Commentaar

Verwachtingen van Macron hooggespannen

Emmanuel Macron blijft verbazen. Eerst kaapte hij met slechts een paar jaar politieke ervaring het Franse presidentschap. Nu lijkt hij op weg om met zijn gloednieuwe politieke beweging La République En Marche! (LREM) ook een grote meerderheid in de Assemblée Nationale te verwerven. Macron (39) is in luttele maanden uitgegroeid tot niets minder dan de leider van een vreedzame democratische revolutie in een van de machtigste landen van Europa. Dat schept verplichtingen.

In de eerste verkiezingsronde van de tweetrapsverkiezing voor het Franse parlement, zondag, werd zijn LREM met 32 procent de grootste partij. De vernedering van het oude politieke establishment, amper bekomen van de smaad van de presidentsverkiezing, lijkt daarmee compleet. De Parti Socialiste van oud-president Hollande werd vrijwel weggevaagd. Ze haalde 7 procent van de stemmen en houdt vermoedelijk nog maar eentiende van haar zetels over. De centrum-rechtse Republikeinen deden het beter, maar ook zij zijn niet meer dan een schim van wat ze ooit waren. Ze raken waarschijnlijk de helft van hun zetels kwijt.

Het Franse parlement is weliswaar niet bijzonder machtig, maar een vijandig parlement kan een aanzienlijke hindermacht zijn. Dat risico is afgewend. Tijdens de tweede ronde, zondag aanstaande, staat vooral de vraag centraal hoe groot Macrons overmacht wordt.

Macron krijgt dus hoogstwaarschijnlijk een groot mandaat, ook al was de opkomst zondag met 49 procent bedroevend laag. In principe kan hij nu vijf jaar zijn gang gaan.

De verwachtingen zijn dan ook navenant hoog. Zowel in Frankrijk als in Europa. Gaat Macron nu bewijzen dat Frankrijk wél economisch kan hervormen, hetgeen twee decennia voor onmogelijk werd gehouden? Wordt de arbeidsmarkt flexibeler opdat meer kansen gecreëerd kunnen worden?

En dan Europa. Alleen al het vooruitzicht dat Macron straks samen met Angela Merkel leiding zal geven aan een Europa zonder sleepanker Verenigd Koninkrijk heeft tot een ongekende golf van Europees optimisme geleid. Er wordt nu serieus gesproken over Europese maatregelen waar eurofielen in de afgelopen jaren slechts over durfden dromen: een minister van Financiën voor de eurozone, meer coördinatie van economische beleid, meer gezamenlijke inspanningen op het gebied van defensie. Als Merkel in het najaar de Bondsdagverkiezingen wint – en daar lijkt het nu op – is, zo gaat de redenering, dat duo niet meer te stuiten.

De verwachtingen zijn zó hooggespannen dat een normale sterveling er slapeloze nachten van zou krijgen: als dat maar goed afloopt. Franse kiezers zijn gevallen voor Macrons sociaal-liberale, pro-Europese en patriottische boodschap. Ze kozen niet voor het bekrompen Frankrijk Eerst-nationalisme van het Front National, dat zondag niet verder kwam dan 14 procent. Nu is het zaak dat Macron zijn aanhang niet teleurstelt. Dat hij laat zien dat hij zijn verhaal kan omzetten in beleid waar grote groepen beter van worden.

Lukt hem dat niet, dan is de kans niet denkbeeldig dat het Front National bij een volgende gelegenheid alsnog de macht zal grijpen. Want veel smaken kent de Franse politiek niet meer na de Macron-revolutie.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.