Documentaire-heldin die fictiepersonages overtreft

De 13-jarige Mongoolse Aisholpan schopt het als eerste vrouw ooit tot winnaar van het jaarlijkse adelaarsfestival in Olgii.

Als film stelt het weinig voor, de documentaire over de 13-jarige Mongoolse Aisholpan die het als eerste vrouw ooit schopt tot de winnaar van het jaarlijkse adelaarsfestival in Olgii. De (her en der nagespeelde) scènes waarin het meisje met haar vader haar vogel traint doen houterig, naïef en didactisch aan, en het gebruik van GoPro-camera’s en drones om de vlucht van de adelaar te evenaren levert spectaculaire, maar ook gladgestreken generieke natuurbeelden op. Je zou je zelfs moeten afvragen of Aisholpan door middel van al deze hulpmiddelen niet het zetstuk is in commerciële etnokitsch.

Maar eerlijk is eerlijk: de introverte, maar vastberaden Aisholpan is een natuurtalent, een heldin die zich niet verzinnen laat.

Geen wonder dat Star Wars-actrice Daisy Ridley (heldin Rey uit The Force Awakens) werd gevraagd de verder overigens overbodige voice-over in te spreken en zangeres Sia tijdens de slotcredits „you can do anything” zingt. Dit is empowerment van de eerste orde.

Regisseur Otto Bell kwam Aisholpan op het spoor door een fotoreportage van de Israëlische fotograaf Asher Svidensky. Terwijl de foto’s viral gingen reisde hij af naar het Mongools/Kazachstaanse Altajgebergte, waar hij net op tijd arriveerde om het moment te filmen waarop Aisholpan en haar vader Rys Nurgaiv op pad gingen om een jonge adelaar te vangen die ze zelf kon africhten tot jachtvogel.

Vanaf daar schreef het verhaal zichzelf in de beste traditie van de sportfilm: Aisholpan die zich, gesteund door haar ouders en onder afkeurende blikken van de gemeenschap – de adelaarsjacht is immers sinds mensenheugenis een mannenaangelegenheid – voorbereidt op de wedstrijd en haar eerste vossenjacht. De blik van de camera lijkt haar niet te deren.

Tegelijkertijd is dit een film die schreeuwt om een vervolg. Over een jaar of zeven. Zal ze in staat zijn om een traditie als de adelaarsjacht van binnenuit te hervormen, terwijl het Mongoolse nomadenbestaan van zoveel andere kanten onder druk staat? Dan kunnen we ook beoordelen hoe integer dit portret was.