Op het eiland Man neem je het levensgevaar als coureur voor lief

Woensdag overleed de Nederlandse motorcoureur Jochem van den Hoek (28) tijdens een race op het eiland Man. Hij is niet de enige die daar zijn laatste race reed, er is geen circuit gevaarlijker.

Motorcoureurs op het eiland Man. Foto Ed de Quincey/Wikicommons

Het was de eerste en laatste video die ‘Sjakie Spektakel’ op YouTube zette. 4 juni, ruim dertien minuten lang. Hij praat over het mooie weer, daar op het eiland Man, terwijl hij kauwt op een witte boterham. Hij draagt een zwart shirt van de Amsterdamse band Death Alley, die volgens muziekwebsite 3voor12 “smerige klassieke hardrock” speelt - geen mouwen die de tatoeages op zijn armen bedekken. Even later staat hij in een tent waar de motoren van TC Racing, het team waarvoor hij coureur is. Ook geeft hij een rondleiding door het rode Volkswagenbusje waarin hij slaapt. Op de helft van de video staat hij voor een bocht bij een van zijn favoriete plekken op het eiland, de Bottom of Barregarrow. “Je komt hier in de vijfde versnelling aan, vol gas. Als dan bij die witte lijn bent, begin je een klein beetje te remmen. Ikzelf doe dat het liefst zo min mogelijk. Dan klap je met een noodgang door de bocht. Het is fantastisch.”

Woensdag verongelukte ‘Sjakie Spektakel’, de 28-jarige Jochem van den Hoek uit Werkendam. In de buurt van de 11th Milestone, een paar kilometer voor de plek waar hij in de video had gestaan. Tijdens de eerste van vier ronden in de zogenoemde Superstock-race, waarin hij vorig jaar met een 34ste plek nog de beste nieuwkomer werd. De race ging gewoon door, zo is de kille traditie op het eiland in de Ierse Zee. Een raceweek daar met een dodelijk ongeval is eerder regel dan uitzondering.

Gaten en telefoonmasten

Nergens in de motorsport is de dood dusdanig onderdeel van de aantrekkingskracht van een race als tijdens de Isle of Man TT. 37,73 mijl (60,72 kilometer) aan wegen die op normale dagen gewoon door inwoners en toeristen gebruikt worden. Snelheden ruim boven de 300 kilometer per uur. Met een lange, heuvelachtige serie bochten en hobbels, muren en gaten en elektriciteitsmasten als hindernis. David Jefferies, een Engelse coureur die negen keer een race op Man won, zei eens: “Je weet dat de kans bestaat dat je thuiskomt in een kist.” In 2003 klapte hij op een van de elektriciteitsmasten en was op slag dood.

De afgelopen week zijn al drie coureurs overleden op het eiland, onder wie dus Van den Hoek. Vorig jaar waren het er vier. Inmiddels zijn sinds de eerste TT op Man, in 1907, zo’n 150 coureurs omgekomen. Reken daar de amateurraces later in de zomer bij en het aantal heeft de 250 gepasseerd. Ook enkele raceofficials en toeschouwers overleden door de jaren heen.

Lees ook: De New York Times maakte een indrukwekkende beeldreportage van de races op Man.

“Doe je huiswerk”, was het antwoord van Van den Hoek op een lezer van website FOK.nl die hem vroeg wat hij zou adviseren mocht iemand willen meedoen aan een race op Man. “Het laatste wat je wilt, is je hier tijdens je eerste rondje beseffen dat je niet hard genoeg gestudeerd hebt.” Maar dat is ook weer precies wat hem en al die andere coureurs naar het eiland doen komen: een grotere uitdaging ga je als coureur niet krijgen. En dan neem je de risico’s voor lief. Er zijn ook genoeg topcoureurs die er het liefst wegblijven. Valentino Rossi, zevenvoudig Moto GP-kampioen, zei in 2013 in Top Gear Magazine: “Ik reed een rondje en snap waarom mensen ervan houden, want het is helemaal geweldig, het is ongelofelijk. Maar, helaas, is het te gevaarlijk. Soms zijn coureurs gek.”

Waarom wordt er nog geracet?

Om Van den Hoek wordt gerouwd, zijn naam gaat de geschiedenis in, maar er wordt gewoon weer geracet. Dit jaar, volgend jaar, het jaar erna. Hoewel de lijst met doden elk jaar wordt uitgebreid, is er van het afschaffen van de races geen sprake. In de Formule 1 wordt weleens gezegd dat de race door de nauwe straten van Monaco, als hij nu opnieuw als plan werd gepresenteerd, waarschijnlijk niet door de keuring zou komen. Te gevaarlijk, gekkenwerk voor die brede wagens. Max Verstappen zei daar twee weken terug tijdens een perssessie wat over. “Er zijn van die historische dingen waarvan je denkt: eigenlijk zouden ze niet meer moeten kunnen, maar ze zijn er toch nog. Een beetje zoals de Isle of Man TT. Dat is nou eenmaal zo.”

De traditie en historie lijken voor zowel Monaco en Man zwaarder te wegen. En het is ook niet dat er geen veiligheidsmaatregelen worden genomen. Van de bewoners komt al geen – althans niet genoeg – protest. Belangrijker: de coureurs kennen de gevaren en doen bij volle verstand mee, niemand die ze dwingt. “De kick van snelheid is toch dat je dood kunt gaan als je valt. Ik begrijp heel goed dat mensen daar raar tegenaan kijken, maar doordat het risico zo groot is, is de beloning ook zo groot wanneer het lukt”, zei Van den Hoek vorig jaar in de VPRO Gids. “Ik denk dat iedereen angst heeft, ook al zullen ze zeggen van niet, en dat die angst ook belangrijk is; die angst houdt je in leven.”