Recensie

Wees niet bang, eis de openbare ruimte weer op

Holland Festival

De dansvoorstelling FLEXN biedt virtuoos vuurwerk, maar is artistiek weinig interessant. Danse de Nuit, een reactie op de angst in de publieke ruimte na aanslagen, is een sterker statement.

Snoeiharde hiphopbassen en beats tijdens FLEXN. Foto Clementine Crochet

Even de geest leegmaken, moet formateur Herman Tjeenk Willink hebben gedacht toen hij reserveerde voor Holland Festival-voorstelling FLEXN, de show van flexpioneer Reggie (Regg Roc) Gray, regisseur Peter Sellars en The D.R.E.A.M. (Dance Rules Everything Around Me) Ring uit Brooklyn. Missie ongetwijfeld geslaagd: snoeiharde hiphopbassen en beats bliezen de hersens leeg en kitscherige popballades lieten de vullingen uit de kiezen springen. Ruimte dus voor nieuwe ideeën over de formatie – wellicht ook ingefluisterd door mede-bezoeker prinses Beatrix.

Hoop

De mix van dj Epic B en de prachtige lichtinstallatie van Ben Zamora vormen de onder- en achtergrond voor FLEXN, waarin de vijftien dansers situaties schetsen uit hun dagelijkse realiteit: discriminatie, drugsmisbruik, veel en excessief geweld, van politie maar ook onderling. Niet toevallig ontstond de voorstelling in de slipstream van de oprichting van de Black Lives Matter-beweging. Maar naast woede laat FLEXN ook hoop zien, op liefde, verbondenheid.

Flex is een containerbegrip voor underground dansstijlen met soepele en (laag boven de vloer) glijdende, maar ook ‘stotterende’, gebroken en hoekige bewegingen. Typerend zijn de vele mimische bewegingen: aan de lopende band worden geweren in de aanslag gehouden, pistolen afgevuurd, harten uitgerukt. Hypermobiele schoudergewrichten zijn een voorwaarde voor de extreme verdraaiingen die tegennatuurlijke armbewegingen áchter de torso mogelijk maken – toeschouwers met een gevoelige maag, of schouderproblemen, kunnen beter de ogen even afwenden.

Bij vlagen levert dat virtuoos vuurwerk op, maar er is niet genoeg materiaal om de lengte te rechtvaardigen. De zeggingskracht van een uit de kom gedraaide schouder is nu eenmaal beperkt. Daardoor begint het stuk, dat in losse nummers is opgezet, te slepen, bovendien is de verbazingwekkend ouderwetse (panto-)mime artistiek nauwelijks interessant. Het lijkt verdorie net Isabella Beernaerts, maar dan met een ‘zwarte’ thematiek. De zegen van mastodont Peter Sellars blijkt geen garantie voor theatrale gelaagdheid of strakkere regie, wel voor groot enthousiasme van het publiek.

‘Danse de Nuit’

Boris Charmatz’ gratis toegankelijke buitenvoorstelling Danse de Nuit is een sterker statement. Als reactie op de angst die hij in de publieke ruimte waarneemt sinds de recente terreuraanslagen, met name op Charlie Hebdo, laat de Fransman zijn onophoudelijk pratende dansers volstrekt onsamenhangende, chaotische bewegingsfrasen uitvoeren tussen het publiek. Dat maakt braaf plaats voor de, overigens onschadelijke, mafkezen. Boodschap: wees niet bang, eis de openbare ruimte weer op. Helaas viel de voorstelling een beetje dood op het uitgestorven Anton de Komplein in Amsterdam Zuid-Oost, maar op een Zuid-Europees plein vol flanerend publiek werkt het waarschijnlijk wel.