Column

Verse muffin

Beste Ome Bill Cosby,

‘Vrouwen willen niet horen wat jij als man vindt. Ze willen horen wat zij vinden, maar dan uitgesproken met een diepere stem.” Op internet kan men koelkastmagneten kopen met deze quote van u. Ze zijn behoorlijk afgeprijsd.

Meneer Cosby, ik ga u op vaderlijke, Huxtable-toon uitleggen hoe het zit met die zaak van u. Hij draait om macht. Om mannen die vrouwen zeggen wat ze „willen horen”. U heeft gezegd dat de zesenveertig vrouwen die u hebben beschuldigd van seksueel misbruik niet verkracht of misbruikt zijn, omdat ze geen nee hebben gezegd. Voor het gemak bepaalde u dat de afwezigheid van nee, ja betekende.

Natuurlijk, u bent nog niet schuldig bevonden. Maar in een verklaring uit 2015 heeft u al een en ander toegegeven. Namelijk dat u, vooral in de jaren zeventig, vaak bent vreemdgegaan. Uw modus operandi: u nodigde mooie jonge vrouwen uit, speelde de mentor en gaf hen quaaludes of andere pilletjes, voerde hen dronken. Terwijl u hun vermogen tot verzet langzaam afbouwde, bleef u nuchter.

Ik stel mezelf de scène voor. Het zijn de gloriedagen van de vrije seventies. Je bent een jonge vrouw, een groentje in LA. Nerveus betreed je het Playboy Mansion. Het is overdonderend, al die beroemdheden in levenden lijve. Vader Huxtable biedt je een kalmerend pilletje aan. Je denkt: waarom niet? De volgende ochtend word je wakker met een lichaam vol blauwe plekken en een vaag gevoel van geschondenheid. Bij vertrek geeft meneer Cosby je een verse muffin mee. (Dit verzin ik niet. Grootsheid zit in de details, moet u gedacht hebben.) Je begint te twijfelen aan je eigen herinneringen. Het zou toch niet? Een verkrachter zou je toch geen muffin hebben gegeven, laat staan een verse?

Het antwoord op de vraag van die avond krijg je geleidelijk, in de maanden en jaren na het incident, na talloze gesprekken met vriendinnen en psychiaters. U, de mentor, wist het antwoord allang. Seks gaat om macht. Om het delen van macht, het wisselen van machtsposities. Seks met beroemdheden is anders. De machtsverdeling ligt van tevoren vast. De beroemdheid is alleenheerser, de ander mag even proeven van de macht, van de roem, maar heeft geen enkel recht. In ruil voor villa’s, limousines en gouden wc-potten geven beroemdheden hun recht op privacy op. Dat is de weerloosheid van de alleenheerser. Voor de beroemdheden die geen weerloosheid wensen, resteren echtgenoot of prostituee. Al die tussengebieden, bevolkt door one night standers en vaste scharrels, zijn definitief verboden terrein.

Uw betoog draait om de kromme redenering dat al die vrouwen willens en wetens hun wilsbekwaamheid opgaven om seks met u te hebben. Ziet u waar het misgaat? Iemand wil seksuele vervoering of verdoving, niet allebei. Deze vrouwen wilden seks of ze wilden drugs. Het feit dat ze ja zeiden tegen de verdoving betekent dat ze nee zeiden tegen seks.

Kenners zeggen dat u tien jaar cel kunt verwachten. Dat zou maken dat u negentig jaar oud bent als u weer op vrije voeten komt. U zult impotent zijn. Eindelijk, voor het eerst in uw leven, zal nee dezelfde waarde hebben als ja.

Hoogachtend,

Cabaretier Jan Jaap van der Wal en schrijver Daan Heerma van Voss schrijven beurtelings een brief naar iemand die in het nieuws is. Suggestie? betrokkenburgers@nrc.nl