Na A’dam wil ook R’dam straatintimidatie strafbaar stellen

84 procent van de vrouwen krijgt er in Rotterdam weleens mee te maken. Belediging of achternalopen kan een boete van 4.100 euro of celstraf opleveren.

Het logo op het uniform van een Rotterdamse buitengewoon opsporingsambtenaar. Foto Lex van Lieshout/ANP

Intimideren op straat moet vanaf januari volgend jaar strafbaar zijn in Rotterdam. De gemeente wil de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) wijzigen om dat mogelijk te maken, stelt wethouder Joost Eerdmans (Leefbaar Rotterdam, portefeuillehouder veiligheid, handhaving en buitenruimte) in een brief aan de gemeenteraad. Rotterdam volgt daarmee het voorbeeld van Amsterdam, dat eerder dit jaar een soortgelijke maatregel nam.

De volgende tekst moet in de APV worden opgenomen:

“Het is verboden op of aan de weg of in een voor publiek toegankelijk gebouw in groepsverband dan wel afzonderlijk, anderen met aanstootgevende taal, gebaren, geluiden of gedragingen lastig te vallen.”

Uit onderzoek blijkt dat 84 procent van de vrouwen in Rotterdam in de afgelopen jaren weleens mee te maken heeft gehad met seksuele intimidatie op straat. Dat betekent bijvoorbeeld het naroepen van vrouwen, ‘sissen’, uitschelden, om seks vragen, nastaren, achterna lopen en in het nauw drijven.

Lok-boa’s

Overtreders kunnen een maximale boete van 4.100 euro of een celstraf van drie maanden opgelegd krijgen. Tot nu toe is het alleen mogelijk overtreders aan te pakken als er aangifte gedaan wordt. Door een bepaling aan de APV toe te voegen is dat niet meer nodig. Volgens de gemeente moet een dader wel op heterdaad betrapt worden. Achteraf een boete opleggen na een aangifte is “lastiger”.

De gemeente trekt vier buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) aan om het verbod te handhaven, naast de boa’s die al op straat lopen en de politie die zich ermee bezig zal houden. De APV gaat vanaf 1 januari in, maar vanaf 1 juli al zullen de boa’s gaan controleren en overtreders gaan waarschuwen. Er wordt overwogen ook zogenoemde lok-boa’s in te zetten en een speciale aanpak voor intimidatie van LHBT’s te ontwikkelen.

Artikel 7

Het is de vraag of het plan juridisch houdbaar is, zo zei hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder van de VU vorig jaar tegen NRC toen Amsterdam een verbod behandelde. Fysieke bedreigingen strafbaar stellen kan, maar verbale niet: “Artikel 7 van de Grondwet, de vrijheid van meningsuiting, is voor gemeenten verboden terrein.” Schilder trok de vergelijking met vloekverboden in enkele christelijke gemeenten:

“Dat werd later weer door de staat vernietigd. Zo zal het hier ook gaan.”

In Amsterdam is de APV inmiddels gewijzigd. Omdat de gemeenteraad nog vragen had over hoe het verbod gehandhaafd moet worden, wordt er nog niet actief tegen opgetreden. Er is een handhavingsplan opgesteld dat de gemeente voor het zomerreces door de raad hoopt te loodsen, zegt een woordvoerder.

In februari diende toenmalig PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch een initiatiefwetsvoorstel in om straatintimidatie landelijk strafbaar te stellen. In zijn plan bedraagt de boete zelfs 8.200 euro.