Zelfs Buffett lijkt nu te geloven in de luchtvaart

Deze rubriek belicht fondsen die in de belangstelling staan. Vandaag: luchtvaartmaatschappijen.

Vliegtuigen staan aan de gate op de Amsterdamse luchthaven Schiphol. Foto Koen van Weel/ANP

Aandelen in luchtvaartmaatschappijen zijn zelden écht populair bij beleggers. De bekende Amerikaanse investeerder Warren Buffett noemde ze ooit een „death trap, een van de snelste manieren om je geld kwijt te raken. Het resultaat van luchtvaartbedrijven wordt beïnvloed door een hele reeks van externe factoren, zo was zijn uitleg. Er hoeft maar iets tegen te zitten of de winst verdampt.

Dat Buffett begin dit jaar tot inkeer kwam, is dan ook opvallend. In een paar maanden tijd stak zijn investeringsfonds Berkshire Hathaway bijna 10 miljard dollar (8,9 miljard euro) in vier grote Amerikaanse maatschappijen. Een echte verklaring voor die ommekeer gaf Buffett niet, behalve dat elke sector „weleens een slechte eeuw heeft”.

Ook in Europa neemt de vraag naar luchtvaartaandelen de laatste maanden toe. Zo is de koers van Air France-KLM sinds begin dit jaar meer dan verdubbeld naar een bedrag van ruim 11 euro. Andere Europese luchtvaartbedrijven zagen hun aandeel dit voorjaar eveneens flink meer waard worden. Het Duitse Lufthansa kost nu bijvoorbeeld bijna 50 procent meer dan bij de jaarwisseling.

De traditionele maatschappijen doen het daarmee veel beter hun goedkopere branchegenoten Ryanair en easyJet, iets wat de laatste jaren wel anders was. Volgens Quirijn Mulder, analist bij ING, komt dat bij Air France-KLM onder meer doordat het bedrijf meer passagiers vervoert en die reizigers gemiddeld iets meer uitgeven aan een stoel. Dat is te zien in de omzet die Air France-KLM per stoel verdient, die sinds april weer groeit.

Aantrekkelijk is bovendien het vooruitzicht dat de Europese Commissie iets wil gaan doen aan de oneerlijke concurrentie van luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU. Bedrijven zoals Air France-KLM en Lufthansa klagen al jaren dat met name maatschappijen uit het Midden-Oosten geholpen worden door hun thuisland, in de vorm van belastingvoordelen of andere kortingen.

Tot nu toe is bezwaar maken lastig: alleen als alle maatschappijen samen een klacht indienen, kan de EU tegen zulke praktijken optreden. Brussel wil nu dat in de toekomst ook losse bedrijven een klacht kunnen indienen. Als na onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat inderdaad sprake is van oneerlijk voordeel, kan dat leiden tot een boete.

‘Luchtvaart blijft lastige belegging’

Toch twijfelen veel marktkenners of die maatregelen – die overigens nog moeten worden goedgekeurd door de lidstaten en het Europees Parlement – de traditionele Europese maatschappijen gaan helpen in hun harde concurrentiestrijd met rivalen zoals Emirates. „Zulke plannen zijn er al heel lang”, zegt analist Jos Versteeg van Theodoor Gilissen. „Maar telkens blijkt het niet gemakkelijk om te bewijzen dat sprake is van oneerlijke steun.”

Bovendien is de bedreiging voor traditionele luchtvaartbedrijven veel groter dan de Golfmaatschappijen alleen, stelt Mulder. „Op Europees niveau concurreren ze met goedkope maatschappijen zoals Ryanair en easyJet. En op vluchten over de Atlantische Oceaan krijgen ze te maken met maatschappijen zoals Norwegian, die tegen lage tarieven vliegen.”

Norwegian wil ook graag vanaf Schiphol naar de VS vliegen, zei topman Bjørn Kjos onlangs in NRC.

Dat traditionele maatschappijen het de laatste maanden op de beurs zo goed doen, verbaast veel analisten dan ook. Slechts een aantal marktkenners adviseert beleggers het aandeel Air France-KLM te kopen en de meeste koersverwachtingen staan ruim onder de huidige prijs van het aandeel. Ook Quirijn Mulder is enigszins terughoudend: „Het blijft een lastige belegging. Er hoeft maar iets te gebeuren.”

Bij Theodoor Gilissen zijn ze zelfs „ronduit sceptisch” over de recente koersstijging van Air France-KLM, zegt analist Versteeg. „Ik heb het bedrijf bijna altijd op verkopen staan. Ik zou sowieso niet zo snel in een airline beleggen.”