Nederland sport eindelijk digitaal mee

E-sport De virtuele eredivisie heeft de Nederlandse ‘e-sports’ op de kaart gezet. Maar de aansluiting met de rest van de gamewereld mist.

Feyenoord kampioen in de eredivisie? Niet overal. In februari gingen alle clubs uit de eredivisie ook online met elkaar de strijd aan. En daar werd Ajax kampioen.

De E-Divisie, de virtuele voetbalcompetitie tussen de achttien eredivisieclubs, kreeg begin dit jaar veel media-aandacht. Iedere club trok een eigen speler – e-sporter – aan, een gamer van het voetbalspel FIFA 17. Ajax-speler Dani Hagebeuk kwam ongeslagen door de zeventien ronden.

Het digitale voetbal werd van februari tot mei uitgezonden naast de gebruikelijke programmering van Fox Sports. Zo veel aandacht voor een competitie die in slechts twee maanden uit de grond gestampt werd – Marc Rondagh van Eredivisie CV, de koepelorganisatie van de eredivisie, geeft toe dat hij een beetje was overrompeld. „We verwachtten over het hele seizoen 500.000 views op YouTube. Het werd bijna het tienvoudige.”

De kijkcijfers op Fox Sports - in totaal 429.000 kijkers - waren volgens verschillende game-media degelijk, maar opvallender zijn de YouTube-cijfers: 4 miljoen keer werd er naar een wedstrijd van de E-Divisie gekeken, gemiddeld 20.000 keer per wedstrijd. Beter nog, voor Rondagh: volgens vertegenwoordigers van de E-Divisie waren 66 procent van alle YouTube-kijkers mannen onder de 35, precies de doelgroep die de Eredivisie de laatste jaren kwijtraakte en dolgraag terug wilde.

Dagtaak aan reacties beantwoorden

Het eerste E-Divisie-seizoen kwam wel wat laat, zegt Arnoud Schonis, die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het digitale voetbalbeleid van Heracles Almelo: „De tijd was er twee jaar geleden ook wel rijp voor.” Onder andere door stroeve onderhandelingen met gamemaker Electronic Arts – bijvoorbeeld over welke spelmodus van FIFA gebruikt moest worden – duurde het tot afgelopen december voordat de knoop werd doorgehakt. Met enorme haast werd een competitie opgetuigd. Schonis: „We moesten binnen een maand een gamer hebben.”

Lees ook het vragenstuk: Vier vragen over de E-Divisie

De haast leidde tot problemen bij andere clubs, die volgens sommige e-sporters „niet echt goede spelers” aantrokken. Heracles besloot „voluit te gaan”. Anders dan de meeste andere clubs hadden ze al vaker nagedacht over e-sports, vertelt Schonis. Als eerste club namen de Almeloërs hún FIFA-speler, Bryan Hessing, fulltime in dienst.

Het liep goed af. Schonis: „We horen al het hele seizoen veel positieve reacties vanuit de FIFA-gemeenschap.” Hessing beaamt dat: hij heeft er een dagtaak aan om alle reacties op sociale media te beantwoorden. Voornamelijk van jongeren – tot grote tevredenheid van Schonis.

Bekijk zelf een wedstrijd in de E-Divisie: Dani Hagebeuk (Ajax) tegen Bryan Hessing (Heracles Almelo). Met commentaar van Rob van de Graaf, beter bekend onder zijn YouTube-naam LuckyGraafNL:

Officiële topsportstatus

Competitief gamen is niet nieuw, maar het spel FIFA heeft ‘e-sports’ buiten die wereld wel op de kaart gezet. En dat terwijl het professioneel FIFA spelen klein is in verhouding tot e-sportgiganten als League of Legends, een game waarin twee teams elkaars hoofdkwartier moeten uitschakelen. „Als wij een FIFA-competitie organiseren, komt er 150 man. Als we een League of Legends-toernooi houden, dan komen er duizenden gamers”, zegt Joost Roset, voorzitter van de Nederlandse e-sportbond, een organisatie die in 2005 werd opgericht om de NOC*NSF van de competitieve gamewereld te worden.

Wereldwijd was 2005 een topjaar voor de e-sports. In Zuid-Korea vulden televisiekanalen zich met StarCraft, een oorlogsstrategiespel dat wordt gezien als het schaken van de gamewereld. En het was het jaar van de de doorbraak van de World Cyber Games, Olympische Spelen van de gamewereld, met jaarlijks duizenden bezoekers. In de Verenigde Staten en Azië begonnen sponsoren massaal geld uit te trekken om gamers te financieren. In 2016 was de markt van competitief gamen volgens marktonderzoeker Superdata goed voor zo’n 892 miljoen dollar wereldwijd in tickets, merchandise en prijzengeld.

Nederland bleef achter. Roset: „Pas sinds 2016 zitten wij in dezelfde fase.” Zo kwam in 2016 de Dutch College League van de grond, een League of Legends-competitie tussen universiteiten in Nederland. Fox Sports zond de competitie uit in Inside eSports, het eerste e-sportsprogramma. Komend seizoen wil Fox meer gamecompetities aan Inside eSports toevoegen. Welke, wil de zender nog niet zeggen.

En zo begint de Nederlandse e-sportwereld eindelijk te groeien. Koen Schobbers, presentator van Inside eSports, kreeg dit jaar als eerste Nederlandse e-sporter een officiële topsporterstatus van zijn universiteit. Internetgigant Ziggo opende op 1 juni een eigen Formule 1-gamelocatie op Utrecht Centraal. Fireside Gatherings organiseert bijeenkomsten voor spelers van het virtuele kaartspel Hearthstone. Het bedrijf investeerde eind vorig jaar in een stadion in Alphen aan den Rijn. De hoop is dat fans massaal naar dit soort locaties trekken voor gamewedstrijden.

Cijfers tonen de groeiende populariteit. De afgelopen zes maanden steeg het aantal kijkers met een kwart, blijkt uit onderzoek uit mei van Nielsen Sports. Het aantal fans is moeilijk te schatten, omdat Nielsen onderzoek deed onder 1.000 14- tot 35-jarigen, onder wie 500 millennials die al fan waren. League of Legends, kaartspel Hearthstone en de schietgame Counterstrike zijn in Nederland het grootst.

Lees ook over het onderzoek van Nielsen Sports: Steeds meer jongeren volgen gaming-wedstrijden

Vreemde relatie met gamewereld

Gamers houden een dubbel gevoel over aan de E-Divisie: cool, al die nieuwe aandacht, maar FIFA is natuurlijk geen game voor serieuze profgamers. ‘Echte’ e-sports ontstaan uit inspanningen van gamers zelf, niet omdat een of ander marketingbedrijf besluit dat het nu hip is.

Het voordeel van FIFA is dat het gemakkelijk tot de verbeelding spreekt bij een publiek dat nog relatief onbekend is met e-sports, zegt Pim van Valkengoed, een professionele Hearthstone-speler. „Ik vind de E-Divisie een beetje over the top, maar FIFA en voetbal staan dicht bij elkaar, mensen snappen het. Als mensen het snappen, dan snappen bedrijven het. En als bedrijven er geld in gaan stoppen, dan kunnen e-sports pas echt groot worden in Nederland.”

Koen Schobbers haalt dan ook zijn schouders op over de kritiek op FIFA en de E-Divisie: „Het is goed voor e-sports als het op de buis komt”, zegt hij nuchter. „Dan ziet men dat professionele gamers niet alleen op de bank zitten met Doritos en een blik Red Bull.”

Betrokkenen rond de E-Divisie zijn zich ervan bewust dat het een vreemde relatie heeft met de gamewereld. Dat is volgens Rondagh ook meteen ook een van de verbeterpunten voor het volgende seizoen – want dat komt er. Rondagh zou graag een brug slaan naar de e-sports-community. Hoe meer spelers, hoe meer kwaliteit, redeneert hij. Een toernooi waarin één speler elke wedstrijd gemakkelijk wint, zoals Hagebeuk van Ajax dat dit jaar deed, is niet heel spannend.

Lees ook een reportage over een wedstrijd bij de E-Divisie: Meedoen aan de Eredivisie? Dat kan ook zonder een echte bal

Het eerste seizoen van de E-Divisie was een pilot, benadrukt iedereen die erbij betrokken was. Volgend seizoen moet langer, maar „dan moet het wel spannend zijn”, vindt Rondagh. „We willen meer content maken dan alleen de uitzending van de wedstrijden.” Ook wil hij kijkers toegang geven tot de FIFA-competitie.

Bij Heracles worden de eerste stappen al gezet. Begin juni organiseerde de club een enorm FIFA-toernooi op de grasmat van het Polman Stadion. De hoofdprijs: een plek in de nieuwe jeugdopleiding voor e-sporters. Schonis verwachtte een opkomst van 150 man. Het werden er vijfhonderd.

Word je slimmer van gamen?