zijn even oud en werden groot in de jeugdopleiding van Ajax. Keizer, een achterneef van de onlangs overleden grote Piet Keizer, speelde uiteindelijk slechts vier wedstrijden in de hoofdmacht van de Amsterdamse club, daar waar Bergkamp op jonge leeftijd al de harten van de Ajax-fans stal en later bij Arsenal een van ’s werelds beste voetballers zou worden.

Qua voetbalvisie zitten Keizer en Bergkamp op één lijn. Dat zoiets binnen Ajax nauw luistert, bleek de afgelopen jaren. Vrijwel iedereen op sportpark De Toekomst hangt de Cruijff-visie aan, maar die visie wordt wel vaak anders ingevuld. Bergkamp is minder avontuurlijk ingesteld dan – bijvoorbeeld – Peter Bosz. Hij denkt graag terug aan het grote Arsenal, waar hij ook gewend was om met zijn team mooi, aanvallend voetbal te spelen, à la Cruijff. Maar wel met een behoorlijk slot op de deur.

Keizer voetbalde vanaf 1989 negen seizoenen voor SC Cambuur en kwam later nog uit voor De Graafschap en FC Emmen. Zijn loopbaan als hoofdtrainer begon in 2007 bij toenmalig zondaghoofdklasser Argon uit Mijdrecht, waarna hij ook VVSB (Noordwijkerhout), Telstar en FC Emmen onder zijn hoede had.

In 2016 werd hij de opvolger van trainer Henk de Jong bij SC Cambuur, de club waar hij eerder een jaar technisch directeur was geweest. Na de degradatie van de club uit de eredivisie stapte Keizer vorig jaar over naar Jong Ajax.

Met zijn aanstelling neemt Ajax een groot risico. Een gok kan verkeerd uitpakken, maar kan ook een prijs opleveren. In dat laatste geval zal Keizer worden bewierookt. Gaat het mis, dan zullen de vingers naar Bergkamp wijzen. Die zit intussen in een wel heel vreemde positie: hij wordt (samen met Hennie Spijkerman en waarschijnlijk oud-speler Aron Winter) assistent van degene die hijzelf heeft aangesteld. Zijn rol op de achtergrond zal Bergkamp dan ook waarschijnlijk niet veel langer kunnen vasthouden: de spotlights zijn nu ook zijn deel.