Geef zeldzame vleermuis maar rood lamplicht

Illustratie Irene Goede

’S Nachts is de natuur van de vleermuizen. Ze vliegen pijlsnel rond in het pikkedonker. Botsen doen ze nooit. Razend knap: ze vinden hun weg én hun voedsel – motjes en vliegjes – met geluid. Ze luisteren naar de echo van hun eigen piepjes.

Lantarenpalen hebben ze niet nodig. Sterker nog: veel soorten blijven weg bij lantarenpalen. Ze vliegen liever niet in de lichtbundel, want ze zijn schuw. Een uil kan ze daar makkelijk pakken.

Dat maakt hun leven lastig in Nederland. Want écht donkere plekjes zijn zeldzaam. Overal staan lantarenpalen. In dorpen en steden, langs paden en wegen, op sportvelden en industrieterreinen. Er blijft weinig ruimte over voor de schuwe vleermuizen.

Maar zijn alle soorten licht even vervelend? Zouden vleermuizen zich wél thuis voelen in groen licht, of rood licht? Onderzoekers uit Wageningen zochten het uit. Niet zomaar even in hun lab, of bij hun kantoor. Nee, ze begonnen een groot project, ‘Licht op Natuur’. Ze zetten lange rijen lantarenpalen neer in acht bosranden in Nederland. Speciaal op donkere plekken, zoals de Veluwe. In elke bosrand stonden rijen palen met wit licht, rood licht of groen licht.

En toen gingen ze meten. Vijf jaar lang. Waar kwamen de meeste vleermuizen jagen, en waar de minste?

Het antwoord was verrassend. Juist de zeldzame soorten vleermuizen hebben last van het witte licht. Zoals de grootoorvleermuis. Die vliegt vrij langzaam en daarom is hij erg bang voor roofdieren. Ook groen licht vindt hij vervelend. Maar rood licht maakt hem niets uit! Daarin fladdert hij vrolijk rond.

De dwergvleermuis, die helemaal niet zeldzaam is, vindt wit licht juist fijn. Want het witte licht lokt insecten. Hij komt er graag even snacken. Hij vliegt snel en kan goed bochtjes draaien. Voor uilen is hij daarom niet zo bang.

Wit licht is dus handig voor soorten waarmee het toch al goed gaat. Maar het is slecht voor zeldzame soorten. Jammer, vinden de onderzoekers. Laten we daarom overal rode lampen in zetten! Dat zeggen zij tegen gemeenten en bedrijven. Het licht mag best net zo fel zijn als dat van witte lantarenpalen. Dus het is even veilig langs onze wegen. En ook wel feestelijk, vind je niet? Elke nacht een beetje kerstmis.

Bron: Proceedings of the Royal Society B, 31 mei