De bezweringsformule van Tjeenk Willink die Klaver afschoot

‘Eindvoorstel informateur migratie’ Klaver wees een voorstel over migratie af. Wat stond daar in? En wat betekenen de passages juridisch en politiek?

Informateur Tjeenk Willink geeft een toelichting op het mislukken van de formatiepoging van een meerderheidscoalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Foto Marco de Swart/ANP

Aan Kamervoorzitter Arib schreef informateur Tjeenk Willink maandagavond waarom zijn formatiepoging met VVD, CDA, D66 en GroenLinks (GL) geklapt is. Bij zijn brief voegde hij de volgende bijlage toe met het ‘eindvoorstel’ over migratie dat GroenLinks niet kon steunen:

„De afspraak tussen de EU en Turkije beweegt zich binnen de grenzen van het recht zoals dat in volkenrechtelijke verdragen, waaronder het Vluchtelingenverdrag, met het individuele recht op asiel is opgenomen.

[NRC: Hier staat dat de ‘Turkijedeal’ juridisch deugt en voldoet aan het VN-Vluchtelingenverdrag, dat in 1951 werd gesloten om afspraken te maken over de miljoenen vluchtelingen die op drift waren. Maar er is veel kritiek op de uitvoering van de Turkijedeal. Afgelopen winter – toen de deal al bijna een jaar oud was – vroren er nog migranten dood in Griekenland. En in Turkije hebben de drie miljoen Syrische vluchtelingen weliswaar onderdak en eten, maar zelden perspectief op werk of een definitievere verblijfsstatus. Voor GL is deze zin dus ongemakkelijk.]

Ook materieel wordt aan die verdragen voldaan door de combinatie van de voorprocedure in Griekenland [Migranten in Griekenland worden pas na een asielprocedure en mogelijkheid tot bezwaar bij de rechter teruggestuurd naar Turkije.] en waarborgen voor bescherming in Turkije zoals de inachtneming van het beginsel van non-refoulement [Een juridische term: Turkije stuurt geen Syrische vluchtelingen terug naar Syrië, omdat dat land voor hen onveilig is], een veilige opvang, adequate voorzieningen en de verlening van een status die effectieve bescherming biedt. Bij de uitvoering kan het toezicht verder worden versterkt.

Lees ook Logisch dat GroenLinks er niet uitkomt met deze stemmingmakers, een opiniestuk van Leo Lucassen

Vergelijkbare afspraken zijn mogelijk tussen de EU en landen in Noord-Afrika. Doel is ook daar te bereiken dat alle migranten worden beschermd in overeenstemming met de relevante internationale standaarden en met respect voor het beginsel van non-refoulement. [Hier staat dat ook nieuwe afspraken met Afrikaanse landen juridisch moeten kloppen. GL wilde verdergaande garanties opschrijven. Klaver schreef maandagavond op zijn Facebookpagina dat deze landen „waterdichte garanties” moeten geven dat ze „daadwerkelijk” het recht op bescherming en opvang zullen geven.] Daarbij worden de opgedane ervaringen bij de uitvoering van de afspraken met Turkije, eventuele rechterlijke uitspraken die daarop betrekking hebben en in de praktijk ontwikkelde bestuurlijke methoden, zoals bijvoorbeeld in Griekenland met assistentie vanuit lidstaten van de EU, betrokken. Ook de UNHCR heeft hierbij een rol. Over de nieuwe afspraken kan juridisch advies worden gevraagd. Belangrijk blijft verder de aanpak van grondoorzaken van de migratie.” [Deze zin is vooral belangrijk voor GL en D66. Zij willen dat Europese landen nog veel meer gaan samenwerken met Afrikaanse landen om met hulp en voorlichting te voorkomen dat migranten hierheen komen.]