‘Ibiza’ in Ouddorp toont zwak bestuur

Ecohotel en Brouwerseiland Een strandhotel bleek te complex voor het lokale bestuur. Nu moet er een besluit komen over een veel groter plan: 13 eilandjes.

Het luxe Punt-West Hotel & Beachresort in Ouddorp van projectontwikkelaar Matthijs Zeelenberg was een „een zeer inspannend en zeer tijdrovend traject”, volgens een reconstructie. Foto’s Gino Kleisen

Ibiza aan de Grevelingen moest het worden, het luxe Punt-West Hotel & Beachresort in Ouddorp, aan het Grevelingenmeer.

Maar het werd een „moeizaam” bouwproces, waarin de partijen op „zeer gespannen voet” stonden: de lokale overheden bleken niet opgewassen tegen de Zeeuwse projectontwikkelaar Matthijs Zeelenberg. Hij is ook de man achter Brouwerseiland, het grotere broertje van het beachresort dat drie kilometer verderop moet verrijzen en waar het lokale bestuur nú over moet besluiten.

Op Punt West is meer gebouwd dan de bedoeling was. Het is onduidelijk of het resort wel voldoende duurzaam is. Ook zijn er nog allerlei financiële en juridische obstakels.

Dat blijkt uit een reconstructie door adviesbureau AT Osborne van de totstandkoming van het „Ecohotel”, zoals het beachresort in eerste instantie werd genoemd. NRC verkreeg de reconstructie met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (WOB).

Het document beschrijft nauwgezet hoe lokale overheden en het inmiddels opgeheven Natuur- en Recreatieschap de Grevelingen zich vertilden aan het Ecohotel in Ouddorp. Ditzelfde recreatieschap was nauw betrokken bij de voorbereiding van Brouwerseiland, het volgende prestigeproject van Zeelenberg.

Dit is het adviesrapport van adviesbureau AT Osborne.

Eilandjes opspuiten

Zeelenberg wil met baggerbedrijf Boskalis 13 eilandjes opspuiten aan de Brouwersdam, op de grens van Zeeland en Zuid-Holland. Daarop moeten 325 luxe villa’s verrijzen die dankzij hun „on-Nederlandse luxe” de regio een toeristische impuls geven.

Het Ecohotel is aanzienlijk bescheidener en minder complex dan het Brouwerseiland, maar het resort was veel te ingewikkeld voor de lokale Zeeuwse bestuurders, blijkt uit de reconstructie van AT Osborne.

De onderzoekers spreken van „een zeer inspannend en zeer tijdrovend traject”, waarbij door het recreatieschap „sterk is meebewogen” met de projectontwikkelaar. Daardoor stond er bij de opening niet een duurzaam „ecohotel” van 2 tot 4 verdiepingen, maar waren er „76 suites met centrumgebouwen” gerealiseerd.

Ook had het recreatieschap zo veel petten op dat bij herhaling „niet objectieve” informatie werd verstrekt. Eén gevolg was dat er niet 10.000, maar 12.701 vierkante meter werd gebouwd. In het voordeel van de ontwikkelaar die de suites verkocht aan beleggers en eigenaren – terwijl dat laatste niet de bedoeling was.

Ook was bij het voltooien van het rapport „niet vastgesteld in welke mate aan de oorspronkelijke uitgangspunten met betrekking tot duurzaamheid” was voldaan, wat juist één van de hoofdpunten was van het oorspronkelijke plan uit 2008.

Hoewel er voor alle betrokkenen – overheden, projectontwikkelaar, natuurbeweging – veel te leren valt uit de reconstructie, maakt die geen deel uit van het omvangrijke dossier over Brouwerseiland. „Ik ken het rapport niet,” laat Zeelenberg weten vanaf zijn zeilboot. „Maar ik weet wel dat alles keurig is verlopen bij Punt West.”

Er mocht gewoon meer gebouwd worden dan in het oorspronkelijke plan staat, zegt hij. Hij is niet bang voor vergelijkbare complicaties bij Brouwerseiland. „Wij hebben daar samen met de gemeente prachtige plannen gemaakt en alles volgens de hoogste standaarden voorbereid.”

Perfect storm

De discussie over zijn volgende project noemt hij een „perfect storm”. „Brouwerseiland is symbool voor de discussie rond het Kustpact en het bebouwen van de kust. Er zijn door tegenstanders heel veel onwaarheden verspreid. Voorstanders hoor je niet, terwijl een paar mensen die bij wijze van spreken hun stacaravan niet willen opgeven het oor hebben van alle media. Maar ik wil me niet weer in de discussie bemoeien. Alles wat ik zeg wordt enorm uitvergroot.”

Tegenstander Gert-Jan Buth van de Natuur- en Vogelwacht Schouwen-Duiveland ziet in de evaluatie echter een bevestiging van wat hij via allerlei „roddels” al wist: „Een projectontwikkelaar belooft gouden bergen als hij een project wil binnenhalen. Zodra hij mag bouwen, begint het spel. Dan moet er opeens beknibbeld op alles wat geld kost, zoals de natuur. En moet er meer gebouwd worden. Het is heel brutaal maar het bestuur in Zeeland is daar niet tegen opgewassen.”

Buth ziet bij Brouwerseiland hetzelfde gebeuren als met het Ecohotel. „Iedereen krijgt een worst voorgehouden. De aanleg van dit soort Dubai-achtige eilanden voor villa’s zou goed zijn voor de natuur, het toerisme en de regio. Maar het is vooral goed voor Zeelenberg zelf, die bluft en handig opereert. Toch vrees ik dat de gemeente overstag gaat. De dorpspolitiek moet beslissen en er lopen lijntjes tussen aannemers die straks profiteren en lokale politici.”

Wout van den Berg, VVD-wethouder van Schouwen-Duiveland, zegt dat Brouwerseiland inmiddels „het meest omvangrijke” dossier is dat zijn gemeente ooit heeft behandeld. Maandagavond wordt het besproken in de commissie Openbare Ruimte, over twee weken wordt er gestemd.

„Er is veel symboliek in de discussie gekomen,” zegt Van den Berg, die hoopt dat de discussie luwt als Brouwerseiland af is. „Dat heb ik gezien met andere hete hangijzers. Als een project er eenmaal is, zien de tegenstanders vaak ook wel de voordelen.”

Zo kwam het Kustpact tot stand: