Column

Top 100 – not done?Dan juist wél doen

Joyce Roodnat

Dus Arnon Grunberg is internationaal gesproken Nederlands belangrijkste kunstenaar. Tweede is Ivo van Hove, goeroe van de Groten en Gezalfden, dankzij hem speelt superster Jude Law tien (10!) dagen in Nederland. Martin Garrix, hoogtepunt op Pinkpop en verder overal, is nummer drie. Van Hove en Garrix zijn meer wereldburger dan Nederlander. Grunberg niet. Die blijft, bij al zijn rusteloze verkenning van de wereld, zeer Nederlands, en dat maakt hem nóg interessanter voor dat hele grote buitenland van ons.

Tja, die NRC Cultuur Top 100. Ook dit jaar zal erover gemord worden, want kunst is geen wedstrijd, wat waar is. Maar not done is te weinig reden om iets niet te doen. Speel het spel van de honderdkoppige rangorde en je overziet wat Nederland in de internationale kunstwereld voorstelt. Niks Calimero. Veel.

Fotografe Rineke Dijkstra staat op nummer 18. Mag ik haar opwaarderen tot plaats 1 ½? In oktober krijgt ze in Göteborg de Hasselblad Award – een soort Nobelprijs bestemd voor „een fotograaf die een belangrijk stempel heeft gedrukt op de kunstfotografie en die een voorbeeld is voor jongere generaties fotografen”. She must have done something good, om het met The Sound of Music te zingen.

In EYE geniet ik van Melanie Bonajo. Alles-kunnende videokunstenaar, opgetogen rebel. Nadat ze, in reactie op de censuur van haar muziekvideo Pee on Presidents (2013), kleren heeft verklaard tot aanstootgevend, toont ze filmclips die haar verwarmen, van Mae West tot Valie Export. En presenteert de smakelijk feministische standup comedian Izabella Finch. Bonajo is allang opgemerkt door New York, deze zomer wijdt het gerenommeerde Frankfurter Kunstverein een grote expositie aan haar werk. In de Top 100 staat ze op plaats 23. Ik kijk in de toekomst en zie haar op nummer 1 (of 2, of 3, wat maakt het uit).

Nou is ‘internationaal invloedrijk’ leuk, maar er is ook nog zo iets als nationaal invloedrijk. Terwijl ik de marathonvoorstelling The Nation zie, benoem ik mezelf tot jurylid voor die Top 100 en nomineer regisseur Eric de Vroedt. The Nation is actueel theater, maar zonder pamflettistisch gedoe: in de Haagse Schilderswijk is een jongetje verdwenen. De hele buurt, van klef links tot agressief rechts, zoekt hem – en exploiteert zijn verdwijning. Is het kind echt weg? Ik denk aan Buñuels film Le charme discret de la bourgeoisie. Daar is een meisje verdwenen. Men zoekt. „Maar ik ben hier!” piept het meisje. „Hou jij je mond.” En men zoekt verder, naar het eigen belang.